Above Us the Waves (1955)

Een leuke, onderhoudende film, waarin losjes en natuurlijk wordt geacteerd, met een goede afwisseling van spanning en humor. Het verhaal, dat gebaseerd is op waargebeurde feiten, blijft interessant en boeiend tot het laatste moment.

De zesde meest populaire film aan de Britse kassa in 1955. Het succes van de film zorgde ervoor dat Sir John Mills dat jaar werd uitgeroepen tot de populairste filmster in Groot-Brittannië.

De film is gebaseerd op "Operation Source", en werd in veel opzichten als een mislukking beschouwd. De Duitsers wisten de schade aan de Tirpitz makkelijk te herstellen. Historici William Garzke en Robert Dulin gaven te kennen dat dit een van de meest opmerkelijke prestaties van de scheepsbouwkunde tijdens de Tweede Wereldoorlog was. De Tirpitz werd later door de R.A.F. Squadron 617 in november 1944 met behulp van gigantische bommen van zes ton tot zinken gebracht. Er werd gebruik gemaakt van originele militaire uitrusting uit de Tweede Wereldoorlog. De stem van William Franklyn werd nagesynchroniseerd, omdat zijn eigen stem botste met die van John Gregson.

Historisch gezien misschien niet trouw gebleven aan feitelijke gebeurtenissen, maar de film bevat wel genoeg ingrediënten voor een onderhoudende rit. Met name de suspense draagt een belangrijk steentje bij.

3,0 *

De Tirpitz.

Met het weekje spelevaren van Bismarck nog vers in het hoofd was het voor zowel de Engelsen als de Duitsers duidelijk dat het menens was met de slagschepen - kansen zat op een snelle slag, maar ook enorme risico's op negatieve propaganda. Met Bismarck leek dat even de kant van de Duitsers uit te vallen met het tot zinken brengen van Hood, maar binnen een week lag het Duitse schip zelf op de bodem. Met Tirpitz kon geen risico meer genomen worden, dus werd dat schip gebruikt om een patstelling bij Noorwegen te creëren - veilig in een fjord. Of dat dachten de Duitsers dan toch.

Maar de Engelsen zaten vanzelf ook niet stil - met alle hoofdpijn van het dossier Bismarck nog vers in gedachten, werd werkelijk alles op alles gezet om een herhaling te voorkomen. En over een van de onderdelen daarvan gaat deze film. Ietwat in de GB traditie van vlak na de oorlog - de soldaatjes zijn allemaal van het type ideale schoonzoon, kalm en beredeneerd dapper, welbespraakt en met een heldere dictie. Een van de rechten die je verwerft uit het winnen van de oorlog, denk ik dan maar.

Documentair voldoet de film wel, het verhaal wordt netjes en vrij getrouw de geschiedenis verteld - en ondanks bovenstaande, enorm respect voor de mannen die genoeg lef hadden om in zo'n klapsigaartje te stappen. Er ligt er kennelijk nog een in een museum - wellicht eens op letten mocht ik ooit in de buurt komen. En in de buurt van Edinburgh ligt er ook nog een wrak op een zandbank - na de oorlog gebruikt als schietschijf voor vliegtuigen. De foto op wikipedia laat zien dat er niet veel over is. Kennelijk niet echt voor de eeuwigheid gebouwd. Je ziet ook wel erg duidelijk hoe klein die dingen waren.

Jammer dat er wat weinig beelden van het slagschip te zien zijn. Niet heel verrassend misschien, maar je kan altijd hopen.

Deze film had op het oorlogslijstje kunnen staan maar deed dat niet, desondanks kwam de film toch op mijn pad waarop ik dacht gewoon effe doen.

Her verhaal mag bekend zijn rond het zusterschip van de Bismarck, de Tirpitz dus, die vanuit de fjorden met andere kapers schepen zoals de Gneisenau, Scharnhorst en Lutzow een grote bedreiging vormde voor de 'lend-lease act' konvooien in de barre omstandigheden van de Noordpool. Vooral Churchill maakte zich ontzettend sterk voor het onschadelijk maken van de Tirpitz wat resulteerde in verschillende pogingen via de lucht, deze poging met de x-vaartuigen, een andere met bemande torpedo's, en de uiteindelijke geslaagde poging met Tallboy bomen wat omschreven kan worden als de grootste en zwaarste conventionele bom die er gemaakt is met 5,4 ton explosieven. Maar goed terug naar de x-vaartuigen vaartuigen waar ik overigens niet gemeld wordt dan deze mannen tegelijkertijd opgeleid werden en ingezet met teams die de Scharnhorst en Lutzow aan gingen vallen.

Buiten dat klopt het geheel meer dan redelijk, krijgen we toch de typische Britse 'stiff uperlip' te zien inclusief humor kenmerkend voor 1955. Meeste bekende gezicht John Mills waar daarna vooral gefocust wordt op training en de operatie groen licht krijgt. En tezamen met het authentieke beeld wordt de sfeer van zo'n krap, gevaarlijk ding zonder enige vorm van raampjes dat je kan zien wat je doet, toch aardig gevangen zo vlak onder de golven, met gevaar voor ontdekking, maar tevens het gevaar vast te lopen op de grillige bodem van het fjord. Het zijn problemen en gevaren die maar amper voor te stellen zijn met de huidige technologieën en waar dit dan ook waaghalzen zijn in een soort van zelfmoordmissie.

Heerlijk is dan weer de snauwende Duitse officier tegen één van de Britse gevangen die op zijn beurt uitermate koel en onverstoorbaar terug reageert zo van doe even normaal joh. De afloop van de missie mag verder bekend zijn waarop Above Us The Waves toch een meer dan prima film is over een voor het grote publiek onbekende strijd.