The FBI Story (1959)

Eerste gedachte: Twee-en-een-half-uur?!
Hoe houd je dat spannend?

The FBI Story is, wat ik noem, een advertorial of infomercial, gevuld met de persoonlijke touch. Wat het moet verkopen? De onvoorwaardelijke noodzaak van Edgar J. Hoover's paradepaardje: The Federal Bureau of Investigation. Het zijn de kronieken van de FBI, persoonlijk gemaakt door het gemiddelde Amerikaans gezin: dat van James Stewart.

In episodes, verdeeld over belangrijke keerpunten in de (Amerikaanse) geschiedenis, groeien we mee met Stewart en de FBI. Een 'mooi' contrast: Stewart en Vera Miles die een gezin willen stichten. Op de achtergrond, de expansiedrift van de FBI; de FBI, hoewel federaal, is dichterbij dan u denkt, beste burger.

Een infiltratie bij de Ku Klux Klan, gezwendel in het 'nieuwe' Westen, de gangsterperiode, Nazi's en tenslotte het grootste gevaar van allen: de Communist. Alles wordt uit de kast gehaald. Misselijkmakend.

Het is opvallend dat regisseur Mervyn LeRoy verantwoordelijk is voor een aantal oncomprimerende films in de jaren '30: Little Caesar, Three on a Match en I Was a Fugitive From a Chain Gang. Van iemand die zo tartte met de 'morele code' van Hollywood, is het raar om te zien hoe hij met goedkope sentimenten komt.

Een spoiler-ongevoelige voorbeeld:
De gangsters komen op en de FBI hebben tot dan toe, nog niet het recht om wapens te dragen. De gangsters moorden erop los en dat is het breekpunt om een wet in werking te stellen dat gewapende agenten toestaat. Een emotionele Vera Miles krijgt dit tijdens Kerst (!) te horen en 'voorschaduwt' dan de dood van een FBI-collega en huisvriend.
Er zal in realiteit vast wel een wapenlobby van de NRA aan vooraf zijn gegaan, maar toch kiest LeRoy om voor deze sentimentele optelsom te gaan. Het verhaal houdt niet op: de zoon van de FBI-zoon wordt nl. zelf ook FBI-agent. Goedkoop?

En net als het 'gemiddelde' Amerikaans gezin sturen zij een zoon richting Iwo Jima. Vera Miles merkt terecht (egoïstisch) op waarom haar zoon zich heeft opgegeven, terwijl hij dat niet perse 'hoeft'. Patriotisme is hier het toverwoord, maar Michael Moore heeft dit holle sentiment in Fahrenheit 9/11 ontmaskerd: welgestelde gezinnen (als die van Steward en Miles) leveren doorgaans geen soldaten. Dat is voorbehouden aan de lagere klasse, die wellicht nog gelooft in de verkooptruc.

Zoals de titel al doet vermoeden vertelt dit misdaaddrama de ietwat opgeleukte geschiedenis van de FBI. John Dillinger, Babyface Nelson en Pretty-Boy Floyd vallen elke ten prooi aan deze onverschrokken, heroïsche handhavers van orde en gezag. Niet geheel verrassend is deze episodische film pure propaganda, maar met James Stewart als een agent die het allemaal heeft meegemaakt heb je de ideale ambassadeur te pakken. Neem dit met een flinke korrel zout en geniet van de aantrekkelijke cast en behoorlijk wat actie in een film die onder de regie van de ervaren Mervyn LeRoy ondanks z'n lange speelduur nooit verveelt.