Under Capricorn (1949)

Kostuumdrama met lange monologen, normaliter niet iets waar je mij wakker voor moet maken. Toch is deze Hitch zeker niet compleet mislukt; alleen al de setting van het Australië van 1831 (pas ontdekt door Cook en destijds een soort gevangenkamp) vond ik vrij interessant. Cotten is verder geweldig als Flusky, een oud-gevangene die nu fortuin heeft gemaakt maar nog altijd aanhikt tegen de klasse-verschillen, bijvoorbeeld tussen hem en zijn hevig in de war zijnde vrouw (Bergman).

Een vierhoeksverhouding ontstaat met de aanwezigheid van de bazige huismeesteres Milly en de komst van de jonge Adare (Wilding), een neef van de gouverneur. Langzaam (te langzaam) ontvouwt zich het verhaal van moord, schuld en boete dat achter de personages ligt, met dus die mooie setting van het Australië van de vroege 19e eeuw.

Destijds nogal geflopt want (zo lees ik op imdb) in de markt gezet als thriller, en dat is deze Hitchcock zeker niet. Wel een aardig drama, dat misschien wel wat onderschat wordt.

3*.

Excellent acteerwerk van Ingrid Bergman, Joseph Cotton en Michael Wilding in een verhaal dat zich afspeelt onder de steenbokskeerkring. Het is een film met minder actie en des te meer dialogen. De nadruk ligt dan ook op de complexe interactie tussen de personages waarbij de grens tussen goed en kwaad voortdurend afgetast wordt. Voor mij een plezier om Bergman voor het eerst in Technicolor aan het werk te zien en had er geen idee van dat Joseph Cotton (ook een schitterende acteur) van het roodharige type is aangezien ik hem enkel nog maar in zwartwit had aanschouwd. De film heeft me geen moment verveeld maar helemaal meegesleept down under.

Alfred Hitchcock werd deze film uiteraard niet in dank afgenomen door het grote publiek omdat het geen suspense movie was. Naar mijn mening mag en moet een film beoordeeld worden op basis van de inhoud en niet op basis van de naam van de regisseur en daaraan verbonden verwachtingen. Ik ben er zeker van dat deze film meer geapprecieerd zou worden indien hij niet geregisseerd was geweest door Hitchcock, van wie men enkel clevere thrillers verwacht.

Bergman schmiert er flink op los in dit romantische melodrama dat het vooral moet hebben van de sets, de make up en het uitstekende spel van Joseph Cotten. Bergman speelt de fysiek en geestelijk afgetakelde Lady Henrietta Flusky wiens barse echtgenoot Sam [Joseph Cotten] door veel van Australische buren neerbuigend wordt behandeld vanwege een veroordeling wegens moord. Wanneer Henrietta's neef Charles Adara [Michael Wilding] overkomt vanuit Europa, probeert hij Henrietta te helpen haar waardigheid als 'vrouw-des-huizes' te hervinden maar dat is niet naar de zin van huishoudster Milly [Margaret Leighton]. Hitchcocks gebruik van uiterst lange takes is technisch knap maar dreef met name Bergman soms tot wanhoop. Heel spannend wil het allemaal niet worden, maar Richard Addinsell verdient lof voor zijn prachtige, weelderige muzikale score.

Soms is het eigenaardig. Terwijl 'Under Capricorn' in angelsaksische kringen wordt beschouwd als een voetnoot in de filmografie van Alfred Hitchcock, rekenen de Fransozen 'm tot zijn beste werk. De vertaalde titel is ook veel mooier: 'Les amants du Capricorne'. Het is zoals Moonfleet van Fritz Lang, een film die een zelfde lot beschoren lijkt ('Les Contrebandiers de Moonfleet' - prachtig toch? Het klinkt net een opera buffa van Offenbach). Eigenlijk hebben Moonfleet en Under Capricorn best wel wat met mekaar gemeen en ik snap ook waarom Franse cinefielen zo verlekkerd zijn op beide films - vooral dan als ze in het 7de arrondissement van Parijs wonen. Het zijn beide films die een preutse fantasmagorie prediken, waar de loutere onthulling van een feitelijk gegeven het nec plus ultra zal blijken. Het is buitengewoon hoe Hitchcock middels de magie van de economie der middelen suspense opwekt bij de mooiste scene van de film, de eerste verschijning van Ingrid Bergman. Hoe hij het met de voeten treden van een rigide sociaal protocol, het niet-respecteren van aristocratische pudeur plots als een paroxisme laat losbarsten. Wat heeft ze toch mooie voetjes. Eigenlijk moet je énorm Frans zijn om dit te kunnen vatten en idealiter een Parijzenaar geboren tussen 1945-1958. Vandaar dat 'Under Capricorn' maar magertjes bevonden wordt op deze webpagina. Gelukkig kan ik 'm wel op waarde schatten. Hoewel ik eigenlijk maar een gehucht in het Vlaamse Hageland woon, beheers ik de Parijse finesses beter dan zowat 90% van de inwoners van de Franse hoofdstad. Als virtuoos van de mise-en-scène heeft Hitchcock een film gemaakt die zijn genre ruimschoots overstijgt. Hij filmt met een plagerige discretie en een geometrische precisie. Nooit komt de film stoffig of statisch over, maar met wervelende camerabewegingen worden we meegesleept door de vele gangen van het landhuis, alsook de emotionele opflakkeringen van de personages. Toch is er ook heel wat te genieten voor de liefhebbers / fétichisten van het kostuumdrama pur sang. Ingrid Bergman wordt gepresenteerd in de meest opulente outfits, met als huzarenstukje een pluizige roze-wit gestreepte jurk, met kanten details en een diadeem met wilde rozen. Zelfs de stoerste hetero zal een gilletje slaken!