De Prijs van Overleven (2003)

Vervolg van deze spraakmakende documentaire. Het einde van die documentaire doet vermoeden dat de therapie zeer succesvol was, niets blijkt minder waar te zijn.

Joop, de vader, zat 4 jaar lang in concentratiekampen. Na de oorlog kreeg hij 3 kinderen. Het oudste kind werd helaas een meisje, de naam stond al vast, Rudi, genoemd naar 'zijn beste vriend uit het kamp', een juk dat zijn dochter met zich mee moest dragen. In het gezin werd alleen maar gepraat over de concentratiekampen, letterlijk alles werd daarmee geassocieerd.

Niet vreemd dat de twee oudsten rond hun twintigste hun ouders vaarwel hebben gezegd, de oudste zoon heeft zelfs z'n familienaam veranderd. De jongste zoon is de enige die contact onderhoudt met z'n ouders. Hij heeft samen met zijn vrouw besloten geen kinderen te nemen, puur uit angst. Bij hem is echter ook de maat vol wanneer zijn moeder het as van zijn vader wil uitstrooien over het landschap van een van de werkkampen.

"Ik ben emotioneel vermoord door mijn ouders", dat zegt genoeg.

Te veel praten is dus funest. Persoonlijk heb ik het tegenovergestelde meegemaakt. Over de oorlog werd niet gepraat in de familie. Het enige dat ik wist was dat m'n grootvader een familie van joden had ondergebracht in de boerderij. Dat was alles wat de kleinkinderen wisten; op zijn begrafenis tijdens de kerkdienst krijgen we dan te horen dat dat niet goed was afgelopen en hij ongeveer een jaar lang in een concentratiekamp de taak had gekregen gouden tanden uit de vergaste lijken te wrikken... De anders 'gezellige koffietafel' had een beladen sfeer. Compleet zwijgen is ook niet de beste optie, het heeft hem z'n hele leven dwars gezeten. Daarom was hij bang voor de tandarts (zelfs een kunstgebit was uit den boze) en heb ik hem m'n hele leven nooit met korte mouwen rond zien lopen. De menselijke psyche zit vreemd in elkaar.

Het wrange van dit hele verhaal vind ik ( zoals zijn jongste zoon ook zei) dat Joop 4 jaar in verschillende Duitse concentratiekampen heeft gezeten en het overleeft hebbende, voor de rest van zijn leven een verwoest en gebroken man was,...alleen maar omdat hij in 1941 wat blaadjes had verspreid met de oproep tot de 'Februaristaking' .

Deel 1 van dit "tweeluik" -Begrijpt U Waarom Ik Huil ?- vind ik toch een stuk emotioneler en daarom sterker.

In het hele korte stukje tijd dat Joop overleden was en zijn vrouw nog niet kon dit vervolg worden gemaakt, Want met Joop erbij mis je de eerlijkheid en zonder zijn vrouw een belangrijke stem in dit verhaal. Uit deze documentaire blijkt dat de LSD behandeling niet alleen geen effect had, hij had zelfs geen betekenis..

Joop had drie kinderen met zijn vrouw. Alles tot aan de naam van zijn dochter aan toe stond in het teken van het kamp. ´s avonds bij het eten ging het over de gruwelen van het kamp. Als er een herdenking was gingen ze daarheen en niet naar pakweg Ajax. Uiteindelijk hebben twee van de drie kinderen gebroken met de ouders omdat ze het niet meer aan konden. Hun getuigenissen zijn teksten in de film. Slechts de jongste zoon (nota bene een leraar geschiedenis) komt aan het woord, De zoon die geen kinderen heeft omdat hij niet weet of hij zijn kinderen niet zou beschadigen met sporen van het kampverleden van zijn vader.

De gevolgen van vier jaar kamp op bijna zestig jaar erna zijn overweldigend. De conclusie van de film is dat de moeder en de vrouw van Joop geen identiteit meer heeft. Ze is de vrouw van een slachtoffer en gaat ook na zijn dood de herdenkingen af. Ze trekt zelf de conclusie dat ze hun kinderen hebben vergiftigd. De oudste zoon zegt dat ze hem emotioneel hebben vermoord.

Indrukwekkend tweede deel van het tweeluik. Belangrijke film over dit soort extreme trauma's en hoe dat op de omgeving van mensen afstraalt. Tot over generaties.