Macario (1960)

Won een CEC Award (1960) en een Golden Gate Award (1963). Kreeg daarnaast nog Nominaties voor de Gouden Palm van Cannes en voor een Oscar voor de Beste Buitenlandse Film. Een macaber en bizar sociaal allegorisch drama, van een kineast die gespecialiseerd was in soap opera's. Zou ik wel eens willen zien. Jammer dat Mondo Macabro steeds meer oog krijgt voor waardeloze prullen en de goede klassieke horror links laat liggen.

Tsja,het is ook niet echt horror imho,maar idd een sociaal drama verpakt als allegorie.Je zou dus zweren dat dit werk gebaseerd zou zijn op een oeroude legende en zo is het ook opgebouwd,maar niets is minder waar,want feitelijk gebaseerd op een verhaal van de Amerikaan( of Duitser) B.Traven,die trouwens ook de stof leverde voor TTOTSM van Huston.

Een erg eenvoudig opgezette film dus,en gelet op de IMDB waardering waarschijnlijk daarom ook zo effectief.De synopsis bevat eigenlijk alles al,behalve de twist op het eind.Maar ook die zal de meeste kijkers niet verrassen.Overigens speelt de film niet in de tegenwoordige tijd,maar in de 18e-eeuw zodat de baddies van de inquisitie ook nog mogen opdraven.

Zoals het in een sprookje betaamt is alles zwart wit,vandaar dat je niet meteen kunt zeggen dat het acteerwerk matig is( al is dat eigenlijk wel zo) omdat er in het verhaal geen uitgewerkte karakters voorkomen,eerder een soort archetypes.

De cinematografie is prima in orde,logisch want fotograaf van dienst was de befaamde Figueroa.Mooie sfeerbeelden ook van Allerheiligen rituelen,want dit is wel degelijk een Halloween film.En een film die hoort bij een tijd en plaats waar de dood bij het leven hoort en de doden tussen de levenden zweven,zonder dat dit wordt aangevoeld als iets" horribels".

Wat het macabere betreft:film is duidelijk geinspireerd door Bunuel,denk aan de hongerdromen à la los olvidados,of het feit dat Macario steeds maar wordt gehinderd in de consumptie van zijn kalkoen.

Tenslotte nog een taalkundige opmerking:in het Hollands is DOOD mannelijk,net als diens verbeelding in deze film.Dat dit in het Belgisch/Frans anders ligt.....daar hebben wij van MM niets mee te maken!

De film doet inderdaad even denken aan sommige werken van Buñuel, zoals "Simon del Desierto", alhoewel niet precies hetzelfde maar dan toch inzake het ietwat macabere in het verhaal. Een verhaal dat trouwens zeer boeide en ons ook even herinnerde aan de opvattingen destijds over al hetgeen even verdacht en onnatuurlijk was en wellicht in strijd met de wetten van het Geloof.

Cinematografisch zeer zeker in orde met het scherpe wit-zwart als onontbeerlijk voor dergelijk werk.

Mexico, 18e eeuw. (Denk ik. In ieder geval zijn er pruiken.) Als arme houthakker Macario (Ignacio López Tarso) het brandhout bij de bakkerij komt afleveren, zijn ze daar net bezig met een bijzondere bestelling: het gebruik van de ovens voor het bereiden van zes kalkoenen voor lokale machthebber Don Ramiro (Mario Alberto Rodríguez) voor Mexico's feestdag Día de Muertos vanwege een probleem met de schoorsteen in Don Ramiro's huis. Bij het zien van zoveel overdaad knapt er iets bij de arme en altijd hongerige Macario: hij gaat helemaal niets meer eten totdat hij een keer genoeg eten kan krijgen om zich helemaal vol te schransen. Zijn liefhebbende vrouw (Pina Pellicer, beetje apart dat ondanks een grote rol haar naam nooit wordt genoemd) snapt hem gelukkig helemaal en steelt een kalkoen van Don Ramiro, die ze met hem meegeeft zodat hij hem in alle rust in het bos kan opeten, zonder dat zijn vijf bloedjes van kinderen het eten uit zijn mond kijken. De oneindige honger van de kinderen is een soort running gag in deze film, waarbij de kindacteurs helemaal los gaan.

Alleen wordt Macario als hij aan zijn kalkoen wil beginnen eerst lastig gevallen door de duivel en vervolgens door God. Maar Macario is slim en weet ze af te wimpelen. Maar dan komt de Dood (Enrique Lucero). Die heeft erge honger (goede casting van de hologige Lucero) en Macario denkt: "Die kalkoen krijg ik nu toch niet op", dus hij deelt hem. Tot zijn verrassing blijft hij niet alleen leven, maar krijgt hij zelfs een beloning voor zijn vrijgevigheid van de Dood: water waarvan één druppel elke zieke kan genezen. Tenminste, als Macario de Dood aan de voeten van de zieke ziet staan. Als het aan het hoofdeinde is, dan is er niets meer aan te doen en mag Macario niet helpen.

Als je nu net als ik bent, dan denk je dat je wel weet hoe het ongeveer verder gaat: het succes van zijn wonderen stijgt Macario naar het hoofd en hij gaat het water toch verkeerd gebruiken. Maar nee, niets van dit alles, want...

...nobody expects the Spanish Inquisition!

Macario is de eerste Mexicaanse film die een Oscar-nominatie kreeg. Trouwens ook één voor de Gouden Palm. Het is nu een soort Mexicaans cultureel erfgoed, want de Mexicaanse ambassade gaf zelfs een borrel ter ere van de vertoning van de gerestaureerde versie op Imagine. Misschien dat wat A Wonderful Life is voor Amerikaans Kerstmis, Macario is voor Día de Muertos? A Wonderful Life en ook A Matter of Life and Death zijn wel een beetje ijkpunten voor het soort film dat Macario is: een moraliteit die niet te zwaar op de hand is. Sterker nog, de droge en soms vrij zwarte humor van de film is zijn sterkste punt. Maar het hele vlotte, maar toch slimme script van dat regisseur Roberto Gavaldón met Emilio Carballido schreef verdient lof, ook vanwege de enorme humaniteit zonder sentimentaliteit die er in zit. De fraaie zwartwitcinematografie van de hoog aangeschreven Gabriel Figueroa maakt het plaatje compleet.

Weer typisch een voorbeeld van film die laat zien waarom ca. 1955-1965 toch wel één van mijn favoriete periodes, zo niet mijn favoriete periode uit de filmgeschiedenis is.

(Gezien op Imagine Festival)