Diario di una Schizofrenica (1970)

Er bestonden er in die tijd aardig wat van : anti-psychiatrie films... het hoorde allemaal bij de tijdsgeest zoals gekend. Risi- broer van Dino- verfilmde een casusbeschrijving bewerkt tot roman van ene Sechehaye, die zich op haar beurt beweerde te baseren op een echte casus. Het scenario schreef Risi met collega auteur Carpi en psycho- analyticus Franco Fornari. Van die Oscar weet ik niets, won schijnbaar wel een golden globe in IT.

Wat we hier krijgen voorgeschoteld is tamelijk absurd in zijn gedateerdheid : psycho analyse, Jung en Freud werden nog serieus genomen en gingen door voor wetenschap, neen hoger dan wetenschap. Medicatie en opname waren fasjisties, schizofrenie was iets dat je genas door er onbekommerd over te praten. Je reconstrueerde gewoon de jeugd van de patiënt- het kwam altijd door een trauma uit de vroege jeugd natuurlijk dankzij pappie en mammie- en hoppa, casus opgelost.

Het verloop van de intrige ligt voor de hand : Anna vegeteert in catatonische toestand in een privé kliniek in Zwitserland waar ze haar proberen op te peppen met electroshocks en andere postivistische methoden, haar ouders zijn zo wanhopig dat ze sprookjesvertelster madame Blanche inhuren, die vervolgens ook optreedt als voice-off.

Die sprookjesvertelster is geen flauwe grap : deze mevrouw gelooft echt letterlijk in sprookjes, met name sneeuwwitje dat zoals iedereen weet gaat over sexuele rijping en een Clytaemnestra resp. Electra complex, waarin het eten van de de appel staat voor regressie en infantilisme, toegejuicht door de boze jaloerse moeder. Ja, die appels komen hier letterlijk terug in het verhaal ! Zoals u begrijpt komt mevr. Blanche op haar sneeuwwitje hypothese nadat Anna zich gefixeerd heeft op haar tieten oftewel mamma's...we zijn in de sixties dus het kwam allemaal door een autoritaire, burgerlijke opvoeding , de eerste woorden van Anna na gedeeltelijk te zijn ontwaakt uit haar catatonie zijn : neen, dat is verboden....GET IT? Zo niet, dan is er nog het steekwoord " systeem "dat om de 5 seconden herhaald wordt.

Ondanks de minimalistische vormgeving en een enscenering die niet soberder had kunnen zijn, volgt deze film een duidelijk tv- film stramien zelfs, met de verplichte bijna- catastrofe als Anna wegloopt en vermist geraakt. Het einde kunt u hierboven al lezen, maar ligt voor de hand. Als epiloog hebben we allicht een Freud citaat.

Het betreft hier dus vooral een bizar tijdsdocument over een periode die wij niet kunnen begrijpen en een mentaliteit die ons volstrekt vreemd is, misschien nuttig om te leren hoe het niet moet....waarbij wij overigens meteen toegeven niets van geneeskunde of psychiatrie af te weten laat staan van de praktijk.

Deze van een avantagardistische score door Vandor voorziene film is bij mijn weten niet uitgebracht met anderstalige onderschriften