Chasing Ice (2012)

Interessante documentaire over James Balog, fotograaf voor National Geographic, die de gevolgen van klimaatverandering wil tonen door het fotograferen en filmen van gletsjers over een periode van meerdere jaren. Prachtige opnamen, dat spreekt voor zich, maar inhoudelijk heeft de documentaire ook wel het één en ander te bieden. Gelukkig wordt het niet al te prekerig.

Nee, het gaat mij niet over de dt-fout in bovenstaande zin, wel over de wijze waarop wij nog steeds naar de problematiek van klimaatverandering kijken. Lees: te vrijblijvend. Als "best wat" in verandering, niet iets dat onze levens compleet kan omgooien, ja zelfs bedreigen. En net dit gebrek aan proportie in onze blik is wat ik ‘Chasing ice’ in zekere zin kwalijk neem. Lees: dat de spreidstand tussen klimaatdocu en biografie rondom James Balog niet echt geslaagd te noemen is.

De beelden zijn mooi, maar uit de losse pols geschoten, waardoor de film meer aanvoelt als het verslag van Balogs queeste dan als een verhaal over de planeet, een verhaal dat regisseur Jeff Orlowski absoluut moest en zou vertellen. Dan kan je opmerkingen: "was dat niet exact de bedoeling?" Dat klopt, maar het verhaal van ene James Balog is per definitie ondergeschikt aan wat Balog zelf probeert te documenteren met zijn foto’s. Een documentaire over wat Balog aan werk verzet heeft, zou met andere woorden vooral moeten gaan over wat hij op zijn omzwervingen aan bewijsstukken voor de opwarming van de aarde verzameld heeft. En over de gevoelsmatige impact van zijn indrukwekkende fotografische erfenis, een nalatenschap van Moeder Aarde dat we overigens nooit meer zullen terugzien! Uitroepteken!

Bovendien nodigen de handheld beelden en de soms rudimentaire cinematografische esthetiek niet uit tot ware identificatie, tot gevoelsmatige resonantie. Gemiste kansen dus. Heeft deze film daardoor een betrekkelijk klein publiek bereikt?

3* (voor wat 'Chasing ice' toont, niet zozeer hoe)

Deze documentaire volgt de bevlogen natuurfotograaf James Balog die begrijpt dat cijfers en statistieken niet voldoende zijn om het gros van de mensheid te overtuigen van de klimaatcrisis. Hij besluit daarom een aantal camera's te plaatsen bij gletsjers op IJsland, Groenland en in Alaska en Montana om visueel bewijs te vergaren voor de opwarming van de aarde. Dat blijkt aanzienlijk moeilijker dan gedacht, maar met de hulp van ervaren, bekwame technici komt hij steeds dichterbij zijn doel.

Die tegenslagen voorzien deze documentaire van een dramatiek die nodig is om het boven een klimaatlezing uit te laten komen, al is Orlowski duidelijk meer geïnteresseerd in de resultaten van het project en wat dat betekent voor de toekomst van onze planeet.