The Scarlet and the Black (1983)

Niet moeilijk dat deze film zoveel toegang kreeg van het Vaticaan, gezien het verhaal. Zo zie je maar...

Als geschiedenis-fanaat, en dan zeker nog WOII-fanaat, is dit natuurlijk een must. Peck schittert nog eens en Plummer is sterk als Käppler in wat een eenvoudig, maar spannend kat-en muisspelletje is tussen een priester en een fascistische leider. 3,5*

Een spannende en intrigerende episode uit de Tweede Wereldoorlog die geheel en al aan mijn aandacht ontsnapt was. Voor de twee hoofdrollen van de kleurrijke Ierse priester en de vastberaden Duitse kolonel in dit kat-en-muisspel zijn nauwelijks betere acteurs dan Gregory Peck en Christopher Plummer te verzinnen, hun laatste ontmoeting is krachtig, de bijrollen zijn uitstekend ingevuld (inclusief een uncredited rolletje voor Gabriele Ferzetti), en John Gielgud geeft een sterke vertolking als Paus Pius XII die de neutraliteit van het Vaticaan probeert te bewaren maar toch ook oog heeft voor de humanitaire waarde van de acties van zijn ondergeschikte. O'Flaherty's vermommingen (als straatveger, non, souvenirverkoper, postbode, zelfs als SS-majoor) komen vrij absurd en ridicuul over maar schijnen authentiek te zijn, en Plummers laatste close-up is een feest voor de ogen. Een onbekende en onverwacht indrukwekkende televisiefilm.

Onbekend titel op de gok maar eens meegenomen vanwege de namen Gregory Peck en Christopher Plummer om te ontdekken dat de film toch hele aardige beoordelingen krijgt. Dinsdagavond dan maar eens geprobeerd en ondanks dat ik mijn ogen soms amper open kon houden, lag niet aan de film, maakte het geheel toch een prima indruk.

Een hele best naam heeft de katholieke kerk niet wat de Tweede Wereldoorlog betreft. De Holocaust werd geen strobreed in de weg gelegd, evenmin sprak men er zich niet over uit, en dat terwijl men via verschillende kanalen voldoende op de hoogte was. Angst voor Duits ingrijpen of restricties, op de kerk of het Vaticaan die een eigen zone hadden gekregen, zou een argument kunnen zijn. Maar dan vergeet men wellicht dat Odessa, de vluchtroute naar Zuid Amerika veelvuldig met de katholieke kerk in verband is gebracht. Een groter smet zijn de aantijginging van Daniel Goldhagen in zijn boek Een Morele Afrekening waar verschillende voorbeelden genoemd worden van Katholieke leiders die zich in het openbaar uitspreken en prediken tegen de Joden en het Jodendom betitelen als het kwaad. Het is dan toch wel een verrassing een katholieke geestelijke op deze manier te zien, wel te verstaan als iemand die zich verzet tegen de Duitsers.

Heel vreemd is dat niet rond deze Hugh O'Flaherty die een Engelse achtergrond heeft, zijn eerste hulp aan Geallieerde soldaten komt ook meer per ongeluk dan bewust tot stand, en uiteindelijk zijn er nogal wat zieltjes die O'Flaherty helpt. Iets dat bij het gebrek aan kennis wel eens wat overdreven overkomt maar kennelijk toch zo is gegaan. Een punt is het echter niet.

Peck is prima, Plummer opdreef, Morricone heeft toch weer fijne muziek gemaakt en de Moffen spelen uiteraard 'dirty'. Het kat en muis spel tussen de priester en SS'er is op het humoristische af met een aardige twitch op het einde omtrent de vrouw en kinderen van Kappler. Het maakt The Scarlet And The Black tot een meer dan prima film die ik op termijn nog wel eens wilzien. Tot nu een degelijke 3.5.