Zero Dark Thirty (2012)

Achter de schermen van de grootste terroristenjacht uit de 21e eeuw. Een film die een jaar na de dood van Osama Bin Laden uitkwam en door de jaren van aanslagen en terrorisme nog meer actueel was dan nu. Na de aanslag van 9/11, reageerde Amerika met vergeldingen in het Midden-Oosten. En begon de zoektocht naar de daders van de aanslagen. Daarbij werd de grens vaag tussen wraak nemen en rationele gerechtigheid. Aangesterkt door frustraties omdat de zoektocht niet vlot loopt en nieuwe aanslagen. Zero Dark Thirty brengt dat in kaart. Samen met interne spanningen binnen de C.I.A. over de juiste manier om dingen aan te pakken.

Het is Kathryn Bigelow en scriptschrijver Mark Boal toch maar gelukt om een film te brengen die op de slappe koord danst tussen sensatie, gerechtigheid, patriottisme, aanklacht tegen het systeem en de juiste feiten (voor zover die bekend zijn). Daarom is het zo mooi te zien hoe het personage van Jessica Chastain centraal staat. Haar gedrevenheid, haar grote kennis op het veld tegenover de mensen uit het thuisfront met in de loop van de jaren andere mensen op dezelfde stoelen, de beslissingen die moeten genomen worden op basis van zeer beperkte bewijzen, de vreugde van puzzelstukken die in elkaar passen, ... En dat zowel visueel als met passende muziek mooi in kaart gebracht.

Het duurt even om in deze film te komen. De vele namen en de wat fragmentarische verhaallijn zorgen ervoor dat het wel even duurt voor je het allemaal goed kunt volgen. De film weet dan ook niet gedurende de hele speeltijd even zeer te boeien. Toch levert Bigelow al met al wel een degelijke film af. Geen personages waar je nou enige binding mee krijgt, maar de zoektocht naar Bin Laden krijgt wel goed gestalte en een en ander wordt ook vakkundig in beeld gebracht.

Ik kon er maar weinig mee. Langdradig, emotioneel afstandelijk, veel handheld shots waarbij je feitelijk niets ziet. Niet mijn ding.

Alfreda Bikowsky speelde een sleutelrol in de jacht op Osama Bin-Laden in de jaren na 9/11 en stond model voor Maya [Jessica Chastain], de hoofdpersoon in deze ietwat praatzieke politieke thriller met een ijzersterke opening en een indrukwekkende laatste akte. Maya is namens de CIA op Guantanamo Bay om de ondervraging bij te wonen van Ammar [Reda Kateb] en ziet daar met eigen ogen hoe ver ondervrager Dan [Jason Clarke] bereis is (en mag) gaan om zo snel mogelijk alle nuttige informatie uit zijn gevangene te krijgen. Wat volgt is een hoop bureaucratisch getouwtrek waarin de constante eis voor onomstotelijk bewijs en check/doublecheck voor meer een meer frustratie en ongeduld zorgen, zeker wanneer Maya zeker denkt te weten dat ze de verblijfplaats van Bin-Laden heeft ontdekt. Dat leidt tot een adembenemende reconstructie van de operatie die resulteerde in de dood van Bin-Laden.

Sterke film die helaas niet over de hele linie de klinische rauwe vertelstijl weet vast te houden maar af en toe een beetje uit de bocht vliegt. Zo lijkt er - met alles wat er gezegd wordt, de onnodig lange aanloop - alles aan te worden gedaan om de zelfmoordaanslag in het CIA-kamp aan te kondigen waardoor het schokeffect al bijna helemaal weg is, zijn de cijfertjes die Maya op het kantoorraam van George schrijft beetje gekunsteld en kazig en sluit de soundtrack niet overal even goed aan op de stijl van de film. Daar staat tegenover dat Chastain weer sterk is, het verhaal fascinerend en de spanning en de druk erg voelbaar (ook weer mede dankzij Chastain). Het verbaasde me ook niet dat dit van dezelfde hand komt als The Hurt Locker, welke ik filmisch een klein streepje voor vind hebben. Niettemin ook welverdiende vier sterren voor deze film.