The Quatermass Xperiment (1955)

Zeer sfeervolle Britse sci-fi / horror uit de Hammer studio. Zoals ik wel gewend ben van deze studio leveren ze alweer een produkt af dat een bepaalde klasse toont. Prachtig camerawerk, goede acteerprestaties en zoals ik al zei heel veel sfeer.

Een dikke 3,5*

It creeps, it crawls, it kills!

Hammer was altijd al zo'n productiehuis waar ik eens kennis mee wou maken. Een serieuze tijd geleden (ik vermoed rond Halloween) was er op de BBC een erg goede driedelige documentaire, A History of Horror with Mark Gatiss, en het tweede deel concentreerde zich op Hammer en de invloed daarvan. Sindsdien werd mijn interesse nog maar groter en toen ik gisteren deze film en zijn vervolg voor de spotprijs van 1.90 euro per stuk in de Saturn vond, kon ik het niet laten om het te laten liggen. Gisteren dus meegepakt en dit eerste deel diezelfde avond nog gekeken.

En geheel tegen verwachting is dit een erg goede film geworden. Ik zeg tegen verwachting doordat ik eigenlijk redelijk veel slechte ervaringen had met dit soort science fiction van vroeger, denk maar aan titels zoals The Giant Claw, The Giant Gila Monster of Attack of the Killer Shrews. Dat zijn echt redelijk waardeloze titels maar The Quatermass Xperiment bewijst dat het wel degelijk anders kon. Het verhaal is simpel maar weet erg eenvoudig de juiste sfeer te benaderen. Het verhaal stelt op zich niet zo bijzonder veel voor. Een wetenschapper die de ruimte tart en een schip met een aantal astronauten die een pre-Fantastic Four behandeling krijgen. Geen onnodige blabla en gewoon straight to the point maar het werkt fantastisch. Val Guest zorgt ervoor dat de film niet verveelt, met deze redelijk korte speelduur is dat ook niet moeilijk, maar de sfeerschepping is gewoon van een hoog niveau. Het is dan ook heerlijk om te zien hoe alles hier nog met de hand wordt gemaakt. De transformatie van Carroon is eenvoudig maar doeltreffend en zelfs het einde voelt er niet bij de haren bij gesleurd. Het is zelfs gewoon fantastisch als Quatermass gewoon terug opnieuw het gevecht met de wetten van de ruimte aangaat door een tweede raket te lanceren. Heerlijk! The Quatermass Xperiment is zelfs nu nog altijd een tikkeltje angstaanjagend. Ik ben sowieso fan van het insinueren van een monster in plaats van het direct te laten zien zoals in films van nu gebeurt. Die evolutie is eigenlijk logisch te verklaren doordat ze vroeger gewoon de macht/geld/talent/... niet hadden om de transformatie geloofwaardig te laten overkomen dus zochten ze hun toevlucht tot de insinuatie van de aanwezigheid van een monster. Vandaag de dag word er eerder gekozen voor de aanpak van "Kijk naar mij, ik kan dit soort monsters creëren" en is toch een hele hoop van de spanning verdwenen.

Uitmuntende cast ook. Richard Wordsworth neemt de rol van Carroon op zich, de enige overlevende van de trip, en wat doet hij dat ontzettend goed. De evolutie die hij doormaakt wordt heerlijk neergezet (chapeau voor de make-up artiesten) maar de manier waarop Wordsworth de rol neerzet is goud waard. Brian Donlevy speelt het hoofdpersonage Quatermass en doet dit ook geweldig. Quatermass is sowieso een boeiend personage. Niet echt veel principes, hij doet zijn eigen zin en trekt zich werkelijk niets aan van wat de rest denkt. Maar eerlijk gezegd, de rest van de cast is eigenlijk ook uitstekend in hun rol. Geen idee of dit de gewoonte is bij de Hammer films maar als ze allemaal zo'n degelijke cast en films hebben dan ga ik nog een erg leuke tijd tegemoet. Vooral de effecten hier zijn eigenlijk echt wel de moeite. Ik weet dat ik het daarjuist al heb gezegd maar voor 1955 is dit echt een verbluffend staaltje. Ik vraag me alleen af of het gerucht dat dat er iemand tijdens de film is gestorven aan een hartaanval effectief waar is. Het was tegelijkertijd natuurlijk wel een, ongewild, goede promotie want nu ging het gerucht dat het kijken van de film effectief je leven kon kostten. Of het nu waar is of niet, daar kan vandaag de dag natuurlijk niet veel meer aan gedaan worden.

Eerste, bewuste, kennismaking met Hammer en het is een erg aangename kennismaking geworden. Het verhaal is simpel maar doeltreffend, de effecten authentiek en hebben nog niets aan kracht ingeboet in de 65 jaar waarin de film nu al bestaat en de cast is van een solide niveau. Gaat dat halen in de Saturn, voor die 2 euro kun je nu echt niet sukkelen en dan kun je ineens het vervolg meepakken want dat schijnt nog beter te zijn.

4*

Vroege Engelse poging tot SF-horror.
Britten hebben als eerste een raket met astronauten de ruimte ingestuurd en bij terugkeer is er nog maar 1 van de drie astronauten over.
Halverwege fuseert de overlever met een cactus en gaat op killer rampage.
Uitermate sterke film met aantal geweldige stop-motion-scenes.

Voor mij persoonlijk duurde het even eer dat de film op gang moest komen, maar daarna heb je ook wat! Spannende en interessante film met voor mij als hoogtepunt toch wel die found footage scene en de scene met dat kleine meisje(dit deed mij gelijk aan Frankenstein denken)

Het einde vond ik wel een beetje geforceerd en snel, opeens was hij dat monster geworden en die transformatie ging zo snel dat ik het eerst geen eens helemaal door had. (maar dat kan ook aan mijn vermoeidheid hebben gelegen)

3*

Leuk oudje. Ik wist vooraf niks, dus dan kan je mee met de personages die uit proberen te vissen wat ze moeten doen met de arme astronaut die de reis heeft overleefd. Vooral Quatermass zelf is er eentje om niet snel te vergeten. Schitterende bullebak die half snauwend zijn onderzoek en experiment probeert te beschermen. Anno nu natuurlijk een beetje lullig, de ontsnapping, maar verder van start to finish een onderhoudend filmpje dat met een aantal scenes weet uit te pakken. Zoals de beelden van wat er zich in de raket zoal heeft afgespeeld. Of het meisje dat zin heeft in onzichtbare thee. De effecten rondom de transformatie kunnen er nog best mee door en het heeft ook nog eens een economische speelduur. Prima vullertje voor kijkers die gek zijn op.. Dingen.

Matige film over een raket met een driekoppige bemanning die na een paar dagen terugkeert op aarde. Ondanks dat het tempo nog redelijk hoog ligt, heeft deze film de tand des tijds wellicht niet helemaal doorstaan (kortom, te oubollig). De combinatie van sci-fi en horror wordt tegen het einde wel wat beter. Wel leuk om een keer gezien te hebben.

In 1953 bedacht scriptschrijver Nigel Kneale een serie rond het karakter van Bernard Quatermass voor de BBC. Deze serie was succesvol en daarom kwam er in 1955 een tweede seizoen. Rond die tijd bracht Hammer Film Productions ook een film uit met hun adaptatie van het eerste seizoen van de film. De film heette The Quatermass Xperiment om de status van het X-certificaat te benadrukken. Deze film was tevens het eerste experiment met horror voor Hammer Film.

Ondanks dat de film een X-rating heeft gekregen blijft het maar bij een paar leuke spannende (stop-motion-horror) scenes. Met als climax een monster in Westminster Abbey. De verdere film was vooral erg luchtig. Het verhaal doet veel meer aan als een soort detective-thriller gecombineerd met wat komische voetnoten. Waarbij dan eerst het "hoe en waarom" ontdekt wordt en daarna de focus lig bij het proberen om de Alien te vangen. Ondertussen laten ze ook nog iets zien wat we nu kunnen betitelen als een voorloper van latere found footage. (zwarte doos opnames) Een echte topper vond ik het niet maar Val Guest's film verveelt niet en sommige elementen maken het wel aardig om te bekijken.

Met deze film zette Hammer zich definitief op de kaart. Het was een herwerking van een zesdelige tv-serie van de BBC al ging het heel wat verder dan de serie. Vandaar ook de X rating waarmee lustig gekoketteerd werd bij de promotie ( en dus in de titel van de film). Het soort marketing dat ze bij Hammer ook zouden toepassen bij de opvolger X The Unknown.

Voor mij een herziening en het is nog beter dan ik mij meende te herinneren. Van begin tot eind heeft het een stevig tempo waar Brian Donlevy als Prof. Quatermass doorheen dendert. Hij komt erg antipathiek en narcistisch over: Je kan er moeilijk sympathie voor hebben. Het verhaal weerspiegelt verder de actualiteit van toen met de concurrentiestrijd tussen de grote naties om de ruimte te veroveren. De angst voor het onbekende moet dan ook niet ver gezocht worden, figuurlijk dan, want de ruimte is natuurlijk een heel eind weg.

Dit is klassieke science fiction. Een degelijke productie die er bovendien in slaagt nergens knullig over te komen. Dit is geen camp. De practical effects houden goed stand. Op een groot scherm in de jaren ‘50 moet dit een fijne kijkervaring geweest zijn.