Without Name (2016)

Lijkt me niet verkeerd...

Hmm, iets om naar uit te kijken lijkt me.

Ik dacht het ook.

Without Name is een uitstekend voorbeeld van een film waarin het narratief volledig ondergeschikt is aan de sfeer die overgedragen wordt. Debuterend full feauture-regisseur Lorcan Finnegan situeerde zijn ecothriller annex psychologisch drama in de Ierse bossen, waar de getroebleerde en eenzame hoofdpersoon landmetingen doet. Het motief daarvoor blijft vaag, zelfs na een skypegesprek met zijn enigmatische werkgever. Belangrijker is dat Eric in het bosrijke gebied, dat op zichzelf geleidelijk ook meer als personage gaat fungeren, langzaam zijn grip op de werkelijkheid verliest.

Inspiratie is in deze verfrissende genrefilm nooit ver te zoeken. Een zonsondergang in Apocalypse Now-sferen dient als voorbode voor wat komen gaat, terwijl het gebruik van de stroboscoop hier wel heel erg doet denken aan het epileptische einde van Gaspar Noe’s Irreversible (2002). Effectiviteit wint het hier echter zonder meer van subtiliteit. Without Name is niet per definitie eng, maar wel zodanig sfeervol dat je haast het gevoel krijgt óók opgeslokt te raken door die uitgestrekte bossen. Ijzersterk is het sound design, dat vervreemdend werkt en daarnaast op de juiste momenten gebruik maakt van stiltes.

Niet alle vragen worden beantwoord in dit filmische equivalent van psychedelische muziek. Without Name voelt wat onaf, en benut niet haar volledige potentieel. Desondanks trakteert Finnergan op een sfeerbeleving die nog het dichtst in de buurt komt bij Jonathan Glazers unheimliche sci-fi Under the Skin (2013). Without Name is daarbij een film die je meer moet willen ondergaan dan begrijpen, een geslaagd vormexperiment voor enthousiaste fijnproevers.

Prachtige beelden, zeer sfeervol en mysterieus, maar had meer ingezeten inderdaad.

De debuutfilm van Lorcan Finnegan die met Without Name probeert een spannende psychologische eco-horror uit de grond te stampen. Hij slaagt erin een beklemmende sfeer op te roepen. Door een combinatie van optische trucs, lichteffecten en een impregnerend sounddesign verwordt het oerbos waar de film zich afspeelt tot een verstikkende hel.

Helaas is de fantastische psychedelische entourage niet in staat om het verhaal over een getroebleerde landmeter en zijn afbrokkelende psyche bevredigend tot leven te wekken. De film verweeft een heleboel ideeën in een warrig verhalend net dat doet denken aan een kleurrijke trip. In dat warrige net van indrukken en illusies komt de weerspiegeling van het complexe innerlijke leven van de landmeter niet goed tot uiting. Of eigenlijk kan ik beter zeggen dat veel oningevuld blijft.

Ook het bovennatuurlijke aspect blijft vaag. Misschien is het bovennatuurlijke aspect dat zijn weerklank vindt in de psychedelische beeldenpracht niet meer dan een strijd tegen de op handen zijnde midlifecrisis van de landmeter? Of misschien kan hij gewoon slecht tegen de inname van paddo’s? Of misschien huist er toch een oeroude macht in het oerbos? We weten het niet.

De film is absoluut sfeervol, maar verliest zich op een bepaald moment wel heel erg in een willekeur aan experimenten met lichteffecten en stroboscopische bombardementen. Het camerawerk is goed en ondersteunt met lange trekkende takes en veel zoomshots de verontrustende ambiance.

Het effect dat de beelden, de klanken en het camerawerk oproepen is bevreemdend, onheilspellend en maakt onrustig. Allemaal mooi. Ik miste in deze zweverige pracht gewoon een aardse component in de vorm van een steviger en minder doordringbare vertelstructuur. Ik hou van style, maar miste hier wat substantiële onderbouwing.

Na een poos geleden Vivarium te hebben gezien wist ik deze debuutspeelfilm op het grote internet te vinden.

Ik blijf het nogmaals zeggen: De Ieren kunnen betere films maken dan de Engelsen; gezien ze vaak alles uit de kast halen. In dit geval neemt Without Name, net zoals Vivarium al enkele interessante loopjes met de werkelijkheid; ook al is het budget nog schaars. Eric is een huisvader uit Dublin die enkele dagen per week zijn gezin achterlaat om te werk te gaan in de Ierse bossen door landmetingen te doen. In de avonduren drinkt en skypt hij in zijn boshut of gaat hij voor de verandering naar de lokale kroeg, waar hij de buitennissige nomade Devoy ontmoet. Ondertussen leidt hij ook een dubbelleven als hij een veel jongere medewerkster treft en daarmee een overspelige relatie mee hanteert.

De film is een slowburner en het wordt nergens echt bepaald duidelijk waar de onheil inzit. Hebben de bomen iets onnatuurlijks of begint Eric gewoonweg gek te worden? De hallucinatiescenes zijn daarbij ook vrij sterk. De sfeer heeft iets weg van Under the Skin en het tactiek van Noé. Wat misschien in mijn geval wel een beetje tegenzat was het ontbreken van de ondertiteling waardoor sommige dingen een beetje vaag bleven. Was die ene jonge vrouw nou werkelijk de dochter van Eric, en is er hier spraken van een incestueus thema?

Voor de rest een sterke debuut.

4,0*

Vaardig gemaakt en er is een beklijvende soundtrack, echter dat was voor mij niet voldoende om deze film hoger te waarderen (ben zelfs nog gul) . Een folk horrorfilm met een sterke nadruk op het visuele aspect. De film voelt dan ook alsof het geleerde op de filmacademie nu in praktijk werd gebracht, inzoomen op onbeduidende dingen, (beestjes, takken, het gras onder je voeten) zwijgzaam hoofdpersonage, stroboscoopsequentie aan het einde. De film bezit wel een geweldig in sfeer opbouwen maar vergeet om maar iets griezeligs te tonen. Dit gebeurd wel vaker bij debuutfilms met ambitie. En nee een hoop flitsende lichtjes en een vaag silhouet zijn niet eng! Het verhaal heeft geen haast, je kijk naar het eeuwenoude bos Gan Ainm (Zonder Naam/Without Name) dat stil in de wind wiegt. Daardoor was het zelfs op een vreemde manier eerder rustgevend (misschien door al die natuur). Enfin een man gaat naar zijn werk en neemt paddenstoelen. Er gebeurt dus eigenlijk vrijwel niets, dan dat er de suggestie wordt gewekt dat hallucinogene paddenstoelen hun werk doen. Daardoor ook meer een stoner-mysterie over dat bomen eng zijn. Hoewel soms de kenmerkende stijl van regisseur Lorcan Finnegan wel voelbaar was, ontbreekt het deze film aan iets eigens. (gekeken voor de Movie world challenge in mijn uppie)