Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson (1976)

Nogal bijtend ironische film van Altman die jammer genoeg te ouderwets overkwam. Ik bedoel, het verhaal, de personages en alles wat erbij hoorde is echt goed, het doet deugd om het Wilde Westen eens van die kant te zien in een film, maar het kon mij niet echt overtuigen. Ik snap volledig wat Altman wil zeggen, en ben het compleet met hem eens, maar de film die hij errond heeft gemaakt is eigenlijk nogal dom. Eigenlijk wordt dit thema in de stripverhalen van Lucky Luke stukken beter benaderd dan in deze film (die overigens de Gouden Beer heeft gewonnen in 1976)

Het is niet dat dit een mislukte film is, hij is erg amusant (met de typische Altman-humor die je pas een minuut later doorhebt) en het personage van Buffalo Bill is leuk en goed uitgewerkt. Misschien is de film gewoon te oud, ik weet het niet.

Geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. Soms resulteert die werkwijze in het weglaten, verfraaien of verdraaien van gebeurtenissen. En ach. Als bewerkte gebeurtenissen maar vaak genoeg worden verteld, dan worden ze op den duur als de waarheid gezien.

Robert Altman houdt zich in deze film ook bezig met het fenomeen van de valse geschiedschrijving. De film centreert zich rondom de circus show van Buffalo Bill. De show waarmee hij vanaf het einde van de 19e eeuw door Amerika en Europa tourde om de wereld van zijn heldendaden te vertellen en zo zijn eigen versie van de geschiedenis als de waarheid te verkondigen. De mythische Buffalo Bill is geboren.

De film is een satirische komedie. Af en toe wat taai. Een heuse dramaturgie heeft de film niet. Het is een episodisch werk. Dat Buffalo Bill een fantast is die zijn verhaal zo polijst dat er van het werkelijke verhaal niets meer overbijft, is de kijker al na een paar minuten duidelijk. In alle episoden die volgen komt dat gegeven steeds terug. De film blijft daarin hangen en voegt amper elementen toe die heel erg verrassen. Het is desondanks vermakelijke kost. Dat komt vooral door de merkwaardige surrealistische zweem die over bijna iedere scène hangt. Het komt ook omdat sommige fragmenten gewoon grappig of vermakelijk merkwaardig zijn.

De film is niet de beste film van Robert Altman. Toch is het geen slechte film. Het is vooral wennen aan een continue aaneenschakeling van momenten. Het is een lange film. Om twee uur doorlopend naar merkwaardige en grappige of niet zo merkaardige en niet zo grappige momenten te kijken is een vermoeiende bezigheid. Daar wreekt zich het gebrek aan dramaturgie toch wel.

De aankleding is schitterend. Het circus vormt een prachtig decor. Ook aangenaam is de hoeveelheid bekende acteurs die meewerkt. Sommige maken weinig indruk (Burt Lancaster). Andere zijn irritant (Harvey Keitel). En weer andere zijn nietszeggend (Shelley Duvall). Sommige personages zijn in aanzet interessant en verdienden meer body (Will Sampson). En sommige zijn intrigerend (Geraldine Chaplin). Gelukkig is de hoofdrol van Paul Newman die in praktisch elke scène voorkomt, een uitstekende hoofdrol.

Gemengde gevoelens aan het einde van de film. Ik werd niet meegesleept, maar werd wel voldoende bediend met een paar leuke episoden, goed acteerwerk en een fantastische entourage.