Razzia (2017)

Razzia is duidelijk een statement; de personages zijn buitenbeentjes in hun eigen land omdat ze zich niet aanpassen aan de sociale normen. Ayouch laat ook de wortels van die rigide normen zien, te weten het expliciet Islamitische onderwijs dat in de jaren '70 werd ingevoerd in Marokko. Het is jammer dat hij er niet in is geslaagd dit gegeven op een wat subtielere manier in het verhaal te verwerken (zoals bijvoorbeeld gebeurt in Orhan Pamuks boek Dat vreemde in mijn hoofd, aangaande de situatie in Turkije). Doordat het thema het fundament van de film is, voelt de combinatie van verhalen rondom de vijf verschillende karakters wat rommelig aan. Verder is het een redelijke film, die echter niet uitblinkt.

Net als in veel andere landen heb je ook in Marokko aan de ene kant conservatieven (gesteund door de geestelijkheid), die weinig tot niets moeten hebben van de moderne, meer westerse denkbeelden aan de andere kant van de samenleving, dat hunkert naar meer vrijheden. In dit giftige klimaat werd Nabil Ayouch’s vorige film Much Loved (2015) over prostitutie in Marokko verboden.

In reactie komt daarop komt Ayouch met een film over het verzet van personages met diverse achtergronden om zich te bevrijden van de traditionele keurslijven, waarin zij zich bevinden. De film is ietwat onevenwichtig, maar de boodschap is duidelijk. Jammer is wel dat een van de oorzaken van de ellende —de standaardisering van het onderwijs zo’n 30 jaar geleden— wat vluchtig wordt afgedaan. Ayouch had mijns inziens meer werk moeten maken van de link tussen de impact, die die maatregel heeft gehad, en de huidige onvrede.

"As time goes by" (Casablanca, 1942). Heerlijke nostalgie.

Ja, Razzia is geen film die radicale moslims graag zullen zien
Een mozaiekvertelling over vier jonge Marokkanen die vastzitten in een samenleving die nog stevig aan haar oude tradities vastklampt maar met een jeugd die verlangt naar verandering en moderniteit, zonder daarom komaf te willen maken met de culturele en religieuze erfenis. Met name de veranderingen in man-vrouw relaties worden uitgediept.

De spilfiguur is hier de leraar, die kennis belichaamt. Kennis is de motor om vooruit te gaan, maar op het einde zie je hem eenzaam aan een venster zittend, monddood gemaakt door de conservatieven aan de macht . Dit is bijna een even sterk beeld als Jezus aan het kruis. De Jood vond ik het minst interessant, maar de Freddy Mercury fan die zijn vader volledig kwijt lijkt te zijn in deze cultuurclash bleef hangen.

Het was niet over heel de lengte boeiend, en de structuur is niet de meest eenvoudige om mee in zee te gaan. Het is een film waar je makkelijk bij afhaakt. Als je er echter voor open staat heeft Razzia iets belangrijks te verkondigen... Ik vind dat BBarbie ook de nagel op de kop slaat.

Het ging hier over de voertaal van het onderwijs. Die moest in het arabisch gegeven worden en niet in het berbers. Niks met religie te maken. Die aanpassing was dan wel weer een obstakel om een kwalitatief opgeleide bevolking te krijgen.