The Miracle Worker (1962)

Aangrijpende film over een meisje dat doof en blind geboren wordt en een lerares die haar leert communiceren. De scenes waarin de lerares bezig is met het meisje zijn behoorlijk intens en ook zeer boeiend. Het camerawerk tijdens deze lange scenes vormt een belangrijk onderdeel. Twee uitstekende hoofdrollen van Anne Bancroft en een jonge Patty Duke in twee fysieke rollen.

Begin jaren ’60 ging ik vrijwel elke zaterdagavond naar de film in onze dorpsbioscoop. Omdat ik mij destijds verder niet zo met films bezighield, was ik de meeste titels vrij snel weer vergeten. Deze film moet echter de nodige indruk op mij gemaakt hebben, want het is een van de films, waarvan ik altijd onthouden heb dat ik 'm gezien had.

Bij mijn tweede kennismaking met de film is het niet veel anders. Ik vind het opnieuw een indrukwekkende film met schier onovertroffen vertolkingen van Anne Bancroft en de debuterende Patty Duke (haar beste rol ooit). Daarnaast kent de film een prachtige slotscène, die mij bijzonder aanspreekt. Met voorsprong de beste film van regisseur Arthur Penn.

Mooie film van een prima regisseur. Het acteren is ietwat theatraal, maar toch vooral wel erg goed (ook van Inga Swenson, waar je niemand meer over hoort). Het camerawerk en zwart-wit gebruik is af en toe prachtig. De langgerekte scènes waarin Bancroft, Duke met mes en vork probeert te leren eten of een woord met haar vingers te leren spellen zijn fascinerend. Een soort vreemde mix van spanning en realistisch drama zijn er op die momenten. Sterk ook dat al te veel sentiment wordt vermeden door de hoofdrolspeelster elkaar niet te veel te laten mogen. Er zijn wel wat punten van aandacht, zoals de vader en halfbroer die wat eendimensionaal zijn, maar ja het gaat ook om de drie vrouwen. Arthur Penn heeft in de jaren ’60 en ’70 toch wel enkele van de meest memorabele films van die tijd gemaakt. Net aan 4 sterren.

Hoewel de film meer dan 50 jaar oud is (zwart/wit, ook min of meer letterlijk en figuurlijk), was dit toch best een aardig drama welke ik gisteren bij toeval heb gezien op de televisie zender AMC (voorheen MGM). Het verhaal zit goed in elkaar en weet ook te boeien. Echt aangrijpend of pakkend vind ik het echter nergens worden en dat komt misschien ook omdat het verhaal best wel luchtig werd uitgevoerd met hier en daar ook wat droge humor. Ondanks dat de cast het prima deed (met name natuurlijk als uitschieter Anne Bancroft als de lerares) begon ik me op een gegeven moment wel wat te irriteren aan Patty Duke als het blind en doofstom meisje die vrijwel tot het einde erg koppig, eigenwijs en vervelend bleef.

Mooi, zeker.. maar met teveel mankementen om echt een diepe indruk achter te laten. Dat ligt 'm waarschijnlijk aan mezelf, maar ik trek bepaalde dingen niet helemaal. Zo'n 1e scene aan die etenstafel waar Helen gewoon van alle borden eten haalt met haar handen en eigenlijk gewoon behandelt wordt als een hond is een mooi fundament voor de opzet van het verhaal (waar Annie aan de slag mag met haar), maar is wat mij betreft toch erg overdreven. Zo zijn er nog wel meer dingen. Te veel van het goede.

Daarnaast konden de ouders van Helen me absoluut niet overtuigen. De kracht van deze 'Miracle Worker' ligt 'm dan ook voornamelijk bij de scenes tussen Duke en Bancroft. Dit levert best een paar erg sterke scenes op. Aangrijpend vond ik het niet. Misschien komt dat ook omdat ik Helen soms wel erg vervelend vond. Maar ja, daar kan zij ook niks aan doen denk ik dan maar. Toch schuilt er een mooie vorm van liefde in deze prent, van alle personages afkomstig. Moeilijke film, maar toch best ook mooi.

Arthur Penn op zijn best met deze ontroerende film, die zeker de stempel van de zestiger jaren draagt, maar waarvan zeker nog volop te genieten valt, zo inhoudsvol is het onderwerp en zo indrukwekkend zijn de acteurprestaties, zeker van Anne Bancroft die, zo komt het me voor, vooral met deze film zal herinnerd worden.

Ik hou zeker van oude theatrale films, maar deze was toch wel zeer schreeuwerig en recht in je gezicht. Ben geen fan van het acteerwerk en de film ontbreekt toch wel wat subtiliteit. Anne Bancroft maakt wel wat goed, maar ze kan de film niet redden. Jammer, want het verhaal is best wel interessant. De echte Helen Keller leefde trouwens nog toen de film uitkwam. Al zal ze die zelf nooit gezien hebben natuurlijk. (rofl)

Bijzonder intense film dankzij de krachtige fysieke performances van Anne Bancroft en Patty Duke. Dat ze deze rollen reeds met brio hadden neergezet in Broadway is daar natuurlijk niet vreemd aan. Arthur Penn heeft ook die podiumproductie geregisseerd en was dus ook goed geplaatst (met zijn talent) om de filmversie te regisseren. Veel talent in deze productie en het valt allemaal op de goede plaats. Het is dan ook nog een autobiografische film wat al niet makkelijk is, maar er was dus een goed theaterstuk om op terug te vallen. Visueel is het echt een dynamisch kijkstuk met mooie b&w fotografie. Arthur Penn toont zijn talent met verschillende fraaie shots in de loop van de film (de opening is à la Nosferatu).

Het is een film die zich afspeelt in een ander tijdperk, eind 19e eeuw, in een rijk gezin met dienstpersoneel. En het is dan ook nog eens een film over pedagogie. Ondanks die tijdskloof had ik wel het idee dat het ook in deze tijd hout snijdt en overeenstemt met enkele basisprincipes van opvoeding. Opvoeding is dan toch een combinatie van - kort door de bocht - conditionering en liefde (vertrouwen) geven. Het is natuurlijk een film van begin jaren ‘60 en het is de vraag in hoeverre dit doorweegt in de weergave van een historisch drama.

Zondagavond klassiekeravond natuurlijk ook aan de slag op Prime en dat bracht deze uitermate goed beoordeelde The Miracle Worker die meerdere acteurs Oscars opleverde. En laat ik vast zeggen dat dit een drama is die je bij tijd en wijlen behoorlijk bij de strot kan grijpen.

Het verhaal is duidelijk waar van meet af aan de stress is rond baby Helen en de bom helemaal valt als blijkt dat ze blind en doof is, en wat wordt dit allen op naargeestige wijze gebracht net als het vervolg met het oudere kind die behoorlijke wat chaos en onrust veroorzaakt. Zeg maar gerust dat het kind onhandelbaar is en zo gefrustreerd als een stekker waar uitermate goed geacteerd is en vooral ook even een reality check is waar je eigen zorgen en geklaag bij verbleekt. Wat een situatie, wat een dramatisch kind en wat last om te dragen voor dat gezin.

Maar redding is onderweg in de vorm van de Annie Sullivan die zich over Helen gaat ontfermen. En dat levert vanaf de eerste ontmoeting een bijzondere chemie op waar Annie vooral contact lijkt te zoeken en te stimuleren. Vervelende dissonant zijn de mannen zoals de kapitein en broer James die van meet af aan de aanpak veroordelen en het kind bestempelen als achterlijk. Maar Annie geeft niet op en zet door wat toch een aantal opmerkelijke scènes opleveren die in principe niets anders zijn dan machtsstrijd zoals het voortdurende gevecht aan de eettafel. Werkelijk wauw! Wat een scène, wat een intensiteit, wat een acteerwerk! Dat beide dames een Oscar gewonnen hebben is meer dan begrijpelijk.

En zo zet The Miracle Worker zich voort met de strijd tussen weerbarstige Helen en de compromisloze Annie die zowel emotie op roept als momenten van scherpe humor heeft. En zoals te verwachten eindigt het op voorspelbare wijze na veel strijd in een doorbraak maar dan kan de film niet deren waar deze een uitstekende indruk maakt en ervaren kan worden met een lach en een traan.