Schloß Vogeloed (1921)

Op een weekend verzamelen verschillende mensen op een kasteel, wanneer een onuitgenodigde graaf plotseling opdaagt die verdacht werd van moord op zijn eigen broer, maar nooit was veroordeeld. De weduwe neemt de bezoeker zijn aanwezigheid kwalijk. Er zijn echter duistere familiegeheimen en de anti-held is hier alleen maar om deze aan het licht te brengen en de echte moordenaar te ontmaskeren.

Ik verwachtte een griezelfilm, maar het bleek een whodunnit te zijn. Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat “silent movies” me doorgaans minder liggen, maar hier bleek het toch mee te vallen. Dit schijnt de oudste bewaard gebleven film van F.W. Murnau uit 1921 te zijn die is uitgebracht op DVD. (Eén jaar later draaide hij zijn bekendste werk: “Nosferatu, eine Symphonie des Grauens”.)

Eigenlijk best aardig in beeld gezet en begeleid met nogal bombastische pianomuziek. De settings zijn weelderig, met een vleugje expressionisme. Het einde is vindingrijk. Ik was verrast van de beeldkwaliteit van zo’n oude prent. Kino heeft er duidelijk werk van gemaakt om de film te restaureren en hiervoor verdienen ze een pluim.

Ogen dicht of open, ik zag die twist niet aankomen, gedeeltelijk omdat ik daar nooit zo op gespitst ben, gedeeltelijk omdat ik meer zat te letten op de prachtige luxueuze sets (vaak met meerdere niveau's), de weelderige aankleding en de strakgelijnde kostuums. Maakt de vorm dan alles goed voor mij? Natuurlijk niet, maar bij een mysterie als dit dwaalt de aandacht nog wel eens af, en bijna alsof het Murnau's bedoeling was blijkt de achtergrond dan een visueel feestje te zijn, als was het een mooie reeks sfeervolle schilderijen (en de maquette van het slot neem ik dan maar voor lief – dat je in de totaalshots ziet hoe de berg in de achtergrond een keurige schaduw heeft doet bijna komisch aan). Aardige droomsekwensen, en de bibliotheek waar de vermoorde echtgenoot in de flashbacks zijn spirituele lectuur zit door te ploegen is indrukwekkend. Eigenlijk best benieuwd hoe de gesproken versie van 15 jaar later zou zijn – ik zie dat die op YouTube integraal beschikbaar is, dus misschien moet ik daar maar eens voor gaan zitten. Déze versie was in ieder geval geen meesterwerk, maar visueel zeker interessant genoeg om te blijven boeien.

Ook ik sluit me aan bij de berichten dat dit een mindere Murnau is; En ook beslist geen horror zoals her en der gesuggerereerd wordt. Eerder een nogal uitgesponnen whodonnit met een wat duister randje. Vooral dat uitgesponnen wreekt zich een beetje. Ds andere films die ik tit toe van 'm zag hebben dat flink minder. Blij dat deze de tijd wel overleefde en er nog is, dat natuurlijk wel.

Dit is blijkbaar een van de vroegste overgebleven films van de meester FW Murnau. (van Nosferatu (19122) en Sunrise (1927) Waarin een graaf, waarvan wordt beweerd dat hij de overleden echtgenoot van een barones heeft vermoord, een bijeenkomst onderbreekt die bij elkaar is gekomen voor de jacht op Kasteel Vogelod, vastbesloten is om zijn onschuld te bewijzen en de ware moordenaar te onthullen. De titel is nogal misleidend omdat het lijkt alsof dit een horror/thriller is, maar in plaats daarvan is het een titelkaarten rijke en stilistisch weinig uitdagend 'moordmysterie. Er is een griezelige/humoristische droomsequentie meer naar het einde die voor wat interesse zorgt, maar het grootste deel van de film is eigenlijk meer metaforische "de geest is uit de fles" en oh er is een vermissing van een priester. Ach omdat het oud en goede gerestaureerd is rond ik het af naar boven!