Vérités et Mensonges (1974)

Pfff, wat een saai geneuzel. Meer vorm dan inhoud.

Ja, Welles heeft een mooie stem en kan mooi vertellen. Maar de inhoud is niet bijster interessant.

Soms een vleugje Zelig, maar te aarzelend.

Ik vond het wel een fascinerend filmpje, maar soms een ietwat moeilijk te volgen en naar het einde toe wordt ie een beetje langdradig. Daarbij komt de montage af en toe nogal gekunsteld, zo niet suggestief, over, wat juist een beetje afbreuk doet aan de boodschap van de film.

Misschien wel Welles' meest moeilijke film om in te komen. Ook wanneer deze regisseur voor documentaire gaat mag je verwachten iets te zien wat je hiervoor nog nooit gezien hebt en ik gok dat het ook niet snel nagedaan zal worden. Het is een groot spel tussen wat echt en nep is en Welles betoog lijkt te zijn dat een charlatan en een kunstenaar wellicht hetzelfde zijn en dat het nog het best met goochelkunst te vergelijken is (en daarmee vat ik het plat en oneerbiedig samen). F For Fake is in ieder geval een wel heel bijzonder werkje.

”What we professional liars hope to serve is truth. I'm afraid the pompous word for that is "art".”

Een leuke eigenzinnige documentaire, zoals je ze niet snel tegen zult komen. Welles speelt hier met de kijker en goochelt, soms zelfs letterlijk, met de waarheid en de leugens. Ik met niet echt in kunst geïnteresseerd, maar hier heeft het bij vlagen best iets boeiends. Vooral het vraagstuk waarom een vervalsing niet zoveel waard zou zijn, als het bijvoorbeeld precies zo geschilderd is als een echte Picasso, is er zeker eentje om over na te denken. Welles is hier prominent in beeld en heeft duidelijk veel plezier gehad in het maken van deze documentaire.

Vooral de manier waarop F for Fake geschoten is, is erg afwisselend. De laatste minuten komen niet echt als een verrassing. Het mag dan misschien niet zo diepzinnig zijn als andere films van Welles, maar het is vooral de fun-factor waarmee Welles deze keer zijn punten weet te vergaren.

3,5*

I started at the top and have been working my way down ever since

Van alle films uit het oeuvre van Orson Welles leek deze F for Fake me wat de vreemdste te zijn. Het is weliswaar één van de meer bekeken Orson Welles films, maar er makkelijk aan komen bleek wat lastiger te zijn. Gelukkig besloot Cinema Zuid het jaar 2015 (wat tegelijkertijd ook de 100e verjaardag van Welles is) af te sluiten met zijn laatste echte film. Weliswaar wederom geen ondertitels, het was dus vingers kruisen dat Welles iets minder ging mompelen dan bij The Immortal Story, en met niet al te veel verwachtingen voor gaan zitten.

Compleet weggeblazen, dat was het gevoel dat overheerste toen de aftiteling gisteren over het scherm liep. Welles houdt er zo'n schroeiend hoog tempo op na, film lijkt qua stijl ook heel wat actueler dan midden jaren '70, en in dat anderhalf uur vertelt hij het verhaal van Elmyr de Hory. Schilders en hun schilderijen zijn een zwart gat in mijn kennis, bovendien ook één waarvan ik niet echt van plan was om te gaan opvullen, en toch levert Welles hier een erg boeiende film/documentaire af die voor de leek erg leuk is. Hij zet je continu op het verkeerde spoor en vanwege het ritme krijg je amper de tijd om bij bepaalde zaken echt stil te staan. Heerlijk! Hoewel het naar het einde toe allemaal wat lijkt te gaan inzakken met teveel aandacht voor Oja Kodar (die trouwens het toenmalige lief van Welles was, maakt meteen wel duidelijk waarom Welles haar continu laat opdraven in het laatste deel), blijkt ook dat segment uiteindelijk nog sterk in elkaar te zitten.

De grootste meerwaarde aan de film is ongetwijfeld Orson Welles zelf. Als regisseur heb ik hem hoog zitten, maar die man heeft zo'n uitstraling dat ik altijd gebiologeerd zit te kijken. Dat is in F for Fake niet anders. Ben nooit zo'n fan van voice-overs, maar Welles mag voor mijn part elke film bepraten. De focus ligt op Elmyr de Hory (die 3 jaar later zou sterven) en Clifford Irving (nog altijd springlevend en nog altijd schrijvend trouwens) en vooral Elmyr blijkt een interessant figuur te zijn. Weet nog altijd niet goed wat ik van hem moet denken, iets wat altijd een goed teken is voor een film. Even is er ook wat aandacht voor de carrière van Welles waar onder andere Joseph Cotten in opduikt.

Misschien wel handig om iets meer achtergrondinformatie te hebben aangezien er in een hoog tempo langs een aantal feiten wordt gegaan, maar op zich ook perfect te volgen zonder die voorkennis. Niet alles verloopt even vlotjes (vond vooral het segment Earth vs. the Flying Saucers uit 1956 niet echt passend), maar het is een kleine onvolmaaktheid. Mooi om het jaar zo te kunnen afsluiten!

4.5*

Nee, totaal niet mijn smaak. Leuk idee maar te veel geneuzel in de marge en visueel ook niet bepaald boeiend. Echt heel veel meer kan ik er ook niet over kwijt. Dit ding is niet per se slecht (vandaar dat de laagste score me iets te zwaar aanvoelt) maar ik vond er echt niets aan. Welles heeft wel een fijne vertelstem, jammer alleen dat hetgeen hij zei me niet boeide. 1,0*.