Kusa-Meikyû (1979)

Officieel een van de drie kortfilms van Collections Privées (1979). Na Terayama's dood in '83 echter nogmaals uitgegeven als alleenstaande film. En dat is wat betreft velen echt niet zonder reden geweest, want Grass Labyrinth is een geweldig (korte) film over een dromerige zoektocht naar de verloren tekst van een slaapliedje.

Nu Akira ouder wordt groeien onbekende seksuele verlangens en daarbij de drang naar houvast aan herinneringen van zijn jeugd. Terayama speelt opnieuw met gebruikelijke ingrediënten als prostitutie, seksuele ontdekkingen, bizarre personages en nog veel vreemdere fantasieën en surrealistische situaties. We volgen de jonge Akira door een Japans plattelands dorpje, opzoek naar mensen die dit stukje muziek nog kennen; Een melodie die hem kwelt tot in het obsessieve en hem werkelijk overal lijkt te willen achtervolgen.

Terayama is in topvorm als het gaat om visueel spektakel. Hoewel in veel subtielere vorm wanneer vergeleken met zijn andere werk, even interessant en mooi. Veel gebruik van sepia kleuren, vaak gebruikt in scènes waar Akira herinneringen uit zijn jeugd herbeleeft, maar even vaak net zo gemakkelijk overlopen in realiteit of verzonnen fantasie. Want het labyrint waarin Akira zich begeeft vermengt realiteit met fantasie, verleden met toekomst en droom met nachtmerrie. Hij neemt plaats in zijn eigen verleden, die van zijn moeder, of een verleden die enkel lijkt te groeien uit de obsessie van dit liedje.

Het is moeilijk te zeggen wat er gebeurd, of wat gebeuren kan. Terayama's gevoel voor muziek is wederom ongekend en zijn samenwerking met componist J.A. Seazar is briljant. De manier waarop zij op de vreemdste momenten een geluidsclimax weten klaar te stomen is indrukwekkend en weet de gehele ervaring van een scène met één druk op de knop compleet te veranderen. Net wanneer je denkt te weten hoe een scène zijn climax weet te bereiken, creëert de muziek een gehele nieuwe ervaring van de ontdekking van een misleidende illusie of een overgang naar realiteit.

Het moment dat Akira geen nacht meer kan slapen zonder achtervolgt te worden door een naakt meisje met een stuiterbal brengt een glimlach. De nachtelijke achtervolging in het bos tot aan de confrontatie met een groep geschminkte figuren in een huis vol meloenen en stuiterballen lijken geen betekenis te hebben. Het enige wat deze scènes met elkaar verbind is zijn moeder dat een rood koord aan elkaar weeft en een terugkerende soprano die het liedje uit zijn jeugd zingt.

Een prachtig stukje film. Hypnotiserend, fascinerend. Soms geen idee wat er gebeurd of wat er gaat gebeuren, maar het is een genot om te zien. Een van zijn meest afgewerkte films, en een titel om niet te vergeten. Leent zich ook makkelijk tot een aantal kijkbeurten, en daar houdt ik van.

5.0/5.0

Apart. In sommige opzichten doet het een beetje denken aan Tarkovsky, zo fragmentarisch als het is en met de afwisseling tussen kleur en sepia. Maar toch is dit veel uitbundiger. Af en toe erg surrealistisch, wat mij persoonlijk goed smaakt, en wat de ouderdom van de film redelijk weet te compenseren. Verder ook een sterke soundtrack die soms traditioneel en soms behoorlijk modern klinkt.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik het verhaal ook behoorlijk vaag vond, maar dat heb je wel vaker zodra iets surrealistisch wordt. Verder duurt het ook vrij kort, wat geen kwaad kan bij dit soort vage films. Voor nu 3*, maar ik sluit niet uit dat een eventuele herziening nog voor een verhoging gaat zorgen.

Leuk filmpje dat zijn ouderdom best aardig weet te camoufleren. Vooral de soundtrack oogt inderdaad net wat moderner dan je doorgaans zou verwachten van een film als deze.

Verhaaltje is een beetje all over the place maar echt storen deed dat niet. Terayama brengt het op een manier die speels en frivool genoeg is, ook de korte speelduur helpt uiteraard mee. Soms lekker maf en druk, dan weer wat ingetogener, hier en daar dan weer een tikkeltje experimenteel: vervelen doe je je in ieder geval niet. Aangename eerste kennismaking met deze regisseur. 3,5*.