Narayama Bushiko (1958)

Een film over zelfopoffering (de oude Orin) versus egoïsme (haar kleinzoon en zijn vriendin, de buurman die zijn oude vader de berg opsleurt), die ik vooral interpreteer als een aanklacht: oude mensen worden gezien als een last en maar niet willen aftakelen (verbeeld door het sterke gebit van Orin) is eerder een schande dan een zegen.

Een versie die niet verrassend een stuk minder rauw is dan de remake van 25 jaar later en ook meer in de Japanse traditie staat met de sets en vooral muziek. Nu vind ik de Japanse cultuur erg tof en in een aantal opzichten superieur aan de onze (denk alleen maar aan de wc's), de traditionele poppentheatermuziek is een aspect waar ik wat minder waardering voor kan opbrengen. En die is vrij dwingend aanwezig in deze film. Toch kom ik net als bij de remake uit op 3,5 ster vanwege het sterke acteren en de mooie sets- de remake vind ik als ik moet kiezen wel de betere film.

Goh, wat kan ik zeggen van deze film. Per ongeluk op deze uit 1958 gestoten in plaats van de remake uit 1983. Uiteindelijk toch verder gekeken. Op zich geen verkeerde film al is de tand des tijds sterk aanwezig. De prachtige decors en de filosofie van de film maken veel goed.

Aan de andere kant vaak erg theatraal geacteerd en die zingende voice-over wekte af en toe een beetje ergernis op. Orin daarentegen deed het wel prima als oude vrouwtje. Om nog maar te zwijgen van het vele gepingel tussendoor. Het zou ontspannend en sfeervol moeten zijn, maar dat was bij minder het geval.

Verder wel leuk om een inkijk te krijgen van de traditionele oude Japanse cultuur met zijn soms voor ons Westerlingen vreemde gebruiken. Maar intrigerend is het wel.

Eén van de meest existentiële vragen in onze westerse wereld is: wat doen we met de kerst met moeder? Een kwestie die geheel in het niet valt bij het volgens overlevering in bepaalde delen van Japan gebruikelijke ritueel “obasute”, waarbij improductieve ouden van dagen naar een berg werden gebracht om daar te sterven en zo het aantal monden dat gevoed moest worden te reduceren.

De Japanse schrijver Shichiro Fukazawa wijdde er een kortverhaal aan dat als “Narayama Bushi-ko” tweemaal werd verfilmd.

De eerste keer gebeurde dat in 1958 door Keisuku Kinoshita die er een kabuki-theater-achtige verfilming van maakte, overduidelijk in de studio opgenomen. Het is even wennen dat de theaterlichten de overgang van dag en nacht vormgeven, maar het verhaal en de acteerprestaties zijn zo sterk dat je dat binnen een paar minuten vergeten bent.