Still Bill (2009)

Slaafloos.

Een ieder die na het aanschouwen van deze documentaire niet de neiging heeft de complete discografie aan te schaffen - voor zover nog niet aanwezig - van soullegende Bill Withers, mag zich achter de oren krabben. Slapen dient men namelijk te doen in bed en niet voor de beeldbuis. Althans niet wanneer dit soort juweeltjes worden getoond. De zanger keert hier terug naar zijn jeugd en het dorp van vroeger. Daar waar de zwarte bevolking begraven werd uit het zicht, op een plek die nu wordt overwoekerd door onkruid. De zanger zijn opa was nog slaaf, zo legt hij uit. Kippenvel.

We zien een man die niet bang is zich te tonen in al zijn zwakheid. Een oprechte kerel die besloot dat het welletjes was tussen hem en de muziekbusiness. Als tussendoor zijn dochter start met zingen, maar dat niet goed genoeg blijkt te zijn spreekt Bill de woorden ‘Man.. This ain’t gonna happen’. Waarschijnlijk uit liefde voor zijn kind. Op het moment dat hij jaren later haar muzikaal omhelst komen de tranen dan ook van alle kanten. Wat een kerel.

Bill is namelijk geen Will Smith, die zijn kindjes laat begeleiden door enge legers aan Hollywoodhoeren en pooierige producers die valse kinderkeeltjes in de studio verbloemen en een hit weten te hypen. Bill koopt zijn gemoedsrust niet af. En een slaaf uithangen uit naam van ijdelheid? Neen, niets voor hem. Hij weet als geen ander wat dat woord betekent. Hij wacht tot zijn dochter van middelbare leeftijd is en geeft haar dan nog een kansje. Niks geen Idols of X-Factor-geneuzel. Bill staat namelijk voor echte muziek en echte zang. Zijn ‘Ain’t No Sunshine’ zuigt en zaagt zich nog steeds een weg door elke ziel. Zelfs wanneer hij zichtbaar ongemakkelijk in discokledij ‘Just the Two of Us’ zingt is het feest. Al was het voor Bill het begin van het einde. Geen geforceerde polonaise aan zijn lijf.

Withers, een simpele jongen die een geniaal muzikant bleek te zijn, maar die zich weigerde te conformeren aan de verschrikkelijke muziekwetten van A&R-managers die het altijd beter weten. Withers, die slechts met een piano of gitaar iedereen aan het janken kan krijgen wanneer hij de tonen ondersteunt met zijn donkerbruine stem. Een sympathiekere muzikant is er niet. Hij wil geen comeback. Wanneer hij eindelijk het podium opklimt tijdens het zoveelste eerbetoon, doet hij dat uit dankbaarheid en respect voor de daar aanwezige oude gitaris,t die met passie zijn liedje speelt. Bil heeft geen cape nodig, hij is zonder ook wel een held.

Geweldig.