Major Barbara (1941)

Wendy Hiller is erg goed in dit komische drama waarin ze de rol speelt van Barbara Undershaft die als jonge, idealistische vrouw besluit zich af te keren van haar kapitalistische vader en miljonair [Robert Morley] en zich aansluit bij het Leger des Heils om zich in te zetten voor de minder bedeelden der aarde. Haar toewijding voor de goede zaak wordt op de proef gesteld, enerzijds door Adolphus [Rex Harrison] die als een blok valt voor de doortastende, charismatische Major Barbara, anderzijds door een enorme donatie van haar vader. Aangezien Barbara van mening is dat dit geld is verdiend over de ruggen van miljoenen slachtoffers (vader verdiende zijn miljoenen aan WO I) kan ze niet verteren dat het Leger des Heils de donatie accepteert. Het is allemaal best vermakelijk en het scenario van niemand minder dan George Bernard Shaw (die zijn eigen toneelstuk bewerkte) werpt absoluut enkele intrigerende ethische vraagstukken op, maar het had allemaal een stuk compacter gekund - en gemogen.

Ja, compacter had het zéker gekund, maar het was ongetwijfeld ook een hele opgave voor Shaw om een toneelstuk van eigen hand in het keurslijf van een bioscoopfilm te persen als hij zoveel te zeggen had – in mijn Penguin-uitgave telt de tekst van het stuk zelf 103 pagina's, maar om zijn bedoelingen te verhelderen heeft Shaw daar voor de boekuitgave nog eens 41 pagina's doorwrocht proza aan vooraf laten gaan. Enfin, ook in de filmversie vliegen de puntige dialogen, aforismen, paradoxale stellingen en tegengestelde meningen je om de oren, en daar moet je van houden (en vooral niet te moe van worden, want dan wordt dit een nog veel langere zit). Gelukkig houdt de superbe cast er de vaart goed in en brengen de hoofdrolspelers allemaal hun spelplezier mee, waardoor de toneelmatige aard van het geheel weliswaar niet geheel en al gecamoufleerd wordt maar de sprankeling toch wel overkomt. De cast bevat een absurde hoeveelheid bekende namen en gezichten (filmdebuut van Deborah Kerr!), en onder de crew bevinden zich naast de regisseur nog vier andere mannen die niet veel later zelf zouden gaan regisseren: Harold French, Charles Frend, Ronald Neame en (natuurlijk de bekendste) David Lean.