Forushande (2016)

Een echtpaar voert het toneelstuk op van Arthur Miller's "Death of a Salesman". Ten gevolge van een aardbeving moeten ze verhuizen naar een ander appartement dat vroeger gehuurd werd door een prostituee. Op een dag, wanneer de vrouw aan het douchen is, wordt er aan de deur gebeld. Ze denkt dat het haar man is, en duwt op de knop van de parlofoon om de deur te openen. Het is echter haar man niet en de gevolgen zijn dramatisch.

De film komt traag op gang en is eigenlijk helemaal geen thriller. Het in mijn ogen sterkere tweede deel maakt echter veel goed. Geen Hitchcock, maar toch een boeiend drama, dat ook een aantal metaforen bevat. Voer voor cinefielen. Iraanse films liggen mij doorgaans niet, maar deze vond ik toch boeiend.

Een film met een sterk verhaal, en heel spannend. Niet voor niets kreeg deze film de prijs voor beste script in Cannes. Net als in de Iraanse film "A Seperation" (waarom krijgen buitenlandse films in Nederlandse bioscopen altijd een Engelse en geen Nederlandse naam?!), wordt de spanning knap opgebouwd, voelen de personages heel echt aan, en werd ik tot het einde toe meegesleept in het zich uitvouwende verhaal van de aanranding en de mogelijke wraak. Deze film laat me weer eens zien hoe een goed script een film echt kan maken voor voor mij. Een aanrader.

Farghadi's films zullen nooit mn echte favo's worden.
Puur omdat ik ze echt iets té gedetailleerd en kabbelend vind vaak.
Dat gezegd hebbende zijn ze altijd wel erg knap en slim gemaakt, zo ook deze.

Zou zo maar kunnen dat hij best lang blijft hangen en ik alsnog verhoog.

de hele eindsequentie met de dader is eigenlijk enorm spannend

Iets minder wel dan About Elly, ondanks het sterke spel en het aardige scenario. De morele vraagstukken over schuld en wraak werden er net wat te dik opgelegd, zoals de huilende echtgenote die niet zonder haar zieke man kan (die, zo weet de kijker inmiddels, haar bedriegt met een prostituee en een andere vrouw halfdood sloeg). Alidoosti (Rana) vond ik erg sterk, maar de draai op het einde, de plotselinge gevoelens van vijandschap ten opzichte van haar man, kwamen erg uit de lucht vallen, haar rol had wat meer uitgediept mogen worden. Hosseini (Emad) was ook goed, al vond ik de school-scenes weinig toevoegen, behalve dat het interessant is te zien hoe de verhoudingen op een middelbare school liggen in Iran.

Nipte 3,5 *, alsnog zeker de moeite waard. Of het de terechte winnaar van de Oscar was weet ik niet, heb niet alle genomineerden gezien, maar het was natuurlijk wel een politieke keuze in het licht van Trump's beslissing mensen uit 7 landen (waaronder Iran) te weren.

Eerder een rustig begin van de film waarbij de inzet van het koppel Emad-Rana voor het toneelstuk van Miller niet minder belangrijk lijkt dan het verplicht verhuizen, nadien, na het incident, krijgt de film zowat een thrillerallure maar uiteindelijk komt de film tot zijn essentie namelijk het overheersen van het persoonlijk eergevoel en vergeldingsdrang, zelfs als staat hierbij een relatie op het spel . Hierbij, knappe en sterk vertolkte scènes tussen beide hoofdrolspelers en de "dader".
Film waaruit het cultuurverschil tussen Middenoosten en het Westen toch weer opvalt.
Vijfde film die ik zie van Asghar Farhadi en ook deze zit boven de middenmoot.

Wanneer schuld, schaamte, eer en zedelijkheid de kloof tussen mannen en vrouwen vergroot in plaats van dat ze aanzetten tot rechtvaardig handelen en wederzijds begrip. Asghar Farhadi is, zoals altijd, een meester in een subtiel, onderhuids huwelijksdrama waarin de focus ligt op het acteerwerk en de subtiele touches in de beeldtaal. Hier een mooi contrast tussen de verschillende ruimtes in het verhaal: het dure flatappartement dat onleefbaar is door een verzakking; de tijdelijke middenklasse woning waar nog overal sporen zijn van een vorige bewoonster: een prostituee; en het theater waar de felrode belichting schijnt op de decorstukken die verwijzen naar westerse vrijheden. In vergelijking tot 'About Elly' (2009) en 'A Separation' (2011) vond ik het conflict in 'The Salesman' (2016) wat minder ambigu, zelfs een beetje prekerig en belerend: wraak kent alleen slachtoffers. Al is de slotscène waarin 'de afrekening' plaatsvindt ijzersterk in al haar eenvoud: niet groots of meeslepend, maar het drama zit 'm in de kleine handelingen - op het moment zelf lijken ze onbetekenend - waarvan de consequenties door zullen sijpelen in verschillende mensenlevens.

De moeite waard. Ik vind het een goed verhaal dat best spannend is, ook het acteerwerk vind ik goed en het kwam realistisch op mij over. Ik ben er niet echt ondersteboven van, maar wel een duim omhoog. 3,5*

Forushande

Weer een mooi menselijk drama van Farhadi. Forushande is wat meer straight forward dan zijn andere films, maar vooral op het laatst weet Farhadi er weer een indrukwekkend schouwspel van te maken over spanningen tussen echtgenoten, schuld, boete, actie/gevolg etc. Ik ben ook een fan van Farhadi’s vaste actrice Taraneh Alidoosti, en ook hier is ze weer fantastisch op dreef. Mensen zijn geen perfecte wezens, en voor Farhadi blijft dat een onuitputtelijke bron van inspiratie.

Fraaie film rond doorsnee mensen die terecht komen in een dramatische situatie en daar totaal niet mee om kunnen gaan; zeer fraai wordt met precisie neergezet hoe het leven van Emad en Rana compleet op de kop komt te staan door het incident. Ik sluit me daarbij overigens graag aan bij de woorden van mijn voorganger: de vrouwelijke hoofdrolspeelster acteerde erg, erg sterk.

Mooi inkijkje ook wel in de (hedendaagse) Iraanse cultuur, een persoonlijke interesse van me. Strafpunten volgen slechts voor het wat meanderende laatste half uur; het is net of Farhadi geen krachtig einde kon vinden waardoor de confrontatie in mijn ogen te lang duurt.

Mijn derde film van Farhadi intussen na Le passé en het uitstekende A separation. Wederom een film die wat in dezelfde lijn ligt waarbij een bepaalde gebeurtenissen zware consequenties met zich meebrengt op familiaal vlak. Een film waarbij kleine nuances en emoties de relatie tussen Emad en Rana sterk beïnvloeden ook.
Het valt me op dat Farhadi thema's aansnijdt die perfect aansluiten in onze Westerse maatschappij en dat de karakters met dezelfde issues worstelen zoals wij wellicht. Extra interessant zijn dan de kleine culturele en religieuze ondertonen die een extra meerwaarde betekenen voor het geheel.

Sterke vertolkingen en mooie cinematografie doen de rest om het geheel geloofwaardig te maken. De ontknoping van het incident is sterk en de interactie met de spelers is erg knap, maar loopt al bij al met een sisser af. Het voelde bij mij dan ook wat onafgewerkt, alsof de inspiratie eventjes zoek was.

Hier en daar wat overbodig filmmateriaal dat weinig toevoegde aan het verhaal. De schoolscènes bijvoorbeeld hadden geen meerwaarde. Desalniettemin sterk innemende film die terecht in de prijzen viel tijdens de Oscars en op het filmfestival in Cannes.

Ik ben blijkbaar niet de enige die thriller als tweede genre niet echt van toepassing vindt. Het lijkt even zo, maar de film is gewoon een mooi drama geworden. Minder beklijvend als A Separation, maar toch goed geacteerd en boeiend verteld. Al komt het nooit echt als nieuw of verfrissend over helaas.

Het instortingsgevaar illustreert een reëel probleem in Teheran. De laatste jaren wordt daar veel gesloopt en gegraven om plaats te maken voor nieuwbouw, soms met nefaste gevolgen voor de resterende oude gebouwen. Van op het balkon zijn er wolkenkrabbers te zien in de achtergrond.

Er zijn verschillende parallellen met Death of a Salesman, het toneelstuk van Arthur Miller dat ze aan het repeteren zijn met hun amateurgezelschap. Emad is zowel vóór als achter de coulissen getrouwd met Rana. Het is echter de bejaarde aanrander die op Willy Loman lijkt, want ook hij is verzwakte rondrijdende verkoper. Na zijn hartaanval huilt Rana met een hand voor de mond, precies dezelfde houding als op het einde van het toneelstuk.

Het dagelijkse leven van de Iraniërs lijkt nogal op dat van westerlingen, al zijn er ook verschillen. Ze voeren een Amerikaans toneelstuk op, maar krijgen wel te maken met censuur. De actrices moeten een hoofddoek en voldoende bedekkende kledij dragen, zelfs als dat niet bij hun rol past. SpongeBob is populair bij het schattige jongetje, maar in de klas behandelen ze het Iraanse Gaav.

De centrale gebeurtenis krijgen we niet te zien, maar door de getuigenissen samen te leggen wordt wel ongeveer duidelijk wat er gebeurd is. Daarna dreigt de echtgenoot zich tot een ordinaire wraakactie te verlagen. De zwakke gezondheid van de dader stelt hem echter voor een dilemma. Een aangrijpend moment is wanneer Rana als slachtoffer zelf smeekt om genade te tonen voor haar aanrander.

Asghar Farhadi plaatst z'n drama in een milieu dat hij kent, want hij heeft zelf theater gestudeerd in Teheran. Door het gebruik van handcamera en het mijden van technische effecten en achtergrondmuziek bereikt hij een nuchtere, realistische stijl die aansluit bij de Europese stroming. De twee hoofdrolspelers weten zeer goed botsende en tegenstrijdige emoties weer te geven.

Goeie film over een koppel die noodgedwongen moet verhuizen naar een ander appartement. Een wat trage opbouw en de eerste helft had wat korter gekund, maar dit wordt goedgemaakt door het laatste gedeelte wat een paar sterke momenten oplevert. Een verhaal over schuld, wraak en vooral eer (een begrip dat in de Iraanse cultuur een andere waarde kent dan in de westerse cultuur).

De opbouw van de film is traag en is zowel indrukwekkend als saai in z’n realisme maar de film werkt naar een intense en spannende climax toe. De relatie met het toneelstuk van Arthur Miller lijkt te zitten in hoe langzaam de man van het stel zichzelf, de werkelijkheid en z’n vrouw kwijtraakt onder druk van de culturele normen (en z’n emoties).