Coplan FX 18 Casse Tout (1965)

Ze bestonden wel degelijk al: spyfilms van auteur Riccardo Freda....meer bepaald agguato a Tangieri, maar die was ruim pre Bond. Deze Coplanverfilming werd echter gemaakt in volle eurospy Bondcraze, een fenomeen dat Freda's geliefde genres samen met de spaghettigolf de nek omdraaide. Met als resultaat dat hij in die periode wat aan de sukkel geraakte en noch op de eurospy, noch op de spaghetti zijn stempel kon drukken. Duidelijk meer thuis in de gothic horror, kostuummelodrama en peplum van het grote gebaar, minder in vrolijke silliness.

Toch zei hij geen nee tegen dit project, tweede post Bond Coplan verfilming met scenario van de fiere Belgen Kenny naar hun eigen roman, na het FX 18 vehikel met Ken Clark. Hier werd Wyler ingehuurd, niet meteen de meest charismatische Bondkloon aller tijden. Freda wist zich duidelijk nog geen raad met dit voor hem nieuwe genre en levert iets a- typisch af voor deze stroming: trager en schijnbaar wat serieuzer. Hij kreeg het wel voor mekaar om enkele eerbetonen aan zijn geliefde gotiek in de film te proppen op onverwachte momenten, alsmede wat inspiratie op te doen bij zijn grote idool hitchcock.

Dit alles tegen de achtergrond van een verhaaltje dat niet afgezaagder had kunnen zijn : het gaat weer eens over een mad scientist die de hele wereld wil vernietigen. Of liever: de westerse beschaving , waarna de gele apen ( ik citeer de held ) uit het verre oosten de macht over kunnen nemen. Natuurlijk wil de villain dit bereiken per nucleair geladen raketjes, die op de gekende wijze gedemonteerd dienen te worden door de held nadat deze zich reeds door de nodige spylabyrinthen heeft begeven.

Dat gebeurt grotendeels in Turkije, geliefde locatie in het genre, meer bepaald Istanbul where we lay our scene en even ook in Anatolië waar de villain in een très gothisch grottenstelsel werkt aan zijn wereldheerschappij. Tussendoor keren we even terug naar Frankrijk.

Het is een genreproduct met wat a- typische trekjes zoals ik reeds aanstipte, zonder gadgets en weinig wisecracks, behalve op het eind. Ook slaagde Freda er niet in om functionele tijd en ruimte in te lassen voor de onmisbare spygirls, deze ouwe Goot maakt van alle chicks hier passieve slachtoffers, ook Clair die zich eerst als evil spygirl liet aanzien.

Opmerkelijkst is dat Freda toch wat gotiek in de film wist te proppen : de semi- ijzeren maagd in de camion bij voorbeeld; de sfeervolste scène in een archeologisch depot met Egyptische sarcofagen, of de reeds gememoreerde grotten. Freda probeert het ook meer Hitchcock dan Bond te houden: men lette op de zorgvuldig geensceneerde artefacten of de liquidatie in het begin.

Wat te weinig misschien voor wat uiteindelijk toch vooral een doorsnee genreproduct blijkt te zijn , waarvan enkele chases het meest in het geheugen blijven hangen. En dat dankzij Delamare, na Remy Julienne de gekendste Franse stuntman die hier trouwens zelf een wat overbodige rol heeft als sidekick van de held, een Mossadagent. Delamare mag- nog meer Hitch- met een NBNW vliegtuigje landen op een camion, stunten op een motor door Istanbul en later op een plattelandsweggetje, en memorabelst :" vliegen " met een vintage politiekarretje. Ook de enige redeeming quality van het slot, dat als geheel uiterst underwhelming en teleurstellend valt te noemen. Ronduit saai zelfs, het hele laatste half uur.

Enfin, u kunt het allemaal zelf zien dankzij de redubbed DVD R, als VHS rip met fansubs of per VHS zelf, dacht althans dat er een Hollandse VHS was.

De beste Coplan is echter toch CSSP met Brook, Kinski en Lee

Score van Michel Magne, jazzy maar wat eentonig.

Wie heeft dit gezien ?