De Punt (2009)

Het heeft voor mij een tijdje geduurt, maar ze bestaan nog: goede telefilms.

De meeste films die ik de laatste jaren zie waren of gewoon aardig of niet bijzonder, maar met De Punt is er weer een film die goed in elkaar zit. Goede acteurs, spannend verhaal en goede regie.

3*

Degelijke Nederlandse film met een interessant verhaal, dat op een goede manier wordt uitgewerkt. De diverse kanten van het verhaal worden prima verteld en als kijker krijg je een goede indruk hoe het er bij de kaping destijds aan toe is gegaan. De film neemt geen standpunt in wat ook positief is, omdat je als kijker dan zelf kan bepalen naar wie de meeste sympathie uitgaat betreffende goed of fout. Het acteerwerk is grotendeels oke, al zijn de "oudere" spelers wel duidelijk beter dan de "jongere". Het einde is verder ook wel goed.

3,0*

Redelijke film, maar het script had beter gekund. Complimenten voor de invalshoek en het afwisselen van heden en verleden, maar de uitwerking is wat karig. Men wil teveel vertellen in te weinig tijd. Zo worden personages amper uitgediept, wat meeleven bijna onmogelijk maakt. De passagier(s) in de gekaapte trein of die beveiliger, die tijdens het televisieprogramma niet eens aan het woord komt, voorop. Het wordt allemaal nogal groots opgebouwd in het begin, maar uiteindelijk loopt het met een flinke sisser af.

De kaping zelf is interessant om te zien en ik blijf erbij dat deze gebeurtenis uitstekend geschikt is voor een grote verfilming (overigens de telefilm Wijster nog niet gezien). In De Punt is het in ieder geval niet meer dan redelijk geslaagd. Hoewel geen spanning of uitdieping van karakters, de beelden rondom de kaping worden sfeervol neergezet en Schreurs speelt een erg aardige rol. Het gedoe rond het televisieprogramma kwam iets minder goed uit de verf; de dialogen deden erg onrealistisch en kneuterig aan. Die allerlaatste '77 scène was overigens wel weer sterk gedaan.

3 kleine sterren.

1e ziening van De Punt.

Volgens de VPRO-gids zou De Punt zich verliezen in teveel verhaallijnen. God, wat een simpele ziel die recensent daar. Wat mij betreft trek jij, toekomstige kijker van deze film, je daar niets van aan.

Deze speelfilm gedeeltelijk in documentaire-stijl is namelijk krachtig, dringt diep door binnen de drijfveren van de daders en de Molukse gemeenschap als geheel en wordt zeer overtuigend gespeeld.

Twee sterren in de VPRO-gids. Bah. Dat is echt lang niet genoeg.

Oké, even de minpunten noemen. De dialogen lopen niet in elke scene even lekker en de politieke scenes in '77 overtuigen niet. Beetje schools ook.

Maar verder vond ik dit een behoorlijk knappe film en een authentieke en oprechte bovendien. Vooral een knappe prestatie van Smitsman en de scriptschrijvers Donck en Pessireron om een film in de hand te houden die niet chronologisch is en meerdere verhaallijnen volgt. En dat in een bescheiden film van 81 minuten en het dan voor elkaar krijgen om echt verschillende invalshoeken van de gebeurtenis te tonen. Vooraf leek de opzet met een Tv-programma me wat geforceerd, maar in deze film werkt het als geloofwaardig middel om een confrontatie met verschillende betrokkenen zoveel jaar later te krijgen.

Ben het ook niet eens met de mensen die de film te kort vonden. De film is compact, vertelt niks te veel, maar meer scenes met achtergronden van de personages hadden de film eerder verwaterd.

3.5*, beste telefilm van dit jaar tot nu toe.

De Punt zou nog wel eens een vervolg van Wijster kunnen zijn. Ik wist al die tijd hiervoor nog niet eens dat er 2 treinen zijn gekaapt, dacht altijd dat die ene in Wijster de enige was. Maar De Punt was zeker een zeer geslaagde telefilm die er heel vaak inhakt. We maken regelmatig sprongen in de tijd: de tijd nu, waarin alle Molukkers en aanwezigen van die treinkaping allemaal worden uitgenodigt voor een tv-programma, en ondertussen ook de treinkaping zelf die heel uitgebreid en netjes word verteld. Hoe het word voorbereid, de kapers worden voorgesteld en ook die vrouwelijke verantwoordelijke Noor was erg sterk neergezet. De treinkaping was weer erg bijzonder en realistisch in elkaar gezet. En ook al helemaal die Yvonne vond ik van zowel de jaren 70 en het heden een van de allerbeste rollen. Af en toe zit het hollywoodgehalte er wel hier en daar in. Deze film is iig wel beter dan Wijster. Ook harder en rauwer.

Ook de tv-presentatie was erg effectief en pakkend. Ook die minister die erbij werd gehaald, je kon gewoon zien dat het een grote lul is (geweest).

Verder erg goede telefilm.

4,0*

Niet dat ik nu veel meer weet over de vrouwelijke kaapster (waar de film zogenaamd om ging), maar vond het een vlot vertelde geschiedenisles over de Molukse treinkapingen. Bij vlagen toch sterk gespeeld. 3*/3,5*

Rijk geschakeerde reconstructie van de treinkaping bij De Punt in 1977. Regisseur Smitsman kiest ervoor een kaper, de vader van de omgekomen kaapster, een reiziger, een militair én de verantwoordelijke minister (die allemaal op enigerlei wijze betrokken waren bij de tragedie) hun belevingen en zienswijze te laten vertellen aan de hand van flashbacks. Daardoor ontstaat een afgewogen geheel dat laat zien hoe er aan weerszijde van het drama fouten zijn gemaakt. Het resultaat is een boeiende film, die vooral focust op de rol van Hansina Uktolseja (Noor in de film). Mijn enige punt van kritiek is dat het allemaal wel erg zakelijk gebracht wordt. Wat meer emotie zou van mij best gemogen hebben.

Het gebrek aan diepgang is eigenlijk het enige minpuntje aan de Punt.Verder een degelijke en fraai vertelde film die eer doet aan zo ongeveer alle betrokkenen bij de treinkaping zonder partij te kiezen.

De acteurs deden het over het algemeen goed met de vrouwelijke arts en de vader van Noor als uitschieters.Ook vond ik Martin Schwab (onder meer bekend van Baantjer ) behoorlijk indruk maken.

Verder,mede dankzij het geringe budget weinig franje maar dat is bij zo'n interessant verhaal ook niet echt nodig.

Goede film derhalve over een stukje Nederlandse geschiedenis waar schijnbaar het laatste woord nog steeds niet over is gezegd.

Mwa.

Een film met een duidelijke boodschap, maar naar mijn mening een cruciaal element mist: geloofwaardigheid. Dit heeft onder andere te maken met de cast, die maar saai en met weinig overtuiging speelt om echt geloofwaardig over te komen.

Daarnaast komt de film zelf ook niet altijd geloofwaardig over, de karakters gedragen zich abnormaal, het idee voor de kaping komt plots op je bord liggen. Wat dan wel weer goed is is dat de film niet te lang de tijd neemt om de kaping te laten zien.

De kaping zelf is wel interessant, helaas vond ik de interviews die daar tussendoor gaan niet al te interessant maar emotioneel waren die tenminste wat geloofwaardiger. Vooral die vader was wel goed, voor de rest is de film mwa. Stort zich soms goed op de feiten, dat dan weer wel.

Voor de rest niet al te bijzonder dit. Goed onderwerp, had geloofwaardiger uitgewerkt moeten worden.

Het niet zo fraaie verleden van Nederland.

Ik ben ondertussen ruim in wat men dan noemt de ‘middelbare leeftijd’, maar dat is bij lange na nog niet genoeg om de breedte en diepte van de relatie tussen Nederland en Indonesië volledig te begrijpen. Als dat iemand al gegeven is, met de jaren die het verstand zouden moeten brengen of de jaren van studie op zo’n onderwerp. Toch zijn wij met zijn allen daar deelgenoot van, door de geschiedenis, wat onze voorouders gedaan hebben en waar wij zelf vandaan komen. Want, behalve ‘onze’ twijfelachtige praktijken als uitvinders van de beurshandel en de daarmee samenvallende woekerwinsten uit de slavenhandel en de eerste handelsmonopolies, is ook deel van onze historie dat ‘wij’ de eerste moderne koloniale bevrijdingsoorlog gevoerd hebben, inclusief een erg morsige naloop daarvan. En dat zou misschien nog niet zo erg zijn, ware het niet dat we er in Nederland toch wel erg goed in zijn om daar een of ander huichelachtig verhaal over op te hangen, en dat we ook ‘in die tijd’ de grenzen opzochten en overschreden van ‘hoe het toen ging’.

En dat gebeurt in deze film dan toch ook weer. Niemand die toen leefde en het nieuws volgde kan er ook maar een seconde over twijfelen dat de kapers in De Punt moedwillig en met voorbedachte rade geëxecuteerd zijn - geheel analoog aan het optreden van harer Majesteits troepen in Indonesië, waar ook niet op een inlander meer of minder gekeken werd, en geheel in lijn met de historie van een paar honderd jaar van de kolonie. Nederland is in een heleboel opzichten een plezierig land, maar zelfreflectie of zachtmoedigheid is geen onderdeel van de handelsgeest, en ook zeker onze overheid niet gegeven.

In de productie dan doet de film aan de ene kant vrijwel alles goed, maar blijven een hele serie makkelijke details weer liggen. Het nummer van het treinstel, dat een paar keer duidelijk in beeld komt - was het nou echt teveel moeite om daar het goede nummer even overheen te plakken. En ja, hoe schrijnend is het dat de NS dat treinstel na een opknapbeurtje gewoon weer ingezet heeft en pas jaren later het nummer veranderd heeft. Even anachronistisch is het om in de eerste minuten al ty-raps te zien gebruiken om Oratmangoen te boeien. Die dingen bestonden toen nog niet, en het zou nog tientallen jaren duren voordat de politie daar iets mee ging doen. Was het dan teveel moeite om een paar handboeien op te scharrelen? Ik snap dat gewoon niet.

Evenmin snap ik de keuze om de scope zo nauw op de vooral Nederlandse beleving van het geheel te leggen. Er komt in de hele film eigenlijk helemaal niets aan bod van waar het conflict nou eigenlijk om ging, en wat de kapers wilden bereiken. Ja, lastig, want om daar iets over te noemen, dan staat Nederland wel wat te kakken met de niet al te fraaie koloniale historie - maar is het een geldige keuze om er dan maar niks over te zeggen? Ik vind het een extreem zwaktebod eerlijk gezegd, om enkel een flauw romantisch plotje over Noor/Terence Schreurs/Hansina Uktolseja en Koen/Gerson Oratmangoen/Rudi Lumalessil op te nemen. Speelde dat een rol in het geheel? Wellicht, maar het was niet waar het om ging. Verwerpelijk Hollywoodesk om daar zo op in te zoomen.

Dan de bekende afloop - de getallen spreken duidelijk, ik citeer maar even ‘Zesendertig scherpschutters doorzeefden de wagons op vier plaatsen met 15.000 kogels’ - dat is geen werk van scherpschutters, maar een teken dat het je werkelijk geen donder uitmaakt of iets of iemand het overleeft. Ook daarvan moeten we niet vergeten dat de ‘stemming in het land’ daar toen ook volstrekt vrede mee had, de krokodillentranen van Den Uyl ten spijt. En zeker de BBE’ers maakte het echt niets uit, daar is ook meer dan voldoende materiaal van - die hadden gewoon hun opdracht, in lijn met wat de stemming in de politiek en de samenleving was, en overlevende kapers waren daar echt geen onderdeel van. Daar kan je dan nu achteraf van vinden dat dat niet ok was, maar kom er gewoon voor uit dat het toen zo lag, het gehuichel en gezever daarover maakt me echt onpasselijk.

In de afscheidsbrief van Hansina staat “Als ik doodgeschoten word, dan is dat niet erg, omdat het niet voor niets gedaan zal worden. Met een doel dat niet zinloos is”. Ook dat komt helemaal niet terug in de film, nergens ook maar in de verte. Toch heb ik ergens wel de hoop en de overtuiging dat dat zo is - dat haar dood niet zinloos was. Haar sterfdag wordt nog steeds herdacht, maar wellicht belangrijker dan dat is dat de positie van de Molukkers in de samenleving wel degelijk verbeterd is sinds 1977, en daar hebben deze gebeurtenissen onweerlegbaar een rol in gespeeld. Jammer dat het zo heeft moeten zijn.

Vandaag deze dvd gekeken en ik vond het een totale misser. Ik weet dat Nederlandse acteurs moeite hebben met acteren, maar dit pfff. Gauw vergeten deze film.