Trilogia II: I Skoni tou Hronou (2008)

'k Kan eerlijk gezegd nauwelijks wachten tot ik deze nieuwe film van de Griekse meester te zien krijg. "I Skoni tou Hronou" zal namelijk zonder twijfel weer een sensationeel hoofdstuk worden uit zijn toch al imposante oeuvre. IFFR? Anyone?

Helaas. Hij gaat draaien (in competitie) in Berlijn.

Muziek van Eleni Karaindrou is uiteraard weer wonderschoon. Nu al flink wat keren beluisterd.

Audiovisueel zeker niet zo sterk als het eerste deel, maar gelukkig is het verhaal ( het leven ) van Eléni in dit deel minder dramatisch ( en traumatisch ) al gaat ze in dit deel wel dood. Bovendien is het einde veel hoopvoller van toon: "Nothing ended, nothing ever ends," ...

Er wordt hier ook een beetje geëxperimenteerd met de flashbacks en flashforwards. Narmate het verhaal vordert, verdwijnt de scheidslijn tussen het verleden, het heden en de toekomst en verandert de verticale tijdlijn als het ware in de horizontale tijdlijn.

Er zijn bijna geen lange onafgebroken scènes te zien, en die duren hier ook niet zo lang. Maar de montage ( het ritme ) is wel erg 'Angelopoulos' ( old school / ouderwets ).


****0,65* / ***** ( 4,65 / 5 ), "Nothing ended, nothing ever ends," ...

Deze film doet me overigens aan het werk van Michelangelo Antonioni ( denk aan Al di là delle Nuvole ) denken.

Een persoon in ballingschap in Siberie verstrooit papieren en roept...and the angel cried: "The third wing"

Ook zien we deze vleugel op de poster. Iemand die weet wat het betekent, uit welk verhaal het komt oid?

Toch een behoorlijke tegenvaller na dat lange wachten. Lang niet zo sterk als het eerste deel van de trilogie, en Angelopoulos komt voor het eerst in zijn lange carrière gevaarlijk dicht in de buurt van het maken van een 'arthousedrol'. Matig acteerwerk en vrijwel continu brak Engels van de Europese sterrencast (Ganz, Piccoli, Jacob, etc.) Dat matige acteerwerk is overigens voor een groot deel te wijten aan het script dat zelfs voor Angelopoulos-begrippen behoorlijk onnatuurlijk en houterig overkomt. Qua inhoud is het dan wel weer behoorlijk interessant, al zijn zijn filmtaal en zijn obsessie met historie en tijd natuurlijk al lang niet nieuw meer, en zijn de thema's zogezegd wat magertjes en zonder zijn gebruikelijke, majesteuze 'flow' uitgewerkt. Technisch gezien lijkt Angelopoulos een beetje weg te zakken richting 'gewoontjes', daar waar hij voorheen altijd nagenoeg perfecte producten wist af te leveren. Je merkt dat zijn zwaarwichtige thematiek een stuk minder tot zijn recht komt wanneer deze niet wordt ondersteund door de gebruikelijke trage visuele pracht. Een krappe 3/5 voor één van de minste films van één van de beste regisseurs, maar misschien moet dat als ik heel eerlijk ben wel ietsjes lager.

Voor mij ook tegenvallend ten opzichte van Eleni I. Ik denk dat ik 'm wat jaren later weer moet kijken en dat ik 'm dan meer zal kunnen waarderen, de stof van de tijd zal het wellicht goed doen, voor nu 3*. Er zitten sterke scenes in, maar ook onduidelijk overkomende scenes waarbij je makkelijk de aandacht kunt verliezen.

Jongens, dit was slecht. Het leek wel een pastiche van en over Angelopoulos. De film mist de gebruikelijke tijd en ruimte om te ademen. Allemaal betrekkelijk korte scènes die echte motivatie missen waardoor het nogal hak op de tak wordt. Neem de scène met het gevecht tussen de motorbendes. Waarom? Wie? Wat? Hoezo? Welke betekenis heeft deze nu concreet voor het verhaal? Scène erop staat de hoofdpersoon opeens aan het bed van zijn moeder. En zo verloopt de film eigenlijk in zijn geheel. Met af en toe een voice-over om het een en ander te verduidelijken. Of een acteur die uit het niets - de betekenis van - 'The Dust of Time' uitspreekt. Heb Bruno Ganz daar wel twee / drie ook op betrapt. En Irène Jacob die de moeder speelt van Willem Dafoe?! Dat is zelfs theoretisch niet mogelijk ... De film mist zeker een half tot een uur aan materiaal. Vraag me dan ook af hoeveel er van het scenario is verfilmd of hoeveel er gesneuveld is in de montage. Iemand, enig idee?

De film kan niet tippen aan zijn meesterwerken (de gouden drie : The travelling players, Ulysses' gaze en The weeping meadow) maar biedt voldoende prachtige momenten. Volop stijlkenmerken van Angelopoulos.

Verleden en heden zeer ambigue verweven, (vb scene in de hotelkamer Berlijn waar Ganz plots zegt dat dit lijkt op de hotelkamer in NY en plots gaat het verhaal verder in NY maar geen enkel beeld/locatie overgang. Tijd en ruimte zijn verwarrend, we weten soms niet waar we zijn, geschiedenis moet gekend zijn, weinig houvast in het tijdsverloop (gaat in feite van de dood van Stalin tot de afzetting van Nixon + gedeelte in het heden met Dafoe maar ook dat loopt soms door elkaar). Dit desorienterend tijdsgevoel wordt nog versterkt door de leeftijd van de acteurs, het meisje dat wordt voorgesteld als de dochter van Dafoe kan ook de jonge Elini zijn (verleden) terwijl de oude Elini staat voor toekomst. Denk ik. Het is bij Angelopoulos nooit transparant. Trouwens, de (Engelstalige) titel The Dust of time betekent zo iets als 'stof van de tijd maakt de herinnering/geschiedenis verwarrend, onduidelijk, niet transparant. Het gaat over Griekse vluchtelingen en wij als kijker maken een reis van Rome-Siberië-Wenen-NY-Berlijn.

Film in film maar zeer subtiel bv muziek opnemen voor de film en Dafoe zegt dat gebruiken bij de scene waar het water van de vingertoppen glijdt en effectief op het einde is die scene inderdaad met die score – trouwens een mooi poëtisch beeld van dood en verbondenheid zit in die scene.

TDOT kent minder tragiek, minder melancholie en is minder episch dan wat we gewoon zijn bij een Angelopoulos, Ook minder camera bewegingen die ons tot tranen dwingen en soms onduidelijke scenes (bv het gevecht van de motorbende). Maar toch is dit de moeite waard, is het zoals steeds reflectief en krachtige verbeelding van verdriet en spijt. En er is die grandioze fantastische lange travel vanuit de tram met vuile ramen naar het plein met het standbeeld van Stalin.