De laatste paar jaar gaat het hard met digitale versies van acteurs in films. Denk aan de op dat moment al overleden Carrie Fisher in het laatste deel van de Star Wars-sequeltrilogie, of aan de jongere versies van Samuel L. Jackson en Clark Gregg in Captain Marvel. Het is voor filmmakers fijn dat deze optie bestaat, maar het acteursgilde uit nu zijn zorgen erover. Want, vormt deze trend geen bedreiging voor acteurs?

Veruit de meeste acteurs zijn aangesloten bij het Screen Actors Guild, een vakbond voor acteurs. Afgelopen donderdag uitte deze vakbond zijn zorgen over het gebruik van deepfakes en andere software waarmee het uiterlijk van acteurs digitaal wordt aangepast. "Bescherming van de digitale zelf van een acteur is een cruciaal punt voor onze vakbond," aldus een bestuurslid. "Deze nieuwe technologieën bieden spannende mogelijkheden, maar vormen ook een mogelijke dreiging voor het levensonderhoud van acteurs. Het is uiterst belangrijk dat acteurs controle hebben over het gebruik van hun digitale zelf, dat elk gebruik alleen kan met toestemming en ook dat acteurs daar eerlijk voor worden gecompenseerd." Misbruik hiervan kan op allerlei manieren. Zo kan er nog in post-productie iets aangepast worden, zonder dat de acteur dat van te voren weet, maar ook zouden digitale scans van acteurs kunnen rondzwerven en in films terechtkomen waar de acteur niets vanaf weet, laat staan zijn medewerking aan verleent. Dat moet zeker voorkomen worden, aldus de vakbond.

Van contract naar wetgeving

Ondanks dat deepfakes nog een vrij jonge uitvinding zijn, is de vakbond al langer bezig met beleid proberen door te voeren rondom het onderwerp. Zo was er vrij recent nog veel te doen rondom deepfakes in pornografie, waarbij gezichten (of zelfs meer dan dat) van bekende acteurs verwerkt werden in pornovideo's. In Californië en New York is dit inmiddels per wet verboden, waarvoor de vakbond hard heeft gevochten. Wel zijn dit één van de weinige voorbeelden van wetgeving rondom het onderwerp, waar de vakbond maar al te graag iets aan wil veranderen. "Dit staat allemaal nog in de kinderschoenen," aldus een woordvoerder tegen THR. "Nu is je contract eigenlijk je enige bescherming." Er zijn echter contracten waarbij de rechten rondom digitale versies van acteurs verre van ideaal zijn, zeker bij jonge acteurs. "Er zitten wurgcontracten tussen. Je geeft eigenlijk al je rechten weg. Iemand die net aan zijn carrière begint kan zichzelf uitsluiten van werk op lange termijn." Juist daarom moeten er meer wetten komen, zodat dat soort prakijkten kunnen worden tegengehouden, aldus de vakbond. 

Eindeloze spinoffs?

Reacties op de oproep van de vakbond zijn bemoedigend, maar velen vragen zich ook af of het niet een strijd is die je op de lange termijn wel kan winnen. Met de hulp van deepfakes zou je namelijk eindeloze Star Wars-films kunnen maken met de originele karakters, zoals ze er in de originele films uitzagen. Dit was al te zien in The Book of Boba Fett, waarin Mark Hamill er weer uitzag als in 1980, bij The Empire Strikes Back (zie de foto bovenaan dit artikel). Ook wanneer Hamill en Harrison Ford komen te overlijden, is de mogelijkheid om nieuwe Star Wars-films te maken door deepfakes nog altijd daar, zoals ook met Carrie Fisher gebeurde. Aan de andere kant kunnen acteurs hier ook een slaatje uit slaan. Een acteur zou zijn digitale zelf ook kunnen 'verhuren', zodat filmmakers gebruik kunnen maken van de aanwezigheid van de acteur in de film, ook al is hij of zij geen minuut op de set aanwezig geweest. De toekomst rondom deepfakes in de acteurswereld is er dus een waar nog veel onzekerheid over bestaat, en waarbij allerlei mogelijkheden in het verschiet liggen.