Struktura Krysztalu (1969)

Intimistisch debuut van Krzystof Zanussi en meteen ook mijn eerste van hem.

Het is een film die gaat over de zin van het leven en de inrichting ervan, zoals hierboven aangehaald. Dialoog staat hier voorop waarbij groot ‘drama’ ontbreekt. Ondanks het citeren van grote filosofen komt het niet pretentieus over, mede dankzij de integratie van down to earth taferelen, zoals de dorpelingen die in feite geen zier geven om de presentatie van de gelauwerde professor in de school van Anna.

Keerzijde is dat de uitbouw van de personages toch aan de oppervlakte blijft, het is een soort willen maar niet kunnen. Nooit krijg ik het gevoel om ergens tot de kern van iets door te dringen in het kabbelende geheel. Is dit alles dat er is? Wat me vooral zal bijblijven zijn de prachtige b & w beelden van een besneeuwd Polen, en de verder bekwame regie en cinematografie in het algemeen.

Fraai debuut van Zanussi en ook voor mij de eerste die ik van hem zie. Met weergaloze acteurs ook. De vriendschap is voelbaar. Marek is niet alleen welkom, hij is er een beetje thuis. Ook de liefde tussen Jan en zijn vrouw is voelbaar. Marek heeft ambitie, Jan heeft dat niet. Hij houdt van zijn vrouw, heeft een huisje dat hij fijn vind en spulletjes om zich heen waar hij blij mee is. Zijn wensen zijn niet groot en hij ambieert vooral geen stressvol bestaan waarin iedereen dingen van hem verwacht. Zanussi heeft weleens een nouvelle vague film gezien, maar haalt er invloeden uit die voor hem relevant zijn en imiteert nergens. Prettig klein filosfisch drama over het leven zelf. Dat belooft wel het een en ander voor Zanussi's werk.