Darbareye Elly (2009)

Zeer fascinerende, beklemmende film. Bijna perfect in z'n opzet. Veel intense nagelbijt-momenten en 'n welhaast perfect gestructureerd scenario. Je kan zien dat er veel aandacht toe is gegaan aan de personages, gezien de realistische karakterschildering. Helaas is de film verder oer-conventioneel geschoten maar dat wordt ruim goed gemaakt door 't script en de personages. Terechte Silver Berlin Bear winnaar. 4*

Behoorlijk goede film van Asghar Farhadi, die ik vooral ben gaan kijken, omdat ik zo onder de indruk was van Farhadi’s meest recente film, “A Separation”.

Hoewel deze film het zeker niet haalt bij die andere film, is ook deze film alleszins de moeite van het kijken waard. Vooral de toon van de film is opvallend, omdat deze erg dubbel is. Het eerste gedeelte van de film is luchtig en ontspannen en daar heerste een aangenaam vakantiesfeertje. Het is allemaal erg gemoedelijk, we maken kennis met de personages en hoewel het gemakkelijk wegkijkt, is het wachten op de zaken die gaan komen. Vanaf het moment dat men ontdekt dat Elly verdwenen is, slaat de toon om, en verandert de film meer en meer in een drama, waarbij de vermissing van Elly centraal staat.

Het acteerwerk in de film is erg goed. Zowel de mannen als de vrouwen en kinderen doen het goed, waarbij er niet eentje ondermaats is. De film is redelijk pakkend al vond ik de film op het einde wel een stuk in kracht afnemen. Ik had verwacht en gehoopt dat de film mij meer zou pakken, maar dat gebeurde helaas niet helemaal. Het camerawerk is verzorgd en redelijk dicht op de huid van de mensen. De belangrijke vliegerscène is op dat gebied het hoogtepunt van de film.

Al met al zeker een bovengemiddelde film. Prima acteerwerk en een degelijk verhaal, zorgen ervoor dat de film uiteindelijk behoorlijk boeit.

3,5*

Zowel in hun uitbundigheid in de aanvang als hun paniek, onzekerheden en hulploosheid achteraf zijn de acteurs in deze Iraanse film werkelijk verbluffend.

Zolang het lot van Elly nog in vraag was, dacht ik : dit is toch een komedie - zelfs zonder lach - waarin de onbekwaamheden van de personages onderhuids een zekere potsierlijkheid inhouden.

Uiteindelijk, toen de vraag zich niet meer stelde, moest ik dan toch deze mening herzien, al is de ultieme slotscène toch duidelijk over de onmacht van deze groep vrienden.

Of dit al dan niet een gewilde betekenis heeft moet ieder voor zich zelf uitmaken.

Knappe film.

Ik heb deze film ook opgescharreld na het zien van A Separation. De twee films hebben veel met elkaar gemeen. A seperation vind ik alleen veel beter uitgewerkt dan deze.

Beide films beginnen rustig voortkabbelend ogenschijnlijk, terwijl alle belangrijke gebeurtenissen bijna ongemerkt passeren. Omdat de losse omgang tussen mannen en vrouwen voor ons westerlingen volstrekt normaal is, zeker binnen een vriendenkring, ontgaan je de spanningen.

Het lijkt me vreselijk ingewikkeld om een Iraniër te zijn, mijn hemel!

En dat zeker niet alleen voor de vrouwen. Er is bijna geen enkele ruimte voor normaal spontaan contact tussen man en vrouw, alleen binnen het huwelijk en dan is het natuurlijk niet meer echt spontaan. Het Westen mag dan de naam hebben een geseksualiseerde samenleving te zijn, hier is eigenlijk ieder contact tussen man en vrouw beladen met seksuele spanning, en is hun samenleving eigenlijk volledig geseksualiseerd.

Wow, toevallig zapte ik voorbij en had ik het geluk dat de film net begonnen was. Vanaf de eerste tot de laatste seconde heeft de film me geboeid. Het erste gedeelte kabbelt inderdaad rustig voort, maar je voelt dat dit gaat omslaan. En zo realistisch gefilmd...wat een goede acteurs! Ik dacht steeds, ja, stel je eens voor dat je zoiets gewoon ECHT meemaakt. Vanwege het goede acteerwerk en de manier van filmen had ik ook echt het gevoel dat ik er zelf ook tussen stond. Knap gemaakt hoor. En die opmerking dat uit deze film maar blijkt dat vrouwen er niets te zeggen hebben...in de film eigenlijk niet zo heel veel van gemerkt. En eigenlijk vind ik het ook kortzichtig om meteen met dit soort dingen te komen terwijl je zoveel meer kunt zeggen over de film. En de boodschap van de film ging ook nie tover man-vrouw verhoudingen.

Voordien zag ik uit Iran alleen maar films over geitenhoedertjes die hun eigen stoeltje mee moeten nemen naar school (de NPS Wereldcinema zeg maar), maar hier zowaar een fiks stevig drama/thriller met wat echo's van Antonioni's L'Avventura.

En dan maakt het Iraans, de hoofddoekjes of de Iraanse kentekens niets uit...verhaal is vrij universeel, acteerwerk, camerawerk, plot allemaal op hoog niveau en ook wel een fijne constatering dat de Iraniërs zelf ook gewone mensen zijn met vakantiehuisjes, mobiele telefoons en kinderen (geen enge baarden radicalen in deze film).

Een goede drama/mysterie film...

Prima verhaal...

Prima acteerwerk...

Te snel camerabeweging...

Prima achtergrond geluid/

muziek (Dolby Digital)...

Mooi HD kwaliteit...

Toch niet helemaal zo subtiel en krachtig als A Separation dat wel was (misschien m.u.v. de fenomenale scène waarin de verloofde het dode lichaam van zijn bruid onder ogen krijgt en in tranen uitbarst Er waren hier net iets teveel karakters en ik kon eigenlijk niet helemaal een binding met ze vinden. Deze weet dan wel weer mooi de tegenstrijdigheid van het leven te verbeelden: uitgelaten vakantie vieren tegenover de tragische wending die alles in een ander daglicht zet.

Knappe film. Vooral een sterk scenario.

In het begin lijkt het een film te gaan worden die op subtiele wijze de omgangsvormen in een groep moderne Iraniërs gaat waarnemen. Fahradi gebruikt een veel grotere gebeurtenis dan op het eerste gezicht lijkt (ik wist niets van de verdwijning toen ik de film ging kijken), maar het wordt in About Elly gebruikt om op een vrij harde manier de manier van omgang tussen de mannen en vrouwen te fileren. De film gaat niet zachtzinnig met de personages om die stuk voor stuk halve waarheden en hele leugens vertellen om zelfs bij een extreme gebeurtenis als de verdwijning van Elly maar te bewijzen dat ze zich hebben gehouden aan de sociale codes.

Sterke acteurs en sterk gefilmd. De tegenstelling tussen de rust van het begin en de dreiging van de tweede helft met de constante zeegeluiden) was niet al te subtiel maar werkte wel in de thrilllerachtige opzet van de film.

Benieuwd naar de andere films van deze man.

4.0*

Mooie film, die weliswaar weinig snelheid en actie kent, maar wel van begin tot eind blijft boeien. Acteerwerk is prima en ik kon me uitstekend inleven in de situatie. Heerlijke, beklemmende sfeer.

Wat een buitengewone film. Na deze herziening ben ik eigenlijk nog meer onder de indruk dan de eerste keer. Ik heb al heel wat films gezien, maar ik kan mij geen film voor de geest halen waarin het acteerwerk van de gehele cast, inclusief de kleine kinderen, zo’n hoog niveau bereikt. Zo levensecht! Gewoonweg subliem, met name op de momenten dat de gemoederen van de temperamentvolle karakters het kookpunt bereiken en dat gebeurt nog al eens een keer.

Daarnaast is ook de cinematografie geweldig en dat geldt eveneens voor de regie en het scenario, beide van hand van Asghar Farhadi.

In alle opzichten een topfilm, een van de allerbeste die ik ooit gezien heb. Formidabel.

Benauwend, en helaas niet alleen op narratief niveau.

Op zichzelf is er niets mis met natuurlijke dialogen en een algehele documentaire sfeer, maar Farhadi metselt het gehele gegeven zodanig dicht met zijn realistische stijl, dat zijn film als geheel nergens uitstijgt boven het banale en het anekdotische.

Ook de scène met de vlieger – zo’n beetje de enige die iets méér dan registrerend zou kunnen zijn – lijkt als enige functie te hebben om de kijker, net als de personages, vooralsnog in het ongewisse te laten over waar dat mens toch gebleven is.

Die scène had een mooie gelegenheid kunnen zijn om over te schakelen naar een andere, meer afstandelijke, bredere modus, maar Farhadi volhardt in zijn realisme en vanaf dat moment verwordt het hele gebeuren langzamerhand tot een moeizame, pijnlijke en slepende affaire.

Farhadi zet zijn personages in een situatie waarin zij tegen de grenzen van hun sociale en culturele habitat oplopen, met als achtergrond de botsing tussen het streven naar individueel geluk en de onverbiddelijke collectieve, eergerelateerde regels. Dat is prima als uitgangspunt, maar... daar blijft het eigenlijk bij.

Het zou best kunnen dat dit zakelijke realisme, deze openheid ook, in de Iraanse omstandigheden verfrissend is, maar persoonlijk vind ik hier weinig aan. Een soort ‘Movie that Matters’, degelijk en adequaat door zuivere registratie kritiek leverend op een culturele en maatschappelijke stand van zaken, maar tegelijkertijd wat saai, en behoorlijk deprimerend.

Degelijke drama met thrillertrekjes en veel oog voor detail. De eerste helft van deze film is heel 'naturel' en 'huiselijk', vol met realisme en sterke acteerprestaties. Het verhaal over een groepje vrienden die een weekend bij elkaar komen is heel herkenbaar. Waar menig ander regisseur met zoiets op een saaie film of op een komedie uit zou komen weet de regie het hier steeds realistisch én boeiend te houden. Het doet me in de verte wat denken aan de gebroeders Dardenne en aan Haneke, die zouden deze film ook zo kunnen hebben gemaakt.

Van tevoren wist ik weinig af over deze film, en dat is toch wel de beste manier om hiernaar te kijken. Teveel informatie verpest het kijkplezier. De verdwijning van Elly kwam dan ook als een enorme verrassing. De 'actiescènes' tijdens en na de redding van het kind laten het realisme niet los, evenals de reacties van de kleine kinderen als de jongen in het water ligt. Ook daarna blijft de film realistisch, heftige emoties zoals opluchting, woede, de eigen schuldgevoelens of het zoeken naar een schuldige/zondebok volgen elkaar op en komen overtuigend over. Alleen de autoriteiten die zo lakoniek handelden ('die lijk die spoelt wel aan') leek me erg lomp en overdreven. Als de 'broer' zijn intrede doet vind ik dat de film ook wat aan realisme inlevert, het verhaal wordt dan wat vergezocht (al is dat voor Iraanse termen misschien helemaal niet vergezocht), en ook de acteerprestaties worden dan ietsjes minder (bijvoorbeeld het beven van de vriendin van Elly tijdens de 'ondervraging' door haar broer/vriend).

De film werd door Iran aangedragen voor de Oscars in de categorie Foreign Language, werd uiteindelijk (onterecht) niet genomineerd, waarschijnlijk mede door de sterke concurrentie van films als El Secreto de Sus Ojos (terechte winnaar), Das Weisse Band en Un Prophète (die laatste twee vind ik minder goed dan deze).

Eerlijk gezegd is er weinig Iraans aan deze film, zeker wat de eerste helft betreft. Dit verhaal had zich om maar wat te noemen aan de Franse kust kunnen afspelen. Mijn enig puntje van kritiek is dat deze film het land als een heel westers portreteert, alles is koek en ei daar. Ik denk dat de film eigenlijk toont hoe Iran ooit was, en niet hoe Iran nu is, zeker als je een film als Persepolis (2007) hebt gezien, met de geschiedenisles die die film ons biedt kun je je moeilijk aan die conclusie onttrekken. Maar daardoor kreeg het met een westers en modern Iran natuurlijk wel de goedkeuring van de Iraanse autoriteiten en werd het voor de Oscars aangedragen. Het is de eerste Iraanse film die ik zie waar de hoofdrollen niet door kinderen worden gespeeld om zo de censuur te ontlopen. De film oordeelt volgens mij ook niet over het huidige Iran, maar toont een vrij milde versie ervan die bovendien ook acceptabel is voor de meer fundamentele tak die hierin waarschijnlijk herkenning ziet in hoe fout het kan aflopen als een vrouw vreemdgaat. Terwijl wij daarin zien hoe nodeloos ingewikkeld ze het leven maken met die starre man-vrouw-regeltjes.

Degelijk, tegen de 4* aan wat mij betreft, even laten bezinken.

Uitstekende film waarin een vriendengroep een weekendje weg gaat en een buitenstaander meenemen. De film heeft een goeie opbouw en door een onverwachte gebeurtenis veranderen de onderlinge verhoudingen van de groep en blijft het verhaal redelijk spannend en onderhoudend. Het cultuurverschil mbt eer is vooral tijdens het einde aanwezig.

Zeer goed. Wat mij betreft zelfs beter dan de twee andere bekende films van Farhadi (A Separation en Le Passé) en dat komt vooral door de focus die About Elly heeft. Geen sentimentele zijlijntjes of opgelegde maatschappelijke thema's maar een eenvoudig verhaal dat de prioriteit volledig legt bij de personages. Ook het benauwende camera-werk draagt daaraan bij. Er is simpelweg geen ontsnappen aan voor de groep en ook niet voor de kijker. Het resultaat is een intens en realistisch drama dat de volledige speelduur overtuigt.

Mooi drama die wel wat deed denken aan l'Avventura van Antonioni, met name het eerste deel. De opbouw naar de verdwijning vond ik ijzersterk, het tweede deel, na de intrede van de verloofde, vond ik een stuk minder. Misschien omdat het eerste deel veel logischer in elkaar zit, voor mij althans: gezelig met een groepje vrienden naar de kust, en dan de paniek als iemand plotseling verdwijnt. Ook mooi die verschuiving: eerst de paniek om het jongetje, de aanvankelijke opluchting, en de verdwijning van Elly.

Het tweede deel was nog wel interessant maar m.i. duidelijk minder, de spanning is dan grotendeels weg, en de angst en schaamte ten opzichte van de verloofde zeiden me wat minder, kijkend door een westerse bril. Ik vraag me af of ze nu repercussies verwachtten van de verloofde of van de autoriteiten.De verloofde was niet erg intimiderend en leek niet uit op wraak, en als de angst voor de autoriteiten was, dan had ik bv liever gezien dat de politie zijn intrede zou doen en, in plaats van naar de vrouw te zoeken, tot in detail zou uitzoeken wat de onderlinge relaties waren.

Darbareye Elly

Kijk, van dit soort films kan ik dus genieten. Een persoonlijk en kleinschalig verhaal vol dramatiek, geloofwaardige personages, iets van mysterie en acteurs die van het scherm knetteren. Vooral actrice Farahani is weergaloos, en op het laatst zit er een scene met haar in waar ik het gewoon ijskoud van kreeg. Wat ik ook interessant vind is dat je iets leert over hoe het er in een andere cultuur aan toe kan gaan.

Verplaats dit verhaal naar Nederland en je denkt bij jezelf, ‘waar maken die mensen zich zo druk om (buiten het feit dat er iemand vermist wordt natuurlijk)?’ Maar tegen de achtergrond van een Iranese cultuur vol met schaamte, trots, andere wetten en helaas ook eerwraak zie je de film vanuit een ander perspectief. En daarom is het ook zo interessant en belangrijk om films te kijken die misschien niet gelijk in je straatje passen. Maar het verhaal van Elly over een vriendengroep die door één dramatische gebeurtenis uit elkaar kan vallen is uiteindelijk universeel en zette mij wel aan het denken.

Opnieuw een sterke film van Farhadi die de kunst heeft om een goed verhaal te vertellen zonder veel poeha, maar wel met de nodige karakterschetsen en introductie van de personages op een luchtige speelse manier. Geen politiek gezwets, wel een mooie inkijk in enkele culturele waarden uit de moslimcultuur.

De film is in te delen in twee delen. Het eerste deel is harmonieus en vriendschappelijk. De vriendengroep heeft veel plezier en gaat een fijn weekend tegemoet. Het tweede deel dat start met de verdwijning van Elly is grimmiger en al snel worden beschuldigende blikken geuit naar Sepideh. Niet dat het erg uit de hand loopt, maar de omstandigheden zijn ongemakkelijk. Wanneer ook nog de verloofde of vermeende broer opduikt, is de spanning helemaal te snijden.

Mooi geschoten film die wellicht ook een breder publiek kan aanspreken. Goede personages, goede cinematografie, rustig, maar boeiend verhaal. Mooi!

About Elly stond al langer op het lijstje. En toe ik de trailer nog eens opzette om te zien of ik er nu zin in had, moest ik qua verhaallijn (in grote mate) denken aan Todos Lo Saben [Everybody Knows]. En dat leek geen domme gedachte, want die film is van dezelfde regisseur (en schrijver) als About Elly. Mijn 5e film ondertussen al van Asghar Farhadi, die me eigenlijk nog nooit heeft teleurgesteld.

About Elly neemt ook hier de tijd om sfeer op te bouwen en je te laten meeleven in de personages, om dan een plotwending te droppen die door de opgebouwde sympathie met de personages, meer impact heeft. Gebeurtenissen die voor vragen zorgen, boeiend om te zien. Al is het verloop minder indrukwekkend dan bij Todos Lo Saben. About Elly kan wel rekenen op goeie acteurs. Regisseur Farhadi heeft ook duidelijk de touwtjes in handen en weet het verhaal duidelijk te vertellen. Ik hoop meer van de man te zien in de toekomst.

Het eerste halfuur geeft een heel ander beeld van Iran dan de journaals. We zien moderne, verwesterde mensen met auto's en mobieltjes. De vrouwen spelen volleybal met de mannen. Wel dragen ze shayla's (hoofddoeken), en ook de waterpijp is een oosters element.

Daarna slaat de stemming om. Het Duitse citaat ("Liever een bitter einde...") is een voorafspiegeling van Elly's noodlot. Ze durfde haar verloving niet af te breken, wat dan toch wijst op een gebrek aan emancipatie. De Kaspische Zee verandert van een zonnig vakantieoord in een zeemonster dat mensen op kan slokken. Het onweer helpt daarbij.

De stijl sluit aan bij het Europese realisme. Handcamera's volgen de acteurs, die naturel en spontaan overkomen. Soms is dit bewust schokkerig en bruusk gemonteerd, zoals de vliegerscène - de laatste beelden van de levende Elly. Trucage en sturende achtergrondmuziek worden gemeden. De nadruk ligt op de dialogen, de psychologie en de sociale verhoudingen in een veranderend land. Dit was een doorbraak voor Golshifteh Farahani, Shahab Hosseini, regisseur Farhadi en Iraanse cinema in het algemeen.

Altijd heel degelijk deze Farhadi films, maar nooit kom ik tot nu toe hoger dan 3,5*. Weer erg ordinair gefilmd, maar gelukkig inhoudelijk ook sterk en goed geacteerd. Wat begint als een gezellig weekendje aan zee van een groep vrienden (stedelingen), verandert in bitterheid wanneer Elly verdwijnt. De enge trekjes van het gezelschap komen vlug naar boven. About Elly gaat ironisch genoeg niet zoveel "about Elly" ... in de film is ze eigenlijk een randfiguur... haar plotse verdwijning is vooral een voorwendsel om een verrotte middle-class mentaliteit bloot te leggen waar liegen, verwijten en de verantwoordelijkheden ontlopen aan de orde van de dag zijn... Zelf wat misantropisch ingesteld zijnde, kan ik dit soort thema's wel smaken.

Farhadi weet mij opnieuw te overtuigen. A Separation vond ik nog net iets beter, maar veel hoeft deze film niet onder te doen. Het begint erg gezapig en vrolijk waarbij alle personages een beetje worden voorgesteld tijdens een vakantietripje. Farhadi weet de film dan in een stevige stroomversnelling te brengen met het kind dat ternauwernood uit de zee gered wordt.

Net zoals in A Separtion weet hij thrillerelementen te vermengen met een stevige portie drama en die combinatie werkt hier ook feilloos. De vraag of Elly daadwerkelijk in de zee verdronken is of is weggelopen, werkt uitstekend. Eigenlijk is de opzet dus heel eenvoudig, maar Farhadi weet voldoende twijfel te zaaien waardoor het de hele speelduur boeiend blijft.

Verder wordt er erg geloofwaardig geacteerd en bovendien worden de Iraanse manier van leven en de verhoudingen tussen mannen en vrouwen goed getoond wat ook in A Separation het geval was. Een geslaagde film dus weer van Fahradi.

3.5*