Chisum (1970)

Prima western met een goede Wayne en medecast.

Of de Lincoln County-oorlog ook ongeveer zo verliep... geen idee. Maakt niks uit, dit is gewoon een heerlijke western uit de oude school.

Er zit een behoorlijk tempo in, een hele rits bekende acteurs binnen het genre komt voorbij en Wayne krast een aantal aardige one-liners bij elkaar.

Western-entertainment ten voeten uit.

4*

In Chisum zit zo'n beetje alles wat ik in een western zoek. Een goed verhaal, top acteerprestaties, wat humor, prachtige landschappen, wat vechtpartijen, wat actie en een geweldige sfeer. Het is dan ook echt duidelijk dat deze film met zeer veel plezier is gemaakt.

Chisum is zeker een van de betere westerns die ik ooit in mijn leven heb gezien. Typisch ook zo'n film die ik nog zeer vaak zal herbekijken. Alle acteurs spelen ook vreselijk sterk. Zelfs John Wayne, die hier wat mijn betreft zijn beste rol neerzet. Vooral de dialogen tussen hem en Ben Johnson waren geweldig. Maar tjonge jonge, wat een geweldige western is dit! Prachtige landschappen ook. Maar toch heb ik ook nog een klein beetje kritiek. Zo vond ik de rol van Pamela McMyler als Sallie Chisum behoorlijk overbodig. Maar goed, dat is het dan ook wel. Deze film maakt zeker kans op een verhoging in de toekomst. Geweldige einde ook trouwens. En die score dan ook.

4 sterren

Erg goeie western van Andrew V. McLaglen, die hier zijn eigen luchtige interpretatie geeft aan een bijzonder stukje geschiedenis. De Lincoln County War blijkt zich erg goed te lenen voor een vermakelijke/luchtige western en het is mooi om te zien dat er een hoop bekende mensen hebben geholpen deze gebeurtenissen op een mooie manier op het witte doek te krijgen.

Allereerst toont Russ Vickers een aantal mooie schilderijen tijdens de bijzondere intro. Dat het ranchleven zich erg goed leent voor mooie plaatjes, komt bij de opening erg goed naar voren. De prachtige schilderstukken worden ook nog eens bijgestaan door een prima soundtrack, die in de film een aantal keren sfeerverhogend herhaald wordt. De tekst die er bij de in- en outro valt te horen, zou door Merle Haggard te horen zijn gebracht, maar diens stem herkende ik persoonlijk eigenlijk alleen ergens te midden van de film. Dat neemt echter niet weg dat, naast de mooie beelden, ook de muziek erg veel bijdraagt aan de fijne luchtige sfeer.

Er komt verder een keur aan bekende gezichten in deze western voorbij. Naast John Wayne, die de hoofdrol op heel aardige wijze voor zijn rekening neemt, zijn onder meer Ben Johnson en Patric Knowles, maar ook tegenspelers als Forrest Tucker en Christopher George, erg goed op dreef. Ze zetten de machtsstrijd die gaande is, behoorlijk goed neer. Verder worden ook Pat Garrett en Billy the Kid sterk neergezet. Vooral Glenn Corbett had nog wel iets meer in beeld gemogen, als de typische Texaanse goedheid zelve (Garrett).

Ook de minder grote rollen zijn prima bezet. Pamela McMyler, Richard Jaeckel en Bruce Cabot doen bijvoorbeeld precies wat er van hen gevraagd wordt. En de namen van bekende gezichten als die van Robert Donner, Christopher Mitchum, Hank Worden en Pedro Gonzalez Gonzales, heb ik dan nog niet eens genoemd... Chisum is kortom een feest van herkenning van gezichten en clichés uit het westerngenre en weet daarmee behoorlijk goed te vermaken.

Goeie film waarin een groot veehouder een conflict met een grootgrondbezitter zonder bloedvergieten probeert op te lossen. Deze western heeft een wat trage, maar solide opbouw. Naarmate het verhaal zich vordert, wordt het ook onderhoudender. Een lange finale die genoeg actie bevat.

We may have to be neighbors, but I don't have to be neighborly

Eigenlijk is het raar. Ik dacht altijd dat ik wel een fan was van het Western genre, maar zo langzamerhand begin ik eigenlijk door te hebben dat ik vooral fan ben van John Wayne. Er is iets met de man dat me mateloos blijft boeien en zeker zijn jaren '60 - jaren '70 periode ligt me erg goed. Vandaar was ik ook erg benieuwd geraakt naar deze Chisum. Wayne terug in zijn volle glorie en dan nog eens met een uitstekende cast in de bijrollen.

En Chisum is zoals gehoopt een erg leuke film geworden. Vond de keuze om Billy the Kid en Pat Garrett te introduceren een beetje vreemd, maar blijkbaar hebben die effectief hun invloed gehad in de Lincoln County War van 1878 waar deze film gebruik van maakt, en gelukkig blijkt dat een goede kapstok te zijn om het verhaal aan op te hangen. Het is alleen een beetje jammer dat regisseur Andrew V. McLaglen dat verhaal niet altijd even goed in de hand heeft. De verhaallijn rond Chief White Buffalo (hoewel het op zich wel tof is om een Wayne film te zien die iets positiever ten opzichte van indianen is) wordt eigenlijk nooit echt afgewerkt en ook de aanwezigheid van Sallie Chisum heeft niet echt bijzonder veel nut. Daar staat gelukkig nog wel een geweldige strijd tussen Chisum en Murphy tegenover die vooral veel schwung krijgt vanwege de geweldige bijrollen. Pat Garrett en Billy the Kid zijn natuurlijk al legendarische personages, voor een groot deel ook vanwege de gelijknamige Sam Peckinpah film uit 1973, maar ook premiejager-die-sherrif-wordt Dan Nodeen geeft dat beetje extra.

Typische John Wayne film. Het is ondertussen een kunstje geworden dat hij, uitstekend moet ik erbij zeggen, beheerst en ik kan me voorstellen dat dat niet altijd in even goede aarde valt bij sommigen. Ik zie er in in ieder geval geen graten in en zou volgens mij uren naar de man kunnen luisteren. De one-liners, de krasse stem. Geweldig gewoon. Alleen wel een beetje jammer dat het net iets te duidelijk is wanneer er een stunt double aan te pas komt. Misschien toch in het vervolg een iets gezetter persoon als stunt double voor Wayne kiezen... Soit, Forrest Tucker is uitstekend als de slechterik van dienst en het duo Glenn Corbett en Geoffrey Deuel zijn heerlijk als Pat Garrett en Billy the Kid. Tof ook om Hank Worden nog in een bijrolletje te zien, toch ook één van de meest geziene bijrolacteurs in het oeuvre van Wayne.

Jaja, Chisum is toch weer zo'n oerdegelijke film gebleken. Schandalig eigenlijk dat het weer zo lang heeft geduurd eer ik de film opzette, want ik heb de DVD toch alweer geruime tijd liggen. Soit, typische John Wayne film dus en dan weet je waar je je aan kunt verwachten. Het geheel wordt echter naar een hoger niveau getild door een degelijk verhaal en een uitmuntende cast.

Dikke 4*

Een goed verhaal, met historisch-legendarische achtergronden, een knappe mise-en-scène en een stevige rolinvulling leiden naar een goede western, in kleur.

Alle ingrediënten van het genre zijn aanwezig, de finale battle inbegrepen en wat te waarderen is dat het allemaal ook voor de neutrale kijker (dit is de niet-gepassioneerde western lover) aanvaardbaar en genietbaar is.

En John Wayne, de man die in geen enkele rol naast te kijken valt, is ook nu nog in goede doen en heeft beslist nog een goede punch in huis.

Redelijk onbekende western met The Duke himself, al verschillende keren laten liggen omdat er zoveel van dit soort films zijn met Wayne en overigens lang niet allemaal even sterk. Desondanks toch maar meegenomen en geprobeerd, en tja, het voorgevoel kwam toch wel redelijk uit want dit is allemaal niet heel bijzonder, noemt het zelfs maar gewoon saai.

Fraai is toch wel de intro met de schilderijen die een voorproefje geven rondom het Wilde Westen omtrent kudde's, veedrijven, cowboys, rivaliserende bendes en uiteraard indianen. En even veer ik helemaal op van mijn stoel als ik de synopsis lees en begrijp dat er plek is ingeruimd voor karakters als William H. Bonney en Pat Garrett, de latere moordenaar van Billy the Kid. Maar met dit allemaal in gedachten wordt er uiteindelijk die eerste fase toch ontstellend weinig met de film gedaan. Sterker, het is een lange en saaie bedoening het eerste uur met veel gepraat, karakters en een fase die vooral niet op gang lijkt te komen. Uiteraard zal er verhaal technische het nodig achter zitten met verschillende partijen en belangen, maar het kon me niet minder interesseren dan dat het reeds doet.

Richting het einde ontbrand het saai geheel toch nog een beetje met een rebellerende Billy, het nodig aan conflicten en uiteindelijk de finale shootout in het dorpje met drie verschillende partijen. Het mag duidelijk zijn dat wanneer er sprake is van actie die ook best wel goed is, maar de hele aanloop en al het andere is toch echt water onder de brug wat mij betreft. Het kan dan ook niet anders dat deze Chisum, met een al aardig op leeftijd rakende Wayne, meer dan behoorlijk tegen valt. Wel aardig nog de kleine setup naar wat historisch correct zou zijn betreffende het lot Billy The Kid door de hand van Pat Garrett.

Maar buiten het mooie begin met de schilderijen en de behoorlijke actie is Chisum toch een film die snel weer vergeten zal worden.