Manifesto (1988)

Ooit in een vorig leven gezien en me op de een of andere wijze bijgebleven, zonder nog te weten welke film het precies was geweest. In m'n herinnering was het een spannende thriller over een terroristische aanslag ergens in de jaren dertig. Stuitte nu bij toeval op deze film en hoe onbetrouwbaar is je geheugen blijkbaar, het is helemaal geen spannende film, maar een soort erotische komedie, een vorm die ik helemaal niet bij dit verhaal vind passen.

Maar ja, de film is van de hand van Dusan Makavejev, van oorsprong Joegoslaaf, van wie ik alleen Sweet Movie heb gezien en hij maakt nou eenmaal zeg maar nogal weerbarstige films die vaak alle kanten uitvliegen en je zelf maar moet zien wat je er uit haalt. Nou, halverwege ben ik slaap gevallen. De film zit vol met type'tjes en gadgets zoals die voortdurend opdoemende rode brandweerwagen. En verder is de Deense Camilla Søeberg als de wulpse Svetlana Vargas alleszins het aankijken waard.

Dusan Makavejev is dit jaar overleden. Manifesto, volgens mij totaal vergeten, was zijn eerste film die hij na zijn lange verblijf elders in de wereld, weer in zijn vaderland maakte. Een van zijn meest traditionele en toegankelijke films, volgens de kenners. Waar ik eigenlijk wel moeite mee heb is de mystificatie van het verhaal. 'Ergens in Centraal Europa in de jaren twintig en een aanslag op een despotische koning'. Onzin natuurlijk, hij bedoelde gewoon het Joegoslavië van voor de oorlog, een koninkrijk met koning Alexander, die wanhopig probeerde al die verschillende volkeren bijeen te houden. Ten bewijze: de postzegels die op een brief geplakt worden met de beeltenis van Alexander. Waarom Makavejev er zo'n maskerade van maakte is me een raadsel. De film die jarenlang in m'n hoofd zat, was leuker.