Mutluluk (2007)

De film heeft een redelijk mooi begin met fijne kleuren en cameravoering, wat vooral te danken is aan de fotogenieke oude herder met zijn kudde schapen en het prachtige landschap van het Vanmeer (Lake Van, ter verduidelijking). Het acteerwerk daarbij is verder ook in orde, maar naarmate de film vordert doen de mindere punten van zich gelden.

Wanneer het verhaal zich verplaatst naar de Egeïsche rivièra, maakt de mooie cinematografie plaats voor niet bepaald interessante beelden die wat mij betreft net zo goed uit een toeristisch promotiefilmpje hadden kunnen komen. O.a. de misplaatste muziek was hier, zoals ik al voorspeld had, debet aan. Vooral het symfonieorkest dat telkens te horen was bij beelden van de zee en de zeilboot, riepen bij mij het gevoel op alsof er elk moment een epische zeeslag tussen de Griekse en Turkse vloten zou kunnen uitbarsten. Dat je kiest voor een lied van Livaneli dat inhoudelijk past bij het verhaal (namelijk een lied over eilandjes en de zee) is op zich niet zo veel mis mee, maar zorg er dan asjeblieft ook voor dat het arrangement niet vloekt met de vorm en het tempo van de film.

Verder valt er wat aan te merken op de karakterontwikkelingen en het verhaal an sich. Natuurlijk heeft een regisseur het recht af te wijken van het originele verhaal zoveel als het hemzelf goeddunkt, maar doe het dan wel fatsoenlijk. Vooral het ontwijken of minimaliseren van een aantal controversiële kwesties die in het boek duidelijker (maar ook niet veel beter) worden behandeld (dienstplicht, materialisme, feodalisme, onderdrukte seksuele gevoelens), doen de film geen goed. Het verhaal komt hiermee nogal banaal over en de karakterschetsen blijven veels te oppervlakkig. De onnodig toegevoegde romance tussen achterneef en achternicht en een verschrikkelijk slecht uitgewerkte achtervolging door bad-guys, zijn dan niet voldoende om het saaie geheel te redden.

Dan het acteerwerk. Özgü Namal doet het beter dan verwacht, maar toch speelde er een tweetal storende factoren. Aan het eerste kan zijzelf niet veel doen, namelijk dat ze een erg irritante stem heeft die bijna ondraaglijk wordt als ze begint te schreeuwen. Het tweede punt is, dat haar gezicht de laatste tijd in té veel films, tv-programma’s en reclames is voorbijgekomen dat er bij mij een soort Namal-verzadiging is opgetreden. Murat Han, de debutant, acteert zeker niet slecht, maar hij gaat een beetje ten onder aan de eerdergenoemde oppervlakkigheid van zijn rol en dat is hem natuurlijk niet aan te rekenen. Talat Bulut doet hij wat hij moet doen, niets meer, niets minder.

Al met al moet ik zeggen dat ik een aantal mooie dingen heb gezien waardoor de film zeker niet geplaatst mag worden tussen andere recente wanproducties uit de Turkse filmindustrie, maar hoger dan een 2* kom ik helaas ook niet.

De betoverende openingsscène trekt je naar het puntje van je stoel. Je krijgt vervolgens twee uur lang niet de kans om achterover te leunen, want er ontwikkelt zich een fascinerend drama over oude gebruiken, familietrots, onderdrukking, gewetensstrijd, onthechting en beetje bij beetje liefde.
Een verhaal over het moderne Turkije tegenover het traditionele Turkije met zijn vastgeroeste gewoontes en ijzeren wetten. Een verhaal ook met talloze wendingen, die je telkens weer nieuwsgierig maken naar het vervolg. Een verhaal tenslotte met oog voor details, zoals de scène, waarin Meryem en haar neef Cemal voor de eerste keer samen aan tafel eten en Meryem als gedienstige jonge vrouw nederig bij het hoofd van de tafel blijft staan voor het geval dat haar neef misschien nog wat nodig zou hebben. En als kers op de taart: op het moment dat je de hele verkrachtingszaak min of meer al een beetje vergeten bent, wordt de ware toedracht als het ware terloops geopenbaard. Schokkend. Prachtig.

Dat alles wordt gegoten in schitterende beelden van een fabelachtig mooie omgeving. En dan is er ook nog het ijzersterke acteerwerk van de hele cast. Zeldzaam goed. Vooral Özgü Namal springt er wat dat betreft trouwens uit, met als hoogtepunt de scène waarin zij dreigt te stikken in een visgraat.

Kortom een fantastische film met een passend einde, dat je achterlaat met een goed gevoel. En ja, die openingsscène met de kudde schapen en het aangerande meisje. Zó mooi, die moet je gezien hebben om het te geloven. Filmkunst met een hoofdletter F.