Chinmoku (1971)

Bijzondere film.

Shinoda behandelt complexe theologische, filosofische alsook sociologische vraagstukken in één film. Dat is geen gemakkelijk iets... Toch slaagt deze regisseur erin deze materie te verwerken in een fascinerende film die nergens gaat vervelen of belerend weet te worden en die met een zeer sterke climax (lees openbaring) weet te komen. Het schijnt dat Francis Ford Coppola met deze film inspiratie heeft opgedaan voor zijn Apocalypse Now. En bij het bekijken van deze film vielen me inderdaad wel enkele parallellen op. Een opmerkelijke uitspraak van Shinobi is dan ook; "Violence is at the root of all human passion" Een nogal interessant vertrekpunt voor een film die gaat over religie en spirituele zaken.

Het verhaal gaat over 2 jongen Portugese priesters op missie in het verre Japan. Hun missiewerk moet heimelijk verborgen blijven want in de 17e eeuw is het christendom geen gewenst geloof in Japan en dat terwijl er toen zo'n 300.000 christenen leefde. Door constante vervolgingen, martelingen en onderdrukking verwerd het christendom in die tijd tot een ondergrondse religie.

Dit is de achtergrond waartegen zich een boeiende strijd ontwikkeld, waarmee de kijker mee op een mentaal avontuur wordt genomen. De hoofdpersoon is een intelligente, bevlogen priester en in eerste instantie ontstaat zo het beeld van redelijke christenen die onderdrukt worden door de machthebbers in Japan. Maar de film stelt diepere vragen en dat wordt heel langzaam en heel subtiel op de kijker overgebracht. Wanneer Rodrigues moet vluchten en uiteindelijk gevangen wordt genomen en zelfs gemarteld wordt om hem zijn geloof te laten afzweren, blijkt zijn personage steeds meer tot een starre, dogmatische gelovige te worden. De ommekeer komt wanneer Rodrigues in contact wordt gebracht met zijn verloren gewaande mentor Ferrera (in de climax van Apocalypse Now klinken echo’s van deze ontmoeting door).In een bijzonder sterk stukje dialoog, met het geluid van de kermende gemartelde christenen op de achtergrond, komt Rodrigues tot de conclusie dat zijn God, uiteindelijk ook een stille god blijkt te zijn (vandaar ook de titel; Silence). Stilte komt soms trouwens letterlijk terug in de film wanneer op cruciale punten de geluidsband gewoon een paar seconde stopt.
De uiteindelijke openbaring waarin Rodrigues zijn geloof afzweert laat de kijker met vele vragen achter. Zelf maakte ik ervan dat het afzweren van je geloof (of lees hier idealen of levensbeschouwing) eigenlijk een groter offer is dan het sterven voor de deze overtuiging, een rake sneer naar zgn martelaren. Dit wordt nog versterkt doordat Rodrigues in de laatste scène in dienst is van de Japanse heerser. We zien hem hier een vrouw, gespeeld door de (bijzonder mooie) vrouw van Shinoba trouwens, van een doodgemartelde Japanse christen verkrachten… Is deze martelaar inderdaad dan voor niks gestorven, en maakt Rodrigues na het afzweren van zijn geloof niet extra misbruik van een ware gelovige?
Een wrang einde wat ik alleen maar kan verklaren door inderdaad uit te gaan van de gewelddadigheid die ten grondslag ligt aan menselijke passie en die uiteindelijk tot de onvermijdelijke ondergang zal leiden.
En passant onderzoekt Shinobi met deze film ook nog de clash tussen culturen en vraagt hij zich af of de Japanse christenen wel hetzelfde zijn als de europeese en of ze dit überhaupt wel kunnen of willen worden.

U zult begrijpen, deze film is geen makkelijke kost… En hoewel ik geen liefhebber pur sang van moeilijke films ben vond ik deze film heel sterk. Het roept uiteindelijk meer vragen op dan dat het antwoorden geeft maar dat maakt het wel interessanter. De film blijft zo nog lang in het hoofd nazoemen. Waarom krijgt deze boeiende film, die zulke moeilijke materie heel begrijpelijk en zonder een opgestoken vingertje te heffen richting de kijker in beeld weet te brengen niet meteen de volle 5 sterren? De film kent zeker zijn bijzonder mooie momenten en zelfs enkele momenten met goede suspense maar is in zijn geheel toch vrij statisch en beschouwend gefilmd. Ook kent de film best een paar (bijna onvermijdelijke) taaie stukken. Toch ben ik blij deze unieke film eens gezien te hebben, Silence krijgt van mij een mooie 4*

Dit viel toch ietwat tegen..

Van alle DVD's van het MoC label die ik heb gezien deed deze mij het minst.. Hij is niet slecht, maar hij mist gewoon wat dingen..

Het camerawerk is mooi, maar had mooier geweest als het een ander ratio had gebruikt (widescreen, bijv.)

Het acteerwerk is goed, met uitzondering van de westerlingen in deze film en speciaal de hoofdrolspeler David Lampson die gaandeweg steeds irritanter werd.

Ook was de film zo'n 15 tot 20 minuten te lang.

De muziek was daarentegen erg sterk (goede combinatie van klassieke Europese muziek en experimentele Japanse klanken. De film was ook bij tijd en wijle behoorlijk sadistisch; de martelmethoden van de Japanners was gewoonweg bruut.

Silence is een film die zeker in mijn bezit blijft (ik ga hem dan ook zeker nog een keer kijken), maar ik hoop dat de rest van de MoC collectie (ik heb alle DVDs van hun in bezit) toch iets beter is dan dit..

3,5*

Films uit Japan kunnen me maar niet bekoren , de film was niet echt mijn ding en ik kwam maar niet in het verhaal , mooie beelden jazeker maar de film is gewoon niet mijn smaak.

'Christ would have apostatized, for the sake of love.'

Goede verfilming van Shusaku Endo's opmerkelijke roman.

Een Portugese priester op missie in het 17e eeuwse Japan moet, in de confrontatie met de onverzettelijke en meedogenloze 'powers that be' ter plaatse, uiteindelijk zijn al te trotse identificatie met Christus loslaten, en ziet de heroïek van hemzelf, en die van de Japanse bekeerlingen, onder de druk van de nietsontziende vervolgingen als zinloos en pervers verkruimelen op de onverzettelijke rots die Japan blijkt te zijn.

De magistraat Inoué is de (indrukwekkende) verpersoonlijking van het Japanse bewustzijn, die een mogelijke overweldiging door de westerse expansiedrift met zijn technische superioriteit in de kiem weet te smoren, door, met een in zekere zin helderder inzicht in de psychologie van het christendom dan dat van zijn vertegenwoordigers zelf, het prestige van dat christendom - dat, zeker toendertijd, gezien kon worden als onlosmakelijk verbonden met dat expansionisme - tot de grond toe af te breken.

Maar bovenop die politiek-historische context is dit ook een prachtig verhaal over iets wezenlijks in de christelijke religie, gezien door de ogen van een katholieke Japanner.

Ten opzichte van die roman lijkt het narratief in de film aanvankelijk wat gehaast, en komt de ambivalente rol van de door Rodrigues haast openlijk geminachte 'zwakkeling' Kichijiro (misschien wel de belangrijkste 'christen' in deze geschiedenis) wat minder uit de verf, maar vanaf de gevangenneming van Rodrigues ontwikkelt zich in beeld, geluid en woord een fascinerend schouwspel, met een aantal sterke en beklemmende scènes. Boeiend ook om te zien hoe hier de 'vreemdheid', in alle opzichten, van de twee culturen ten opzichte van elkaar, naar voren wordt gebracht.

Hoe lang is een westerling?

Voor sommige films moet er een aanleiding zijn om ze te bekijken. Het feit dat Scorsese dit historisch drama onder handen neemt, is er zo één. Anders had ik die film wellicht nooit gezocht en gezien. Ik vroeg me af wat de regisseur zou geraakt hebben of op welke manier hij geïnspireerd is geraakt om dit tot een project te maken... Het lijdt geen twijfel dat hij de "Silence" film uit 1971 wel zal gezien hebben.

De film gaat over de mislukte poging van missionarissen om het feodale Japan te kerstenen in de 16de en 17de eeuw. De lokale shogun hebben de priesters en bekeerden met martelingen gedwongen om hun geloof af te wijzen. Nu gaat het niet zozeer om de christenenjacht, dan wel om de hardnekkigheid waarmee de christenen liever afzien onder pijn, dan hun geloof te verloochenen. De vraag rijst dan toch dat er iets fout was met de perceptie van het woord geloof. Dat moesten ze in de film doen door hun voet te zetten op een beeldicoon van christus, een "fumi-e" zoals het genoemd wordt in de film. In de Japanse cultuur is een dergelijke handeling een symbolisch gebaar om het geloof af te wijzen, maar in de christelijke cultuur betekent deze handeling in sé heel weinig of met andere woorden : het is niet omdat je je voet op een beeld zet, dat je daarom foetsie je geloofsovertuiging kwijt bent toch?... Waarom zoveel weerstand tegen die handeling dan?

Daarom sluit ik me ook bij Madecineman aan wanneer hij zegt dat je levensbeschouwing opzij leggen een grotere blijk van geloof is dan martelaarschap . Echter op het einde, zien we dat door afvallig te worden, het laagje beschaving meteen weg is . Leek me toch wat goedkope moraal. Die chagrijnige Japanner Kijijiro was zowat het compleet tegengestelde en ondanks hij een Judas-achtige rol toebedeeld krijgt, toont hij zich heel vroom en trouw in zijn handelingen tegenover de priester... Stof tot nadenken.

Toch blijf ik op een 3* hangen. De film ziet er flink verouderd uit, en ondanks een prima eerste anderhalf uur, waarin de regisseur de vervolging in prachtige decors kadert, begint het stilaan veel van hetzelfde te worden. De weerstand van vader Rodrigues tegen de geloofsafval duurde mij een half uur te lang. Wel knap van die Britse acteurs om het merendeel van de dialogen in het Japans te doen... En nu afwachten wat Scorsese ervan zal maken.