Dni Zatmeniya (1988)

Prachtfilm!

Een jonge blonde Russische wetenschapper doet medisch onderzoek in het arme Toerkmenistan, waar hij voortdurend op diverse manieren wordt geconfronteerd met zijn onnatuurlijke aanwezigheid aldaar, wat vervolgens resulteert in vraagstukken over onder andere zijn waar je zijn moet, gaan waar je gaan moet en of het onjuist is om je afkomst en culturele identiteit van je af te zetten en te verwaarlozen. Pure existentialisme, en de vergelijking met Stalker is dan ook zeker op z'n plaats (hoewel Stalker verder gaat, en er tevens zaken als religie en spiritualiteit bij betrekt). Ook voor het grootste gedeelte geschoten in prachtig sepia, en het droge, onontwikkelde Toerkmenistan lijkt ook wel een soort van vervreemdend 'wasteland'. Om hier een grondig en effectief beeld van te schetsen heeft Sokoerov gekozen voor Koyaanisqatsi-achtige interludes met zeer mooie muziek (hij gaf ook aan dat deze film gedeeltelijk als documentaire bedoeld is, en er wordt dan ook veel authentiek, niet geënsceneerd materiaal vertoond in de film). Werkelijk een genot om naar te kijken en te luisteren, vooral de eerste 5 à 10 minuten kan ik echt keer op keer zien. Opvallend is ook hoe zorgvuldig en schilderij-waardig elk frame er uitziet. Pure kunst.

Een onvergetelijke film.

Heel bijzondere film. Het is merkbaar dat het verhaal van de schrijvers van Stalker is en de invloed van Tarkovsky is in deze film groter dan in Sokurovs latere films die ik zag, toch kan deze film heel goed op zichzelf staan.

Als we de vergelijking met Stalker nog even verder doortrekken: deze film heeft een veel minder direct verhaal. Dni Zatmeniya wisselt de in sepia geschoten prachtige beelden van het leven in Turkmeense woestijndorpen af met een verhaal over een Russische dokter die vrijwillig naar zo'n dorp gaat, daar mensen helpt en tegelijkertijd onderzoek doet naar de samenhang tussen religie en moraal en gezondheid. Door mysterieuze gebeurtenissen krijgt hij het gevoel dat hij daar belemmerd wordt en er eigenlijk niet hoort. Dat klinkt directer dan het is. Er wordt meer een gevoel overgebracht. Je kunt je eigen associaties op deze film loslaten. Ik vind Science Fiction niet echt de juiste genre-aanduiding. Het is eerder surrealistisch drama.

De film heeft heel veel bijzondere muziek. Klassieke muziek, aparte geluiden, volksmuziek: het wisselt elkaar af. En is vaak erg mooi. Verder waren de scenes met een jongetje (dat een soort engeltje leek te zijn) weer van een prachtige intimiteit die ik inmiddels van Sokurov ken.

Absoluut geen film voor iedereen en wellicht nog minder toegankelijk dan Sokurovs latere werk, maar wel zo bijzonder dat ik de DVD meteen wil hebben als hij een keer uit gaat komen.

4.0* maar het is een film om vaker te zien.

Poeh wat een lastig doorgronden film, zoals Sokurov ze wel vaker maakt. Een te volgen verhaal als enig houvast vind ik toch wel erg prettig en dat miste hier natuurlijk. De afwisselingen tussen sepia en kleur waren prettig evenals de melancholische muziek. De verwilderde wanstaltig prachtige beelden vond ik bij tijd en wijle ook fascinerend, maar dan nog ben ik niet echt te spreken over Dni Zatmeniya.

Een jonge arts die verzeild raakt in een surrealistisch Toerkmenistan. Deed me wel iets van Tarkovsky denken. Niet aan de reeds genoemde Stalker of Nostalghia, maar aan Het Offer (Offret). Ook een film in wereld die wel erg lijkt op de onze, maar daar toch net iets van een parallel universum suggereert.

Maar bovenal een poetische en soms nachtmerrie-achtige film die grote indruk maakt. Een unieke herschepping van een wereld zoals alleen hele grote regisseurs dat kunnen.

Een wereld waar ik graag nog vaker in wil verdwijnen.

Meesterwerk.

Best een mooie film, die echter soms erg moeilijk te doorgronden is. Ik heb de film in twee delen gezien, maar dat is puur toevallig, omdat ik de eerste keer gestoord werd en de film toen niet meer kon afzien.

De film doet mij op sommige momenten erg aan Tarkovsky denken, wat ik hier ook vaker teruglees. Visueel heeft de film sterke momenten en het vele gebruik van sepia doet de soms erg surrealistisch aanvoelende setting nog wat beter overkomen.

Maar verder een lastig te volgen film soms. Bij momenten prachtig om te zien, soms ook een tikkeltje langdradig. Maar uiteindelijk overheerst bij mij het positieve gevoel. Zolang de beelden mooi zijn hoeft een film niet altijd begrepen te worden om te kunnen boeien. Dat is hier grotendeels het geval. En laat ik trouwens de aparte maar wel goede soundtrack niet vergeten.

3,5*

De Sowjet Unie stond eind jaren tachtig op instorten maar dat kon niet gezegd worden van de Russische film. Integendeel zelfs. De Russische film zat destijds behoorlijk in de lift en kon beginjaren negentig ook in Nederland op nogal wat belangstelling rekenen.

Na "The Astenic Syndrom" is dit in ieder geval de tweede uitstekende Russische film uit de nadagen van de Sowjet Unie die ik gezien heb. Het verhaal is net zoals bij zo veel Russische films moeilijk te doorgronden. Deze film moet het voor mij dan ook vooral hebben van de schitterende fotografie en de zeer mooie soundtrack. Prachtig die afwisseling van klassieke muziek met volksmuziek die bijdraagt aan de mysterieuze sfeer waarin deze film gedompeld is. Behalve de openingsscène vind ik ook het slot van deze film getuigen van bijzondere schoonheid. "The Days of Eclipse" is dan ook een film die zich leent om meer dan een keer te bekijken wat ik ook zeker zal doen.

4,0*

De kwaliteit van de print die Images vertoonde was bepaald niet om over naar huis te schrijven, maar goed, desondanks een interessante film. Bevat een aantal fraaie momenten, waarbij vooral de al meermaals genoemde opening en de eet-scène met dat jongetje speciaal zijn. De soundtrack is opvallend, en met name de muziek die bij de opening wordt gebruikt vond ik erg mooi. Cinematografisch is Dagen van duisternis zeker de moeite, maar niet echt exceptioneel als je het mij vraagt.

Het pijnpunt voor mij bij deze film is vooral dat als je niet de hallucinante of mystieke ervaring hebt die sommigen schijnbaar doormaken bij dergelijke cinema, je te weinig overhoudt. De gebeurtenissen blijven wat vaag en op zichzelf staand waardoor je al allerlei symbolische duidingen moet bovenhalen om er echt diepgang in te krijgen. Audiovisueel is Dagen van duisternis wat mij betreft bovendien niet krachtig genoeg om ruim twee uur overeind te blijven.

Wel interessant dus, maar niet echt het soort cinema waar ik warm voor loop, en na vier films van Sokurov concludeer ik voorzichtig dat dit waarschijnlijk voor diens hele oeuvre geldt.

Na herziening verhoogd met een halfje naar 4*. Het blijft toch wel een unieke film. Bij een tweede kijkbeurt begreep ik de film ook veel beter. Audiovisueel zeer mooi. Mooie beelden en een soundtrack met veel variaties. Soms is de film iets te langdradig en zakt het qua niveau een beetje. Je dient een geduldig persoon te zijn, anders vrees ik dat de film wel eens kan tegenvallen. Zeker een aanrader.