Dracula (1979)

"Kom met mij, Papa. We moeten samen rusten."

- "Laat mij met rust!"

Naar deze Dracula-verfilming was ik toch nieuwsgierig geworden.

De film wijkt nogal af van het boek, het is namelijk gebaseerd op een toneelstuk. Graaf Dracula komt aan in Engeland en betrekt een oud kasteel dat aan hem is verkocht door Jonathan Harker. De graaf laat echter zijn oog vallen op Harker's verloofde en besluit haar te verlijden. Als zijn dochter Mina mysterieus overlijd, gaat Professor Abraham Van Helsing op onderzoek uit...

Frank Langella kreeg de rol van Dracula omdat de producer hem zag in het toneelstuk waar de film op is gebaseerd. Het is Langella's eerste grote rol en ik moet zeggen dat de acteur het best aardig deed. Tegen Christopher Lee kan hij natuurlijk niet op (maar dat kan niemand) en vond hem ook niet heel erg dreigend overkomen, maar zijn meer menselijke vertolking was wel origineel. Net als Bela Lugosi heeft hij ook geen hoektanden. Het verdere acteerwerk was ook erg sterk, Donald Pleasence en Trevor Eve zette sterke rollen neer.

Het personage Van Helsing is van Nederlandse afkomst, in maar weinig Dracula-verfilmingen wordt dit erkent. Hoewel ik Peter Cushing ongeëvenaard vind in de rol, doet Laurence Olivier het hier ook uitstekend. Er is een erg gave scène waar hij zijn ondode dochter Mina tegenkomt en dan praten ze zowaar Nederlands. Je zou zeggen dat het door Nederlandse acteurs is gedubt, maar gezien de vreemde uitspraak denk ik dat Olivier en Jan Francis het wel zelf zijn. Twee jaar eerder speelde Olivier ook al een Nederlander in A Bridge Too Far, ik geloof ook dat hij de Nederlandse scène heeft voorgesteld.

John Williams' fantastische soundtrack had ik al vaak gehoord voordat ik de film had gezien en ik vond de muziek erg goed werken onder de film. Heel erg sfeervol en erg spannend.

Naast de originaliteit, de goede cast en de mooie muziek heeft deze Dracula ook fantastische visual effects en cinematografie. Special effects-goeroe Albert Whitlock (The Thing, Dune) heeft zichzelf weer overtroffen met de fantastische opticals en maté-paintings. Rook-effecten en fantastische kleurbeelden en wolkenluchten, ik vind het geweldig. Dit is zowaar de eerste Dracula-film waar de vleermuis-scènes niet belachelijk nep zijn. De scène waar Dracula tegen de muur oploopt en de love scène met Lucy waren ook echt gaaf. Het kleurgebruik van de film en de cinematografie doen de film ook erg modern over komen (in positieve zin). Qua practical effects en opticals was de film ook ongetwijfeld een grote inspiratie voor Coppola's film, die dan weer wel het boek volgt.

Al met al toch wel een enorm ondergewaardeerde film dit. De bewerking van het verhaal vind ik niet beter dan het origineel, maar is wel weer eens wat anders dan we gewend zijn. Langela doet het prima en de cast is verder uitstekend. Qua sfeer en op visueel gebied is de film zelfs enorm goed. Ongelofelijk dat de film zo'n lage beoordeling krijgt. Na Dracula (1958) en Bram Stoker's Dracula (1992) is dit toch wel een van de allerbeste verfilmingen van Dracula naar mijn mening.

Een aanrader.

Hmm, kennelijk maakt onbekend ook onbemind, want de score voor dit gotische meesterwerk is toch wel erg laag. In vergelijking met de meer gory aanpak van de Hammerfilms en het over the top spektakel van Bram Stokers Dracula uit 1992, is deze film verbazingwekkend ingetogen. Relatief weinig gore en actie, geen grootse reizen daar alles in het Engelse landschap blijft en een interessante update naar het jaar 1913 zorgen ervoor dat de film de schijn misschien een beetje tegen zich heeft, maar voor hen die dieper kijken is er een hoop goud te vinden.

Dracula's kasteel is prachtig vormgegeven, maar zijn inwoner Frank Langella steelt de show helemaal als een van de meest charmante Dracula's die ik ooit op het scherm heb gezien. Het is overduidelijk dat Francis Ford Copolla's variant hier de mosterd vandaan gehaald heeft als het op romantiek aankomt, maar ook een gedeelte van de soundtrack en dialogen lijken toch wel verdacht veel op elkaar. Laurence Olivier's Nederlandse accent faalt dan wel (klinkt als een Duitser), de scene waarin hij onze taal even spreekt tegen zijn overleden dochter is kippenvel opwekkend en erg krachtig. Ook het eindgevecht mag er zeker zijn, helemaal door de vrij originele ontknoping.

We komen echter pas tot het einde door veel gepraat en relatief weinig echte gebeurtenissen. Persoonlijk heeft me dit niets gestoord, daar de aankleding fenomenaal was en de sfeer erg sterk aanwezig is. Wat mij betreft doet deze film niet heel erg veel onder voor mijn favoriete Dracula-variant uit 1992 en is de film in enkele opzichten zelfs nog beter te noemen. Een erg aangename verrassing!

Wat mij betreft een best redelijke Dracula verfilming. Frank Langella gaat voor een wat meer charismatische Dracula en daar is voor een keer helemaal niks mee (al prefereer ik de angstaanjagende manier van Lee iets meer).
Verder worden de andere personages ook wel overtuigend neergezet, met speciale benoeming voor Donald Pleasance en Kate Nelligan die ik beiden net iets beter vond acteren dan de rest van de cast.
Laurence Olivier doet het ook niet slecht als Van Helsing, maar kan niet op tegen de geweldige performance van Peter Cushing.
De effecten zien er voor die tijd nog behoorlijk goed uit. Enkel de vleermuis scenes zien er voor tegenwoordige begrippen een beetje cheesy uit, maar verder ziet het er overtuigend uit. Hierbij als hoogtepunt de finale waarin we Langella zien vervellen. Goed werk van de make-up artiesten en overtuigend in beeld gebracht.
Qua uitstraling een stuk soberder dan de Hammer films (sets en kostuums), maar dat past wel bij de beoogde sfeer die de makers wilden creëren.
Een fijne Dracula verfilming die schijnbaar te weinig indruk maakte indertijd, want hij lijkt nu een beetje een vergeten verfilming te zijn (vrij weinig stemmen/reacties bij de bekende film websites).

Voltreffer. Wat een heerlijke sfeer. Voor hardcore horrorfanaten is dit allicht een teleurstelling, maar ook al is de film niet echt griezelig, sinister en boeiend tot het einde was hij zeker.

Listen to them, the children of the night. What sad music they make!

Het is toch vreemd hoe sommige films altijd aan je aandacht kunnen ontsnappen. Ik heb ondertussen al een aantal films rond Dracula gezien (volgens IMDB is dit de 13e film die ik zie met het personage als keyword) en ook het boek heb ik iets meer dan een jaar gelezen maar van deze versie had ik nog nooit gehoord. Je zou kunnen concluderen dat ik een grote fan ben van het personage, maar dat valt eigenlijk best wel mee. Ik hecht niet hard aan het bronmateriaal en vind het altijd wel fijn als ze eens een andere richting uitgaan.

En dat kun je van deze Dracula wel zeggen. Het titelpersonage is meer een charmeur dan die angstaanjagende vampier die we vandaag de dag kennen. Een ietwat gedurfde keuze dus, regisseur John Badham baseerde zich niet enkel op het boek van Bram Stoker maar ook op het toneelstuk van Hamilton Deane en John L. Balderston, en dat is niet altijd een even groot succes. Vind vooral het einde waar je Dracula's cape ziet wegvliegen - met Lucy die de cape glimlachend nakijkt - een kleine anti-climax na een voor de rest goede finale. Qua sets is dit in ieder geval wel een heerlijk kunstje ouderwetse cinema. Het Hammer productiehuis is meestal koploper in dit soort films qua sfeer en setting maar het mag gezegd worden dat er hier een paar iconische scènes (Dracula die inbreekt bij Lucy wanneer hij via de muur naar beneden is gekropen!) tussen zitten. Alleen jammer dat sommige scènes wel erg donker ogen, had soms last om alles te kunnen onderscheiden. Sowieso ook vreemd dat de gezichten in het begin nogal oranje vlekken hadden, zeker de openingsscène had daar last van.

Badham gebruikte dus het toneelstuk als basis voor zijn film en wie was daar de hoofdrolspeler? Inderdaad, Frank Langella. Blijkbaar was iedereen onder de indruk van die performance waardoor Langella, die tot op dat moment weinig acteerervaring had, de titelrol toegewezen kreeg. Later zou hij tot een kleine favoriet uitgroeien ten huize Metalfist (The Box, Frost/Nixon, He-Man, ...) maar zijn aanpak werkt niet altijd even goed. Het is gevoelsmatig natuurlijk, maar hij is hier gewoon te jong/glad voor Dracula te spelen. Hij heeft er wel een indrukwekkende ondersteunende cast bij gekregen. Laurence Olivier mag zich Van Helsing kronen, je kunt de legendarische Peter Cushing dan ook enkel maar vervangen met een andere legende, maar ook hij zit soms wat gewrongen in de rol. Donald Pleasence daarentegen is uitmuntend en met Kate Nelligan krijg je nog een degelijke Lucy voorgeschoteld.

Er zijn betere Dracula films, maar er zijn er ook slechtere. Deze versie uit '79 zweeft zowat tussenin met een aantal grote pluspunten (die sets, die sfeer, ...) maar qua cast is het niet altijd even overtuigend en een aantal plotwijzigingen komen niet volledig tot hun recht. Vreemd eigenlijk hoe dit bij Badham is terecht gekomen. Je zou dit niet meteen verwachten van een regisseur wiens vorige film Saturday Night Fever is. Altijd tof, zo'n veelzijdig regisseur.

3*

Merkwaardige verfilming van het alom bekende verhaal rond Dracula. Blijkbaar heeft de regisseur zich meer gericht op het toneelstuk dan het boek. Dracula is hier meer een charmeur dan een griezelig iemand en de locatie speelt zich voortdurend af in Engeland. Er worden geen rondreizen gemaakt. De pluspunten zijn de sfeer, de kostuums en de setting. De cast doet het aardig, maar Frank Langella als Dracula vind ik toch een rare casting. Echt dreigend komt hij nooit over. De finale is degelijk en heeft een omstreden slot dat ik wel kan appreciëren. 6/10