I Compagni (1963)

Prima sociaal drama over rechteloze arbeiders, die eind 19e eeuw —na het zoveelste incident— in actie komen tegen de bedroevende arbeidsomstandigheden en uitbuiting in een textielfabriek in Turijn. Een beetje een kruising tussen Daens (1992) en Germinal (1993). De leefomstandigheden van de arbeiders met hun gezinnen leveren schokkende beelden op.

Ik kende regisseur Mario Monicelli tot nu toe eigenlijk alleen van komedies, maar dit is heel andere koek. Sterke rollen van Folco Lulli en Marcello Mastroianni als stakingsleiders. De eerste keer dat ik de veelzijdige Raffaella ("A far l'amore comincia tu") Carrà tegenkom in een film. Ze doet het niet onaardig.

Nog een meesterwerkje uit het Italiaans succesjaar 1963 "(8 1/2", "I Gattopardo", "Ieri, Oggi e domani", "I mostri"...).

Zelden zo'n indringende film gezien over uitbuiting van de arbeidersklasse, hier de fabriekswerkers in het bijzonder. Zekerlijk de aanvangsscènes met beelden uit de werkplaatsen (met inzicht op de verschrikkelijke arbeidsduur en het gebrek aan sociale zorg) en de schandalige huisvesting (de ochtendscène met de bevroren waterkan...) maken indruk.

Het sociaal conflict wordt in vele aspecten belicht : de onmacht zich sterk en eendrachtig te doen gelden, deels door ongeletterdheid, de houding van de elite die verdeeldheid bij de stakers als een wapen naar zich toetrekt.

Uitstekend camerawerk over de ganse lengte van deze op en top sociale film met de vele gevatte scènes.

Merkwaardige rollen zijn er voor Mastroianni als de verlopen professor die zijn inzet met wisselend succes ziet beloond en er zijn ook enkele bekende Franse gezichten, zoal Bernard Blier in een voor hem hoogst ongewone rol (troiuwens zeer goede vertolking), François Perrier en ook Annie Girardot in de rol van de jonge vrouw die zich onttrekt aan miserie door een domein te bewandelen waar ook de grote heren voor vallen.

Betekenisvolle niet erg hoopvolle slotscène.