Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See (1919)

Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See

Volgens kenners en critici was deze film van Fritz Lang dé film waarmee hij zich ontpopte als één van Duitslands beste stomme-film regisseurs. Een zeer interessante film dus om eens te bekijken. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat na deel één en twee er nog twee delen zouden komen, deze zijn echter nooit gerealiseerd. Na het zien van Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See, kan ik denk ik concluderen dat dit een gemis voor de filmwereld is.

Want qua plot zich Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See gewoon erg sterk in elkaar. Het begin echter is nogal snel en rommelig. Door de mindere kwaliteit in film is het af en toe een beetje lastig om te volgen met wie je nu te maken hebt, iets dat vaker voorkomt bij oudere films helaas. Toch weet Lang een spannend verhaal in elkaar te zetten die, zeker voor zijn tijd, er erg goed uit ziet. Het plot heeft veel weg van Spielbergs latere Indiana Jones, Kay Hoog gaat als schattenjager naar Zuid-Amerika om de grootse schat van de laatst overgebleven Inca's te veroveren. Ondertussen wordt hij gevolgd door het Spectre van die Tijd, Die Spinnen. Ook zij willen de felbegeerde schat. Deze concurrentiestrijd om deze gouden schat eindigt in een spectaculaire ontwikkeling in de film die zijn tijd aardig vooruit is. Goed geschoten actiescènes en een vleugje magie maken Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See tot een mooi geheel. Met het oog op het te snelle begin van de film had de film dus beter gekund.

Voor zover ik weet bestaat de cast van Die Spinnen uit voornamelijk onbekende acteurs. Na wat meer research werd ik er niet veel wijzer uit. Toch speelt deze relatief onbekende cast naar behoren. Carl de Vogt is als Kay Hoog eigenlijk wat onderbelicht. De korte speelduur van de film geeft hem niet genoeg ruimte om zich echt goed te ontpoppen. Toch zijn de luttele momenten waarop hij het doek bekleed van goed niveau. Met de charmes van een Indiana-figuur is hij een goede avonturier. Ressel Orla is als hoofd van Die Spinnen ook tekort gedaan is haar speeltijd. Ook zij zet op de momenten dat ze speelt een goede rol neer, maar had duidelijk meer in beeld gebracht mogen worden. Lil Dagover speelt als Zonneprinses als actrice van onbetekenend belang. Ze lift mooi mee op het succes van de rest, maar weet zich zelf nauwelijks te manifesteren in de film.

Qua opbouw en setting lijkt de film prima in orde. De locaties ogen bijna authentiek. De mooie Inca tempel met de nodige vallen en gevaren is een lust voor het oog. Als je goed naar de film kijkt, zie je in Indiana Jones ontzettend veel overeenkomsten met deze film. Het zou me niets verbazen als Spielberg met een schuin oog naar Lang heeft gekeken tijdens de productie van zijn quadrilogie. Verder is de muziek, gecomponeerd door niemand minder dan de heer Gaylord, van uitstekend niveau, en brengt een spannende sfeer aan de woordeloze scènes.

Die Spinnen, 1. Teil: Der Goldene See is een prima film van Lang en een goede opening voor deze onvoltooide filmreeks. Ik ben benieuwd naar het vervolg hiervan!

3*

Duidelijker wordt het er niet op. Hier staat 130, op imdb 81, jij hebt een versie van 55 minuten gezien, ik van 69 en als ik andere bronnen nasla proberen die allemaal zo consequent mogelijk wat anders te zeggen over de speelduur. Blijkbaar is het erg lastig om bij een film van inmiddels bijna 100 jaar oud aan correcte (of in elk geval eenduidige) informatie te komen.

Anyway, vond het erg vermakelijk. En dat voor zo'n oude film. Het tempo, de locaties en het avontuurlijke verhaal, vermaken nu nog. Natuurlijk heeft die Spinnen er last van dat ie wel erg oud is. Vooral sommige 'grotere' scenes doen wat knullig aan. Ook is er soms niet helemaal duidelijk wat er nu gebeurt. Toch hindert het nauwelijks. Heb me er prima mee vermaakt. 3,5 sterren. Op naar deel 2. Met dank aan Mochizuki Rokuro gezien, kreeg de films gratis bij Die Nibelungen.

Vlak na de Eerste Wereldoorlog hadden de Duitsers behoefte aan escapisme. Fritz Lang speelde daarop in met een avontuurlijke zoektocht naar het goud in de Nieuwe Wereld. Het Incarijk vormt een fantasierijke, exotische locatie met ziggurats en tempels. Er zit veel actie en beweging in. De scheep- en ballonvaart zijn nabij Hamburg opgenomen; de rest in Berlijn.

Het is een confrontatie tussen de verlichte wetenschap en een primitieve zonnecultus met mensenoffers. Onze held streeft een nobel doel na en redt en passant een weerloze priesteres, terwijl de snoodaards zich door hebzucht laten drijven. Hun leidster draagt een spin op haar napoleonhoed. Ook de veelarmige godenbeelden lijken op geleedpotigen. Nog een giftig dier is de slang. De scène waarin de boodschap uit de fles komt, heeft een freudiaanse symboliek.

Oorspronkelijk was het de bedoeling een bioscoopreeks te maken à la Les Vampires (1915). Tijdens een nachtelijke inbraak in het begin doet het daar ook aan denken. Zodra ze op reis gaan, wordt het meer een jongensavontuur in de stijl van het Jommekesalbum De Strijd om de Incaschat. De stugge Carl de Vogt, de exotische Lil Dagover en de toxische Ressel Orla zijn expressief met grote gebaren en felle blikken in close-up. Ondanks de lengte en de afwezigheid van geluid verveelt het geen seconde.