The Sea Chase (1955)

John Wayne in de rol van een sympathieke Duitse kapitein is natuurlijk ongeloofwaardig want hij lijkt in verste verte niet op een Duitser. Omdat ze hem gisteren op een Duitse zender uitzonden paste de taal natuurlijk perfect maar de originele versie zal ongetwijfeld Engels sprekend zijn waardoor het allemaal nog ongeloofwaardiger is.

De film staat betiteld als een Oorlog/Actie film maar ik zou het eerder een Oorlog/Avontuur film willen noemen want er zit nauwelijks actie in. De scene met de haai vond ik best lachwekkend want er was totaal niets te zien (geen bloed) en die persoon was dan zogenaamd gebeten door de haai.

Het verhaal kabbelt rustig voort en spannend en boeiend wordt het eigenlijk nooit. De beelden van de locaties zien er wel mooi uit en daar moet deze film het vooral van hebben. Leuk was trouwens dat er ook effen op het einde verwezen werd naar naar het Duitse pantserschip de Graf Spee.

Op de Duitse zender waar ze deze film gisteren uitzonden zenden ze de laatste weken steeds oude oorlogsfilms die best het kijken waard zijn. Alleen jammer dat ze zo verdomde laat op de TV zijn. Na de film van gisteren zonden ze trouwens nog een John Wayne film uit maar die heb ik maar overgeslagen.

Aardige film waarin een Duitse kapitein zijn bemanning en schip terug naar Duitsland wil krijgen als de oorlog uitbreekt. Redelijk onderhoudend, aangezien er genoeg gebeurd. Het ziet er allemaal ook prima uit. Lana Turner brengt het er redelijk vanaf in de enige, significante vrouwelijke rol, alhoewel de obligate romance met John Wayne nogal geforceerd overkomt. John Wayne zelf is niet bepaald overtuigend gecast als Duitse kapitein. Met gemak 3.0 sterren.

Met zijn all-American imago en accent is John Wayne natuurlijk een uiterst merkwaardige keuze als Karl Ehrlich, de Duitse (!) kapitein van een Duits (!) oorlosschip dat aangemeerd ligt in Australië wanneer De Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Ehrlich is een trotse Duitser (!) maar verwerpt de Nazi-ideologie en is niet van plan zich voor Hitlers karretje te laten spannen. Daarom neemt hij de (zee)benen, ook al omdat een Britse oorlogsschip hen op de hielen zit. De problemen worden groter wanneer officier Kirchner [Lyle Bettger] een gruwelijke misdaad pleegt die Ehrlich niet verborgen kan houden voor zijn achtervolgers. De Britten, onder leiding van kapitein Jeff Napier [David Farrar] zijn nu meer vastberaden dan ooit om Ehrlich in te halen.

De beeldschone Lana Turner zorgt voor de nodige glamour, maar haar aanwezigheid is alleen maar een excuus voor een geforceerd romantisch en voorspelbaar subplot. Wayne lijkt zich zelf ook niet geheel comfortabel te voelen in deze vreemde rol, maar zijn spel is acceptabel en de ondersteunende cast levert eveneens degelijk werk af. Regisseur John Farrow weet bovendien het tempo er redelijk in te houden, zodat deze wat curieuze oorlogsfilm vrij goed uit te zitten is.

Als ik me niet heel erg vergis is er toch nog een andere film met zo'n beetje precies dit zelfde idee? Of ben ik in de war met het boek, want ja, dat stond bij mijn vader in de boekenkast en nu bij mij - dus ofwel dat is ongebruikelijk beeldend geschreven, ofwel ik heb nog een andere film gezien met dit verhaal. Maar ik heb toch ook weer echt niet in mijn hoofd dat ik het boek gelezen heb, vandaar het vraagteken - en daarnaast had ik ook zo'n vaag idee dat de helden Engelsen waren, of toch minstens geallieerd of zo. Toch, het onderdeel van de oudere zeeman met hartklachten op de bergtop staat me wel heel duidelijk bij, alleen daar tegenover de aanwezigheid van een John Wayne en Lana Turner weer helemaal niet.

En nou ik het daarover heb, het is even wennen om John Wayne zonder paard te zien, en dan daarna nog om er aan te wennen dat hij een Duitser is. En daar tegenover Lana Turner dan, met haar Arische kapseltje indachtig haar naamgenootje uit deel drie van Indiana Jones vierendertig jaar later, en die uber mooie Elsa die ikzelf nog dertig jaar later tegen zou komen. Een recept voor averij, brandstichting in harer Majesteits oorlogshavens en muiterij, laat ik het maar beleefd houden. Maar onze held lost dat vanzelfsprekend op een elegante en salonfähige manier op. Nou ja zo'n beetje dan.

Verder is de leeftijd van de film ook wel duidelijk door bijvoorbeeld de deelname van James Arness - voor de ouderen onder ons, die speelde dus Uncle Zeb, die ouwe knar met dat touwige grijze haar en die vettige leren broek in How The West Was Won. Die vent die ze beter bet-bet-bet-overgrootopa hadden kunnen noemen. Want ja, met een John Wayne in een van zijn (kuch) vroegere rollen vergeet je al gauw hoe lang het geleden is. Deze film is per vandaag gewoon zeventig jaar oud, en gaat over dingen die toen ook al best lang geleden waren.

Daarmee wellicht wat moeilijk om binding te krijgen met het verhaal, en buiten dat nog, in te zien wat een ouderwetse jaren-0 Duitse marineofficier precies gevonden zou hebben van het nieuwe regime waar hij mee te maken kreeg - en de tegenwoordige mode van revisionisme maakt dat nog eens een slag afstandelijker. Dingen als eer, roem, plicht.

Waar ga ik ook alweer heen met dit betoog? Ohja, John Wayne - zo'n onhebbelijke en boersige rauwdouwer met een gouden hart, die alle verhalen van vroeger tot een goed einde bracht. Maar in de huidige wereld is hij meer dan ooit een sprookje. Wat we daar nu voor in de plaats hebben denkt alleen aan zichzelf, kapiteins die met hun schip ten onder gaan zijn iets van het verleden. En dat kan je gevoegelijk doortrekken naar alles wat 'in a position of power' is. Wel de lusten, niet de lasten. En daarmee is deze film dus eigenlijk actueler dan ooit.