Beyond Sleep (2016)

Nou Richardus dat vraagt om een reactie.
Ik vond het boek prachtig. Het is wel al bijna twintig jaar geleden dat ik het boek las. Hoe dan ook sloot de film goed aan bij de herinnering aan het boek. De existentiële vragen, waar ik het boek zo om waardeer, komen in de film goed naar voren. Ik vind de ontgoocheling van Alfred uitstekend in beeld gebracht. De film blinkt uit vanwege de prachtige landschappen. In het boek zijn daar veel woorden voor nodig, in de film voel je het geluid, de landschappen, de sfeer, de emotie. De beelden en de blikken, zeggen eigenlijk al genoeg.

Het boek heeft (zelfs) internationale bekendheid verworven. Ik zal het dus niet overschat noemen. Terug naar de film. Die kwam op mij in ieder geval niet "typisch Nederlands" over. Overigens heb ik wel (steeds vaker) affiniteit met Nederlandse films. De kwalificatie "on- Nederlands" zou je erop kunnen plakken. Dat heeft dan met de taal/ talen, de sfeer, de beelden te maken. Het ademt daarom eerder iets van "Europese cinema". In het "genre" zijn natuurlijk veel Amerikaanse films te bedenken. Gemakshalve haal ik ze even aan:
127 Hours (2010)
Into the Wild (2007)
Wild (2014)

Als ik een vergelijking zou "moeten" maken zou ik qua sfeer en landschap de link met Into the Wild maken. Nu zie ik Beyond Sleep, mede vanwege het boek, als een film die het niet nodig heeft "leentjebuur" te spelen bij deze Amerikaanse producties. Juist het Europese, het introverte, het pure, gaf mij het idee dat Beyond Sleep zich echt onderscheidt van voorgenoemde films.

Tijdens de film kwam een aantal vragen in me op. Ik heb ze niet weten beantwoorden tot op heden. Wellicht weet iemand raad...PM's en reacties stel ik zeer op prijs.

Welk (jazzy?) lied zingt of neuriet Alfred "flies...burn"? Dat was duidelijk een mooie eigentijdse afwijking van het boek overigens, of heb ik het mis. Zit Alfred in het laatste stuk van het boek nu ook in een bus en spreekt hij met een meisje? Zijn er verder nog opmerkelijke verschillen?

Van het boek staat me alleen vaag de sfeer bij, en dat gevoel correspondeert wonderwel met wat we te zien krijgen in Beyond Sleep. De irritatie en vervreemding van Alfred door de fysieke inspanning, het slechte slapen en de twee tergend hautaine blonde Noren komt goed over. De cameravoering is vrij ingetogen en er zit een soort crane-shot in dat ik echt houterig vond (zeker als je het vergelijkt met The Revenant, maar goed, de sfeer die die film wil overbrengen is wezenlijk anders). Mijn grootste kritiekpunt is echter het geluid, want ik vond dat er te weinig achtergrondgeluid was. Wind bijvoorbeeld leek volledig te ontbreken en daardoor leken de conversaties soms teveel uit een studio te komen. Verder een prima film maar het echt speciale ontbreekt toch (en laat ik dat gevoel nou ook hebben gehad bij het boek).

Op papier had Beyond Sleep de potentie om een goede film te zijn. 'Nooit meer slapen' is namelijk in de eerste plaats een parel in de Nederlandse canon die, in de tweede plaats, haast één op één als script kan dienen.

Zó rijk is dit boek aan symboliek en gelaagdheid. Bovendien bezit het zo'n ontzettend levendige dia- en monologen, humor en accurate beschrijvingen dat acteurs deze zo over kunnen nemen.

Maar in Beyond Sleep niets van dat al. Deze film is als met koud water aangelengde bouillon; tè waterig, lauw en smaakloos om echt impact te hebben.

Een samenvatting van scholieren.nl lijkt meer als uitgangspunt gebruikt te zijn dan de daadwerkelijke roman.

Matige film over een jonge Nederlandse geoloog die in Noorwegen op zoek gaat naar meteorieten. Niet echt een verhaal, maar meer een fysieke en mentale aftakeling van het hoofdpersonage. Hierdoor nogal eentonig en wellicht ook iets te subtiel gebracht allemaal. Meer dan genoeg prachtige plaatjes van het Noorse landschap. Net geen 3.0 sterren.

Boek zal ongetwijfeld beter zijn geweest dan deze koele verfilming. Koole levert ons mooie beelden van de fraaie landschappen, maar voor de rest is dit uiteindelijk een langdradige, tamelijk sfeerloze en nietszeggende film geworden. Laat zich net aanzien, maar zal geen moment in de herinnering blijven. Jammer, had er meer van verwacht, maar het is blijkbaar vaak toch moeilijk om van een sterk literair werk een stevige film te maken.

Gaat ook niet goed met de Nederlandse film in het algemeen, volgens mij. Van de vijf genomineerde voor het Gouden Kalf voor beste film is dit de vierde die ik zie(alleen De Helleveeg heb ik nog niet bekeken), maar er zit geen één tussen die echt goed is. Het is een mager jaar.

Een goede drama film...

Goed verhaal...

Goed acteerwerk...

Mooi landschap...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Mooi HD kwaliteit breedbeeld...

Tja, ik krijg hier een beetje de indruk dat wie onder de indruk van het boek was de film maar niks vond, en voor wie het boek niet om door te komen was is de film vermoedelijk nóg saaier – zo is er geen eer aan te behalen natuurlijk. Zelf heb ik het boek zeker 30 jaar geleden gelezen, en voordat ik aan de film begon herinnerde ik me er alleen nog maar van (1) dat het vol zat met bijzonder onaangenaam zoemende en stekende insecten, (2) dat de kaarten gestoken leken omdat Alfred al van het begin af aan duidelijk incapabel leek om de tocht tot een goed einde te brengen, en (3) dat ik op basis van Nooit meer slapen Hermans' reputatie niet goed begreep (en het is ook nooit goedgekomen tussen hem en mij). Maar ja, dat zijn allemaal herinneringen en vage indrukken, dus ik begon zo goed als tabula rasa aan deze film, en ik heb er redelijk onverwachts toch wel van genoten. Reinout Scholten van Aschat speelt na De Heineken ontvoering (ik heb nog altijd een hekel aan die overbodige spatie) opnieuw een uitstekende hoofdrol, de beeldenstroom is fraai zonder af te leiden, de heil- en hulpeloosheid van Alfred komen goed tot uiting zonder de enigszins overdreven nadrukkelijkheid van de roman (voor zover ik me die dus herinner...), en het slot is toch wel mooi passend, als een voorzichtig licht aan het eind van de tunnel. Misschien dat de film daardoor qua sfeer minder giftig is dan het boek, maar ja, daarvoor is een film dan ook altijd slechts gebaseerd op...
        Hoe de film het in de bioscoop heeft gedaan is geheel langs mij heen gegaan, maar het feit dat de Blu-ray nu al voor een zacht prijsje bij bol lag spreekt helaas boekdelen naar ik vrees. En Alfreds vader wordt in deze film gespeeld door Jakop Ahlbom, van wie ik al verschillende theatervoorstellingen heb gezien, jammer dat hij alleen tijdens korte flitsen van een krampachtige worsteling in beeld is.

Wat een oersaaie film! Een traag snertverhaal en ook de dialogen boeien nauwelijks. Een geoloog die af en toe doordraait in het onherbergzame landschap van Noorwegen, afgewisseld met wat vage beelden ontsproten uit zijn fantasie, meer is het niet. Ik heb me behoorlijk zitten vervelen.

Dit ambitieuze project is een sterke aanzet tot cinematografisch interessantere boekverfilmingen. Boudewijn Koole weet de unieke sfeer en het existentiële gemijmer van W.F. Hermans' roman te vertalen naar een film die voldoende getrouw blijft aan het bronmateriaal, maar die toch op cruciale punten afwijkt om het andere medium recht te blijven doen. De film is en is niet meer 'Nooit Meer Slapen' (1966), terwijl het tevens prima valt in te passen in het internationale festivalcircuit: het heeft Engelstalige dialogen en vindt in de beeldtaal aansluiting met hedendaagse cineasten als Terrence Malick of Darren Aronofsky. Een slimme zet, ook omdat boekverfilmingen in Nederland helaas niet vaak verder komen dan afgezwakte, publieksvriendelijke adaptaties.Eerlijk gezegd ging de gelaagde symboliek van de film enigszins aan mij voorbij. In tegenstelling tot de hoofdpersoon verkeerde ik al bijna in dromenland, en dan wordt zo'n 'denkfilm' een wat vervelende exercitie. Jammer, want ik heb het gevoel dat deze film wel eens belangrijk kan zijn voor de vaderlandse filmindustrie.

Nooit Meer Slapen is m'n favoriete Nederlandse boek. Nu leek een verfilming mij bij voorbaat vrij lastig. Het boek draait vooral rond de psyche van Alfred Issendorf en schrijver Hermans zit meer in zijn hoofd dan erbuiten. Dat is enorm lastig te verfilmen en dat lukt Koole dan ook niet. Maar Koole besluit er ook zo'n typisch Hollandse arthouse van te maken, met een camera dicht op de huid en veel stille beelden die enorme zeggingskracht moeten hebben, maar voor mij hebben ze dat nooit. Ik vind dat eerder strontvervelende interessantdoenerij. Die opbouw in het boek was ook beter, en niet typisch met zo'n scène aan het begin waar aan het eind de film weer bij terugkomt. Daar begin ik ook jeuk van te krijgen.

De omgevingen zijn wel fraai. Hermans moest de kale omgevingen tonen middels woorden, Koole kan dat door enkel de camera neer te zetten, maar het wordt zo een enorm saai geheel, ondanks de mooie plaatjes vooral en vak rond tijdstippen van een laagstaande zon. Koole doet er verder namelijk niets mee. Wel krijgen we veel beelden van Issendorf waar veel mislukt, maar als buitenstaander wordt hij zo een vervelend en dom persoon terwijl Hermans hem met veel compassie neerzette. Acteerwerk is navenant, men lukt het niet om er wat meer van te maken. En de titel? Die kreeg in het boek een hele mooie plaats. In deze film totaal niet. 1,0*.

Tja vind het boek beter. Maar toch waardeer ik deze film alleen al vanwege het proberen. Mooie beelden van de omgeving kan ik als plus vermelden daarnaast is het acteerwerk redelijk maar krijg ik een heel ander gevoel bij vooral het hoofdpersonage. Alfred Issendorf is in deze prent vooral onuitstaanbaar.

Wel leuk om de vegetarische gangster met paardenstaart uit Kraftidioten eens in een andere rol te zien. Pål Sverre Hagen vond ik van de cast ook het meest overtuigen als Arne.

Verder een vrij saaie film.

Helaas.

Van het boek heb ik destijds genoten. Het gegeven van iemand die totaal alleen moet doorreizen in de barre natuur sprak me aan. Voor mij had dat iets puurs en sloot het aan op mijn karakter. Ook het existentialisme, de zinloosheid van de expeditie, maakte indruk, zoals alles wat belangrijke waarheden te bieden heeft. Nu eens geen glanzende overwinning door middel van geloof, inzet en durf, wat ik al zo vaak zag in films. Al die 3 tezamen geven geen enkele garantie, liet Hermans als 1 van de eersten mij zien.

Als ik nu lees hoe gelaagd het boek is en welke diepgang het heeft begrijp ik de status ervan als het meesterwerk van Hermans. De belezenheid en vakmanschap daarvan zijn in deze film ver te zoeken. De maker snapt de essentie wel maar blijft aan de oppervlakte daarvan spartelen zonder te diepduiken. Het is helaas een saaie film geworden en een lange zit. Het werkte geweldig als boek maar de filosofische bespiegelingen komen niet in deze film (of film in het algemeen) tot hun recht, vele mooie plaatjes van de Noorse natuur ten spijt. Ook de psychologie van de hoofdpersoon komt te weinig uit de verf, net als het verhaal zelf. Misschien was een voice over toch een oplossing geweest.

Positief punt vond ik wel het realisme in de dialogen, die voelden echt aan. In veel films wordt er al snel gezocht naar ofwel een conflict of een opwarmende vriendschap maar hier lijken de reisgenoten opgescheept met mensen waar ze weinig geinteresseerd in zijn, zonder zich vijandig te willen opstellen. Het nooit echt kennen en dus begrijpen van de ander, of van de wereld, is een belangrijk thema bij WFH.

Het heeft mijn interesse in het gedachtengoed van WFH wel aangewakkerd dus zoals Reve al schreef "het is niet voor niets geweest".

Hilarische film.

Ik ken het boek niet, wist dan ook niet meteen wat te verwachten. Geen idee of het uiteindelijk dicht bij het bronmateriaal blijft, maar ik hoop van harte voor het boek van niet. Al heb ik niet eens zozeer problemen met het trage tempo, de setting of het onderwerp, wél met de uitwerking.

Het is een beetje moeilijk om de vinger op de zere plek te leggen, maar de film slaagt er gewoon niet in om serieus "arthouse" te zijn. En dat terwijl er zo hard gepoogd wordt om dat wel te zijn. Het is alsof iemand een arthouse film heeft proberen nabouwen na er een 20-tal gezien te hebben, maar zonder ook maar op enige manier te begrijpen wat die films nu net zo speciaal of apart maken. Alsof iemand een zin in een taal die hij daarvoor nog nooit gehoord heeft probeert na te spreken.

Het hoofdpersonage is daarnaast ook nog eens énorm irritant. Met z'n triestige blik, saaie innerlijke monoloogjes en gejammer. En dan heb je nog van die dialogen die toch wat diepgang proberen brengen, over religie enzo. En als toetje nog een compleet gefaalde droomscene, wat zag het er allemaal derderangs uit.

Mnee, geweldige film om je aan te ergeren dit. Is het nu onkunde of een cynische arthouse poging, bijna onmogelijk om te zeggen. In ieder geval grootse bagger. Hoewel ik hier en daar wél hardop gelachen heb, da's toch ook wat waard.

1.0*

Ik vind ‘m niet slecht. Mooie landschappen, fijne omgeving en een verhaal dat ik wat vaag vind, maar de gesprekken boeiden mij vaak wel, geen oppervlakkige onderwerpen, en ik houd wel van het rustige, ietwat dromerige aan de film. Het is geen meesterwerk, maar ik vond het wel te pruimen en het acteerwerk vind ik in orde. Hoofdpersoon komt wel knullig over. Kleine voldoende. 3*

Oei,oei, oei.... wat een saaie, langdradige en slechte film. Ik was voorbereid om een dun verhaal, maar niet op geen verhaal. Ik geef 1 ster. 0 sterren voor de eerste helft en 2 sterren voor de 2e helft waarin in ieder geval nog iets gebeurt. De film is in 5 minuten te vertellen. En nee, dan heb je de totale film vertelt, als je 5 minuten de tijd hebt is het niet nodig om iets samen te vatten of weg te laten. Zo weinig gebeurt er in de film. Ik houd van arthouse, ik houd ook van langzame films die de tijd nemen om een verhaal te vertellen. Maar deze film slaagt er simpelweg niet in om ook maar ergens interessant te worden. Er zit echt niets in. Geen echte goed uitgewerkte drama, geen spanning, geen romantiek, nauwelijks inzicht of ontwikkeling in relaties (met uitzondering van het einde, vandaar toch nog 1 ster). Het enige dat ervoor zorgde dat ik de film niet heb uitgezet waren de mooie natuurbeelden. Dit was echt de slechtste en vervelendste film die ik in lange tijd heb gezien. Een krappe 1 ster. Sorry, ik kan er echt niet meer van maken deze keer. Jammer.

Het boek is me ooit aangeraden door een bezoeker van de bibliotheek waar ik indertijd werkte. Een aantal weken later vertelde ik hem dat ik het ook prachtig vond. Hij kon zich niet meer herinneren dat hij het me had aangeraden (en wellicht ook gelezen had). Nou, ik ben het boek nooit meer vergeten.

Bij het boek moest ik er ook even inkomen. Maar bij de film hadden ze het eerste uur flink kunnen inkorten. Daar heb je een ander publiek om te bereiken. Tevens versta ik amper wat van het gemurmur van Alfred. Het boek heeft trouwens een enorme voorsprong door het prachtige taal- en zinsgebruik en de metaforen. De film vind ik dan te simpel overkomen. Zowel inhoudelijk als visueel. De omgeving is prachtig (en) robuust. Maar daar blijft het voor mij een beetje bij. Het is ook vreemd gefilmd waardoor het niet zo beklemmend bij me overkomt als het boek. Eerder afstandelijk. Niet alle boeken zijn geschikt om te verfilmen. Dit is naar mijn idee zo een.

Ik heb het boek nog nooit gelezen, zal er wellicht ook nooit van komen. Deze verfilming daarentegen greep me toch niet meteen bij de keel. Weinig begeesterend en zelfs langdradig. Geen ideale ingrediënten dus voor een fijn filmgevoel.

Eén van de weinige positieve punten bij het op eerste zicht vaag plot was de noordelijke wildernis in al zijn facetten. De vergezichten en de afstandscamera creëerden een soort overweldigende sfeer van de natuur tegenover de mens die werd afgebeeld als kleine stipjes.

Kan me best inbeelden dat je via het boek poëtischer en dieper te werk kan gaan welk in deze film misschien te weinig tot uiting komt. Via het boek kan je wellicht intenser onder woorden brengen wat bedoeld wordt. Dit komt hier niet helemaal uit de verf. Als dan het plot op zich ondergeschikt is aan de beleving, maar beiden niet tot uiting komen, dan krijg je dit.

Fascinerende film met een heel ingetogen op het eerste gezicht misschien wel wat saai en doods verhaal. Het boek Nooit Meer Slapen heb ik nooit gelezen, daarentegen vond ik de Donkere Kamer van Hermans subliem; de mens die verdwaalt in het gruwelijke doolhof binnen hemzelf en daarbuiten.

In zekere zin is Beyond Sleep uit hetzelfde hout gesneden; een hoofdpersoon in conflict met zichzelf en met de omgeving. Op zoek naar betekenis, zingeving en duiding gaat Alfred op onderzoek uit om vooral zelfbevestiging te verkrijgen. Ook hij verdwaalt tussen waan en werkelijkheid maar vindt dankzij de rede een uitweg. Oog in oog met de onschuld, een 15 jarig meisje, begint de werkelijkheid langzaam te dagen. Als hij dat meisje vraagt om een passage uit de notities (dagboek?) van Arne te vertalen zijn wij (als kijker) getuige van een moment waarop alles wat gebeurde begint te wankelen. Want, waarom heeft Alfred dat dagboek niet aan de politie overhandigd? De titel "Nooit Meer Slapen" lijkt me meer op zijn plaats dan Beyond Sleep, al was het maar vanwege het rusteloze geweten.

Schitterend verhaal en beklijvende film. (binnenkort het boek maar eens lezen)

Saaie verfilming van Nooit Meer Slapen van W.F. Hermans, een boek dat ik als scholier eveneens saai vond. In dat opzicht is dit dus wel een goede verfilming. Reinout Scholten van Aschat is uitstekend in de hoofdrol en sporadisch valt er te genieten van mooie opnamen van het noorse landschap, maar het lage tempo en de alom aanwezige pretentieuze symboliek resulteren in een taaie zit.