La Vénus à la Fourrure (2013)

Knap geacteerde toneelfilm, die me veel meer beviel dan ik verwacht had.

Erotische fantasie in het toneelstuk lijkt op te gaan in een echte erotische fantasie in het moment van de dag. De telefoontjes die de regisseur van het toneelstuk pleegt met zijn partner zijn veelzeggend en gaan van tot zo tot laat me met rust (quasi toch)...…

Een geweldige, maar ook zo vreemde regisseur Polanski. Hij wordt beschuldigd van bedenkelijke praktijken met (minderjarige) meisjes en toch lijkt hij in zijn films voortdurend terug te grijpen naar seksuele frustraties....alsof hij de stemming om zijn schimmig privéleven wil blijven voeden.

“Venus in Fur” is de naam van het toneelstuk waarvoor regisseur Thomas [Mathieu Amalric] net de audities heeft afgerond als de verregende Vanda [Emmanuelle Seigner] hem probeert over te halen om haar alsnog auditie te laten doen. Een woordenwisseling ontstaat, maar door haar volharding krijgt Vanda een kans. De twee spelen scènes uit het toneelstuk waarbij de scheidslijn tussen hun rol en hun ware personages (en hun onderlinge relatie) steeds vager wordt. Gebaseerd op de schandaalroman van Leopold von Sacher-Masoch uit 1870, waarin seksuele fantasieën – waaronder SM – een prominente rol spelen. Net als in Carnage bevrijdt Polanski zich op overtuigende wijze van de toneelmatige setting, maar de schmierende Seigner komt tekort tegenover de voortreffelijk Amalric.

Tok tok ! Polanski klopt nog maar eens op de deur van genietbare films (na Chinatown , Frantic, The ghost witer en Carnage) en ik open die gewillig. Het is inderdaad een beetje voorspelbaar dat het verhaal en het toneelstuk dat ze repeteren in elkaar zal vloeien maar het is vooral de HOE dat ik in die film best knap vond. De eerste twee acts worden er geen aanrakingen gedaan wanneer het stuk wordt gerepeteerd. Pas in de derde act als de rollen worden omgedraaid (Amalric speelt dan Vanda - iets wat hij al zei in de eerste vijf minuten) en Seigner speelt de Graaf). Dan zijn er aanrakingen waardoor de lijfelijke straf kan uitgevoerd worden. Seigner komt neergedaald op aarde als een reïncarnatie van Venus om de regisseur te straffen omdat hij niet wil inzien dat het stuk vrouwonvriendelijk is. Tenminste dat is mijn theorie. Zowel de intro als de outro zien we niet echt het in- en uitstappen van Seigner in het theatergebouw. Het wordt gesuggereerd door de POV in camerabeweging, glijdend alsof het een geest kan zijn, deuren die dichtklappen en plots staat ze daar/plots is ze weg. Want Seigner is inderdaad zeer goed voorbereid, kent alles uit het hoofd (ook de tekst van de Graaf), heeft een volledig scenario (tot grote verwondering van Amalric), leent een kamerjas dat uit die periode gemaakt is (30 euro, een koopje !) en als top of the bill op het einde haar dans dat zeker over the top is en misschien ook zo bedoeld is. En dan die sequentie waarin Seigner onthult dat ze een privé detective is en zo alles te weten is gekomen over zijn verloofde na het fitnessen. Maar zijn verloofde neemt nooit een douche na het fitnessen. Seigner liegt. Maar hoe weet ze dan wel die info ? Er wordt niet op verder gegaan maar een geest weet alles natuurlijk. Verder amusant dat Seigner als Vanda in verhaal een wat nonchalante volks personage meegeeft en als Vanda in toneelstuk die gesofisticeerde, zelfbewuste vrouw. Amalric ondergaat maar geniet heimelijk van de aantrekkingskracht en van de uitvoering van Seigner zodat hij met zijn ogen open in de val trapt. Zelfs de telefoontjes van zijn vrouw (die ringtone !) kunnen hem niet losrukken van Vanda. Inhoudelijk en visueel (en dat dus voor een verfilming van een toneelstuk) dus veel gelaagd en vooral de luchtige toon die Polanski in de film steekt, deed mij zeer genieten van het steekstel tussen Seigner en Amalric.

Het is als een Romeinse arena, waar de slaaf schijnbaar kansloos voor de leeuw wordt geworpen; maar waar de slaaf stap voor stapje voor stapje z'n verdediging opbouwt, vervolgens aanvaller wordt, en uiteindelijk zijn voet op de leeuw zet en als overwinnaar de arena verlaat.

Die trage maar rechtlijnige evolutie, de steeds vagere grens tussen toneel en realiteit, én Amalric en Seigner zorgen samen voor boeiend - verfilmd of gefilmd ? - theater.