Záhrada (1995)

Tja, hoe moet ik deze film nou omschrijven. Hij speelt zich af in het najaar en heeft daardoor een fijn, dromerig, nazomers sfeertje over zich.

De film speelt zich vooral af in de tuin, waar veel magische momenten plaatsvinden. De film kent dus een rustig verloop en dat past uitstekend bij de op bezinning uitzijnde Jacob. De vertelstructuur deed mij denken aan die van Y Tu Mama Tambien, waar voorafgaand aan elk hoofdstuk kort werd verteld wat de hoofdrolspelers gingen beleven.

Ondanks alle eenvoud blinkt deze film uit door ogenschijnlijk gewone dingen in een dromerig/magisch perspectief te plaatsen. Er zitten veel droogkomische scènes in: denk aan het schaap dat plots naast het bed van Jacob staat , de ladder, de mierenhoop , de ruil en de telkens maar aanwaaiende mensen die de tuin zagen als een doorvoerhaven, die Jacob nooit alleen doen zijn in zijn tuin. De tuin ziet er prachtig uit, wie zou er nou niet kunnen aarden, lekker relaxt die badkuip in de tuin. Die scène waarin de bomen worden weerspiegeld op de voorruit van de auto, verraden net zoals de achtervolgingen waarbij vele kleuren de revue passeren en mooi met elkaar accentueren dat er ook aan de cinematografische kant is gedacht.

Een van de mooiste scènes vond ik het moment dat Jacob een emmer water naar zich kreeg toegeworpen, hij had een zomerse, rode gloed over zich. Dit accentueerde erg mooi met de melkflessenhuid die het meisje met zich meedroeg. Tegelijkertijd gaf het ook mooi weer dat Jacob was ontdooid en een andere kijk op het leven had gekregen , nu moest het meisje nog ontdooien.

De muziek varieert van een indringend tromgeroffel dat soms luid aanwezig is en soms ook op de achtergrond, tot veel speelse, zomerse deuntjes die we niet vaak horen in West - Europa. Verder kent de film gewoon veel leuke verwijzingen, waaronder naar mijn favoriete hobby: hoofdsteden raden.

Een fijne, grappige film dus waar je lekker voor kunt gaan zitten en jezelf kunt laten verrassen door de mogelijkheden van een, eerst doodgewaande tuin. De laatste 10 minuten vond ik een beetje overbodig. Daardoor blijf ik steken op een dikke 4*

Een heerlijk trage film. Leuk eens een filosofosche film die lekker wegkijkt.

Grappig, nu ik erover nadenk gebeurt er eigenlijk niet veel bijzonders in de film. Het is gewoon een opvolging van landerige beelden met af en toe een vleugje humor, die geweldig een sfeer oproepen waardoor je zelf even de beeldbuis in zou willen stappen, jezelf in het hoge gras daar neer zou willen laten vlijen en kauwend op grasspriet verder toekijken hoe het verder met Jakub gaat!

Persoonlijk vond ik toch eigenlijk de veranderende relatie van Jakub met zijn vader heel amusant en plezierig om te zien.

Heel fijne film zeg. The garden heeft een prettige herfstsfeer, leuke personages (virgin miraculous!) en heerlijke magisch-realistische elementen. Ook de structuur met hoofdstukken en korte inleidingen doet het altijd goed bij mij. Of de film nu werkelijk zo diepgaand is, zoals de bijbelse namen, de opgevoerde filosofen en de onwerkelijke voorvallen doen vermoeden, waag ik eerlijk gezegd te betwijfelen, maar belangrijk is dat niet. Wel belangrijk is het feel-good-gehalte, met zeker tegen het einde ook een paar erg grappige scenes (vader en zoon die luidkeels zingend het restaurant uitgedragen worden bijvoorbeeld). En zoals gezegd het magisch-realisme, dat werkt hier prima, en is ook fraai uitgebalanceerd. Vind de film sowieso goed in balans en echt met stijl en visie gemaakt. Inhoudelijk dan, want de cinematografie is me niet opgevallen. Zoveel indruk achterlaten dat het een vier oplevert doet het bij mij net niet, maar wel een ruime 3,5. Dikke aanrader.

Erg leuke film dit, moeilijk om te omschrijven wat er nu precies gebeurt, maar ik heb me geen seconde verveeld en vond het allemaal erg plezierig om naar te kijken.

De film speelt zich, zoals de titel al verraad, zowat de hele speelduur af in een tuin. De tuin ziet er verder niet netjes of onderhouden uit, maar is wel heel groot. Hoofdrolspeler Jakub ontdekt niet alleen alles wat in de tuin afspeelt, maar tevens leert hij wijze levenslessen. Dat is best op originele wijze vormgegeven in deze film. De sfeer is heerlijk nazomers, beetje herfstachtig en zoals Baggerman ook al zegt, zou je als het ware zelf die tuin wel willen instappen, om deel te kunnen uitmaken van het geheel en te zien hoe het verder gaat met Jakub, zijn vader en de rest.

De muziek is de film is uitstekend. Veelal rustig en vrolijk, soms wat luider, maar iedere keer weer perfect passend bij de scène, die zich op dat moment afspeelt. Verder zit er redelijk wat unieke scènes in de film, die je niet snel in een andere film zult aantreffen. Het moment waarop Jakub en zijn vriendin samen in een mierenhoop gaan staan en daarvan genieten is zo’n moment. Het voelt heerlijk spontaan aan en draagt bij aan de aparte dromerige sfeer en kracht die deze film uitstraalt.

De tuin lijkt op het eerste oog misschien dood, maar de gebeurtenissen die er plaatsvinden zijn oh zo levendig. Ja erg genoten van dit filmpje!

4,0*

<-- zo keek ik na het zien van deze film gisteravond.

Nadat ik zo warm was gemaakt door bovenstaande gebruikers en hun vertellingen, kon het voor mij al niet meer stuk. Dit zou een geweldig filmavondje worden, maar helaas.

Záhrada is een zeer luchtige, edoch moralistische film die nergens goed op gang komt. Uiteraard heeft dat zijn charmes, zeker in combinatie met het nazomerse sfeertje, maar het 'pakte' me uiteindelijk nergens.

De filosofische, subtiele, ondertoon (à la 2001, Clockwork Orange of zelfs Eternal Sunshine) ontbrak, daar deze er vrij dik bovenop lag. In ieder hoofdstuk treedt de hoofdrolspeler weer dichter bij de natuur, wat een heerlijke, wellicht zelfs terechte gedachte is, maar ik als kijker hoef dit niet zo expliciet te horen te krijgen.

Mooi dat Rousseau en Wittgenstein voorbijkwamen, maar ach, als dat alles was.

De muziek en de strak gefilmde beelden waren zeker pluspunten, maar al met al staat de film niet al te stevig in mijn ogen. De vertelstructuur met de hoofdstukken was wel aardig, maar voegde verder ook weinig toe.

Verder was de filosofische kant van de film in mijn ogen wel erg matig en had ik wellicht nog van de komische kant kunnen genieten. Ook dit viel echter tegen; aantal keer mogen glimlachen (kale hoofden en geschreeuw en gedans in restaurant) en daar stopte het dan ook.

Wellicht dat ik té hoge verwachtingen had van te voren. Voor nu een voldoende, maar niet meer dan dat; iets dat ik erg jammer vind, want van te voren zag ik de film al een toppositie benaderen. 3 sterren.

Redelijk authentiek verhaaltje over een Slowaakse tuin waarin een aantal gebeurtenissen plaatsvinden die niet direct verklaarbaar zijn maar achteraf toch vrij nietszeggend blijven. In een mierenhoop stappen bijvoorbeeld. Er worden weinig fouten gemaakt en een handjevol onbekende acteurs voldoet aan de normen om een aangename kijkbeurt te garanderen maar echt bijzonder vind ik het niet. Zomaar je auto mee laten nemen terwijl de andere kapot is, de voeten van een onbekende man wassen als deze enkele religieuze uitspraken doet en het urineren van Jakub's verwonde hand na het ongelukje met de appelmachine... telkens vond ik het iets te flauw. Het was iets te ontdekkerig en avontuurlijk in verhouding met de werkelijke situatie waarin ze zich bevonden.

In mij recensie van juli 2008 schreef ik het volgende over deze film;

Film kon mij toch niet meer zo bekoren als toen ik hem voor de eerste keer zag. De film had wel iets poëtisch, inderdaad, maar de filosofische boodschap stelde toch ook weer niet zo veel voor.

Tja, dan heb ik dus niet goed opgelet, want de filosofische boodschap zit samengevat in de laatste scène; Helena die zich losmaakte van de tafel en boven die tafel bleef zweven. De boodschap lijkt mij duidelijk. De tafel staat voor de gedragscodes, voor het "moeten" die jouw verhinderen het leven te "leven". Helena had dat goed begrepen of beter gezegd, voelde dat perfect aan. Het kwam er eigenlijk op neer dat zij de ladder - die staat voor alle gebruiksaanwijzingen waar wij in het leven doorgaans mee worden doodgegooid - had weggegooid na erop geklommen te zijn. Dit laatste duidelijk met verwijzing naar de filosoof Ludwig Wittgenstein*.

Ik voel mij daarom ook genoodzaakt na herziening mijn waardering voor deze film naar boven bij te stellen, niet vanwege Jacob en zijn pa - zo enthousiast was ik niet over die personages - maar vooral toch om mijn fascinatie voor die wonderschone Helena én natuurlijk de verborgen filosofische boodschap.

4,0*

* Tractatus logico-philosophicus: Stelling 6.54

Aardig.

Mythische film, althans, voor mensen die hier vroeger op MM rondzeulden. Werd breed bewierrookt, maar was erg lastig te vinden. Zoveel jaar later zag ik hem toevallig passeren, ideaal om alsnog een poging te wagen. Al was het wel een beetje waar ik voor gevreesd had.

De film is wel enigszins zomers, maar ook nogal krakkemikkig. Dat "terug naar de natuur" gedoe is doorgaans niet zo aan mij besteed, zo'n aftandse boerderij vind ik dan ook een stuk minder idyllisch dan de meesten vrees ik.

Qua humor is het erg beperkt, buiten wat absurde elementen. Heel grappig of apart is het alleen niet echt. Komt ook omdat deze film misschien net wat té nadrukkelijk een arthouse sfeertje nastreeft, dan is het toch net wat verwachter allemaal.

Wel aardig om een keer gezien te hebben. Hier en daar wat scenes die eruit springen en intrigeren. Maar net zoveel momenten die eigenlijk doel missen. Audiovisueel vond ik het trouwens erg mak, het is duidelijk dat de film meer dan enkel visueel functioneel wil zijn maar mooi vond ik het nergens.

2.5*

Mooie, rustige film. Diepgaand en filosofisch. Het geeft stof om over na te denken. Een unieke uitvoering en sterk acteerwerk. Dat de natuur een grote rol in deze film speelt, vind ik fijn, en ook de magische sfeer bevalt mij. Een bijzondere ervaring. Een 9. 4,5*

Ik had de film jarenlang niet gezien en vroeger kennelijk meermaals of ik ging er meermaals heen in periode van uitbreng. Ik had de dvd ervan al een tijd zien liggen bij Filmhuis042 te Nijmegen en uiteindelijk een 11 euro voor vrijgemaakt toen de film er laatst ook vertoond werd, wegens nieuwe film van Sulik. Zo scheppen lievelingsfilms hun eigen topos in de tijd.

Maar ik zou niet willen wonen in de tuin van de film. Maar het geeft wel een fantastische visie op de natuur, een godinnelijke beschouwing erop. En op een zelden voorkomende type meid/vrouw, met God/Natuur verbonden. Ik lees hier pas enige twijfel aan de filosofen die voorbij komen. Te expliciet? Ik vond de expliciteit louter grappig, ironisch. In hoofdstukjes vertellen met vertellende inleiding is geen nieuwe vorm maar past wel bij deze parabel, dit moderne sprookje. Jakup neemt het kennelijk allemaal gelaten op.