Chinmoku (1971)

Later dit jaar op een Britse DVD bij Masters of Cinema.

Het verhaal (naar een boek van Endo) gaat nog wat later trouwens ook verfilmd worden door Scorsese.

Bijzondere film.

Shinoda behandelt complexe theologische, filosofische alsook sociologische vraagstukken in één film. Dat is geen gemakkelijk iets... Toch slaagt deze regisseur erin deze materie te verwerken in een fascinerende film die nergens gaat vervelen of belerend weet te worden en die met een zeer sterke climax (lees openbaring) weet te komen. Het schijnt dat Francis Ford Coppola met deze film inspiratie heeft opgedaan voor zijn Apocalypse Now. En bij het bekijken van deze film vielen me inderdaad wel enkele parallellen op. Een opmerkelijke uitspraak van Shinobi is dan ook; "Violence is at the root of all human passion" Een nogal interessant vertrekpunt voor een film die gaat over religie en spirituele zaken.

Het verhaal gaat over 2 jongen Portugese priesters op missie in het verre Japan. Hun missiewerk moet heimelijk verborgen blijven want in de 17e eeuw is het christendom geen gewenst geloof in Japan en dat terwijl er toen zo'n 300.000 christenen leefde. Door constante vervolgingen, martelingen en onderdrukking verwerd het christendom in die tijd tot een ondergrondse religie.

Dit is de achtergrond waartegen zich een boeiende strijd ontwikkeld, waarmee de kijker mee op een mentaal avontuur wordt genomen. De hoofdpersoon is een intelligente, bevlogen priester en in eerste instantie ontstaat zo het beeld van redelijke christenen die onderdrukt worden door de machthebbers in Japan. Maar de film stelt diepere vragen en dat wordt heel langzaam en heel subtiel op de kijker overgebracht. Wanneer Rodrigues moet vluchten en uiteindelijk gevangen wordt genomen en zelfs gemarteld wordt om hem zijn geloof te laten afzweren, blijkt zijn personage steeds meer tot een starre, dogmatische gelovige te worden. De ommekeer komt wanneer Rodrigues in contact wordt gebracht met zijn verloren gewaande mentor Ferrera (in de climax van Apocalypse Now klinken echo’s van deze ontmoeting door).In een bijzonder sterk stukje dialoog, met het geluid van de kermende gemartelde christenen op de achtergrond, komt Rodrigues tot de conclusie dat zijn God, uiteindelijk ook een stille god blijkt te zijn (vandaar ook de titel; Silence). Stilte komt soms trouwens letterlijk terug in de film wanneer op cruciale punten de geluidsband gewoon een paar seconde stopt.
De uiteindelijke openbaring waarin Rodrigues zijn geloof afzweert laat de kijker met vele vragen achter. Zelf maakte ik ervan dat het afzweren van je geloof (of lees hier idealen of levensbeschouwing) eigenlijk een groter offer is dan het sterven voor de deze overtuiging, een rake sneer naar zgn martelaren. Dit wordt nog versterkt doordat Rodrigues in de laatste scène in dienst is van de Japanse heerser. We zien hem hier een vrouw, gespeeld door de (bijzonder mooie) vrouw van Shinoba trouwens, van een doodgemartelde Japanse christen verkrachten… Is deze martelaar inderdaad dan voor niks gestorven, en maakt Rodrigues na het afzweren van zijn geloof niet extra misbruik van een ware gelovige?
Een wrang einde wat ik alleen maar kan verklaren door inderdaad uit te gaan van de gewelddadigheid die ten grondslag ligt aan menselijke passie en die uiteindelijk tot de onvermijdelijke ondergang zal leiden.
En passant onderzoekt Shinobi met deze film ook nog de clash tussen culturen en vraagt hij zich af of de Japanse christenen wel hetzelfde zijn als de europeese en of ze dit überhaupt wel kunnen of willen worden.

U zult begrijpen, deze film is geen makkelijke kost… En hoewel ik geen liefhebber pur sang van moeilijke films ben vond ik deze film heel sterk. Het roept uiteindelijk meer vragen op dan dat het antwoorden geeft maar dat maakt het wel interessanter. De film blijft zo nog lang in het hoofd nazoemen. Waarom krijgt deze boeiende film, die zulke moeilijke materie heel begrijpelijk en zonder een opgestoken vingertje te heffen richting de kijker in beeld weet te brengen niet meteen de volle 5 sterren? De film kent zeker zijn bijzonder mooie momenten en zelfs enkele momenten met goede suspense maar is in zijn geheel toch vrij statisch en beschouwend gefilmd. Ook kent de film best een paar (bijna onvermijdelijke) taaie stukken. Toch ben ik blij deze unieke film eens gezien te hebben, Silence krijgt van mij een mooie 4*

Was er aan begonnen een paar weken geleden, maar toen een beetje afgehaakt na een kwartiertje. Hij wist me niet snel genoeg te overtuigen, en had misschien ook wel te hoge verwachtingen. Hoe staat het met het visuele aspect van Silence? De shots op de Masters of Cinema site zijn namelijk echt verbluffend en stralen enorm veel sfeer uit. Was in ieder geval mijn reden om achter deze film aan te gaan... Krijg er nu wel weer zin in, zo na het lezen van je stukje!

Geschiedkundig lijkt me dit een uiterst boeiende film. Het christendom heeft een kleine bloei gekend in Japan, maar is later behoorlijk de kop ingedrukt. Waar heb je deze film op de kop getikt, als ik vragen mag?

(Edit: Nkyou, ik beveel mezelf hierbij aan )

Het begin vond ik ook het meest taaie aan deze film trouwens.

Visueel kent de film enkele zeer mooie scènes vind ik. Shinobi werkte in deze film samen met cinematograaf Miyagawa (oa ook verantwoordelijk voor Kurosawa's Rashomon).

Er zitten enkele sterke longshots in maar altijd zijn de personages het middelpunt van de beelden. Vaak lijken de kleuren ook wel uit de beelden gezogen en dat geeft een bijzonder grimmige beeld. De camera is verder vrij statisch en afstandelijk vind ik maar daartegenover staat dan weer dat de composities vaak erg sterk zijn.

Dank voor de toelichting. Zal hem hoger op de stapel leggen, want hij klinkt toch weer veelbelovend!

In het bijgeleverd boekje las ik het volgende, nogal wrange en ironische gegeven; De vervolging van Japanse christenen leidde uiteindelijk tot een anti-europees beleid en isolement van het eiland dat 250 jaar in stand werd gehouden. Pas in 1895 werd de eerste katholieke kathedraal in Japan weer gebouwd. 50 jaar later werd deze kathedraal vernietigt en kwam een groot gedeelte van de Japanse katholieken om het leven. De kathedraal en de gemeenschap bevonden zich namelijk in de stad Nagasaki...

Cinematheek Tilburg

Ik had me er toch meer van voorgesteld, maar de film kent gewoon een aantal zwakke elementen. Het acteerwerk is daarvan de meest in het oog springende. Daarnaast is het toch opvallend dat de film ondanks de prachtige stills die te vinden zijn slechts een 4:3 beeldratio kent (dat is overigens de originele). Shinoda heeft prachtige scope-werken op zijn naam staan, dus ik moet nog eens graven waarom hij hier gekozen heeft voor dit formaat. Allicht waren de Japanse financiers niet happig op het onderwerp.

Toch boeit de film ook op veel momenten. Het is een meditatieve reis, ontluisterend bij vlagen en er is veel te vertellen (tussen de regels door dan) over Japan en de geschiedenis. Ik ga de film zeker nog 'ns herkijken, nu ik weet dat er cinemtografisch niet te veel bij de film te verwachten is, pakt-ie wellicht een stuk beter uit.

Dit viel toch ietwat tegen..

Van alle DVD's van het MoC label die ik heb gezien deed deze mij het minst.. Hij is niet slecht, maar hij mist gewoon wat dingen..

Het camerawerk is mooi, maar had mooier geweest als het een ander ratio had gebruikt (widescreen, bijv.)

Het acteerwerk is goed, met uitzondering van de westerlingen in deze film en speciaal de hoofdrolspeler David Lampson die gaandeweg steeds irritanter werd.

Ook was de film zo'n 15 tot 20 minuten te lang.

De muziek was daarentegen erg sterk (goede combinatie van klassieke Europese muziek en experimentele Japanse klanken. De film was ook bij tijd en wijle behoorlijk sadistisch; de martelmethoden van de Japanners was gewoonweg bruut.

Silence is een film die zeker in mijn bezit blijft (ik ga hem dan ook zeker nog een keer kijken), maar ik hoop dat de rest van de MoC collectie (ik heb alle DVDs van hun in bezit) toch iets beter is dan dit..

3,5*

Had het idee dat dat wel zo de bedoeling was. Zijn karakter is nu niet echt bedoeld als een "crowd pleaser". Vind hem vooral naar het einde toe een zeer vervelend en dogmatisch persoon worden maar dat lijkt me nu juist wel een van de thema's die deze film wil aanhalen.

Films uit Japan kunnen me maar niet bekoren , de film was niet echt mijn ding en ik kwam maar niet in het verhaal , mooie beelden jazeker maar de film is gewoon niet mijn smaak.

Viel mij behoorlijk tegen, kwam vooral door het acteren en het ontzettend sombere en depressieve sfeertje, zelfs de kleuren waren grauw.

De stills van deze film zijn prachtig, de paar die op de achterkant van de dvd staan hebben ook veel meer kleur, jammer dat de film zelf zo bedompt is, maar wel begrijpelijk gezien het onderwerp.

'Christ would have apostatized, for the sake of love.'

Goede verfilming van Shusaku Endo's opmerkelijke roman.

Een Portugese priester op missie in het 17e eeuwse Japan moet, in de confrontatie met de onverzettelijke en meedogenloze 'powers that be' ter plaatse, uiteindelijk zijn al te trotse identificatie met Christus loslaten, en ziet de heroïek van hemzelf, en die van de Japanse bekeerlingen, onder de druk van de nietsontziende vervolgingen als zinloos en pervers verkruimelen op de onverzettelijke rots die Japan blijkt te zijn.

De magistraat Inoué is de (indrukwekkende) verpersoonlijking van het Japanse bewustzijn, die een mogelijke overweldiging door de westerse expansiedrift met zijn technische superioriteit in de kiem weet te smoren, door, met een in zekere zin helderder inzicht in de psychologie van het christendom dan dat van zijn vertegenwoordigers zelf, het prestige van dat christendom - dat, zeker toendertijd, gezien kon worden als onlosmakelijk verbonden met dat expansionisme - tot de grond toe af te breken.

Maar bovenop die politiek-historische context is dit ook een prachtig verhaal over iets wezenlijks in de christelijke religie, gezien door de ogen van een katholieke Japanner.

Ten opzichte van die roman lijkt het narratief in de film aanvankelijk wat gehaast, en komt de ambivalente rol van de door Rodrigues haast openlijk geminachte 'zwakkeling' Kichijiro (misschien wel de belangrijkste 'christen' in deze geschiedenis) wat minder uit de verf, maar vanaf de gevangenneming van Rodrigues ontwikkelt zich in beeld, geluid en woord een fascinerend schouwspel, met een aantal sterke en beklemmende scènes. Boeiend ook om te zien hoe hier de 'vreemdheid', in alle opzichten, van de twee culturen ten opzichte van elkaar, naar voren wordt gebracht.

Hoe lang is een westerling?

Wie heeft deze film voor mij?

Een opvallende keuze voor een Japanse filmmakers als Shinoda om zo'n heel katholieke film te maken, wellicht dat hij zelf deze stroming aanhangt, maar dat heb ik niet eerder gelezen en kwam uit zijn vorige films ook niet echt naar voren, en dan nu gelijk een hardcore lijdensweg werkje als dit!? De stilte is hier de stilte van god waar ook Bergman al mee worstelde. De stilte tegenover gruwelijkheden zoals wo2 concentratiekampen. Voor Japanners snijd het mes daar aan twee kanten omdat zij natuurlijk hun eigen misdaden hebben begaan in China en elders in de regio, maar ook de atoombom op hun dak hebben gehad. De film kijkende, die redelijk gevuld is met onderdrukken van arme christelijke boeren dmv langdurige martelingen, denk ik dat eerder alleen het eerste gedeelte hier een rol speelt. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik er verder niet veel mee kan.

Gisteren had ik mezelf een katholieke double-bill voorgeschoteld met eerst The Ninth Configuration (1980) , een film vol grappige mensen die 'lekker gek' mogen acteren terwijl de schrijver/regisseur ondertussen het bestaan van god probeert te bewijzen. Een film met gemankeerde logica omdat ze simpelweg zegt "als het waar is dat god niet bestaat omdat er zoveel kwaadaardigheid is in de wereld, dat is het dus waar dat god wel bestaat omdat er ook altruïsme is". Een boodschap waar je gemakkelijk doorheen prikt, terwijl je ondertussen van de humor en bizarre vondsten kunt genieten. Bij Silence heb ik geen idee waar ik doorheen moet prikken. Is de film voor of tegen Japan, voor of tegen het Christendom? Ik ben zelf niet gelovig, maar een goed stukje theologie is altijd interessant en vooral de altijd schuldige en twijfelende katholieken kunnen mooi met zichzelf in de knoop liggen... maar dit ging óf boven mijn pet óf het was een nogal matig vertelde film die geen point weet te maken... Belangrijker was dat er niet zoals bij Ninth Configuration naast de inhoud nog iets leuks of moois was om naar te kijken, het werd daardoor nogal een trage zit. Maar ik geeft het voor nu nog het voordeel van de twijfel, het is zeker een film met meerdere lagen, heeft me aan het denken gezet, en het is op zijn minst een geschiedenisles / reminder dat de handelsgeest die de Portugezen en de Hollanders de hele wereld deed bevaren, iig wat de Portugezen betreft, voor een gedeelte ook een spirituele missie was.

"Hollywood"-remake is aangekondigd. Qua onderwerp ligt het meneer Scorsese wel. Ben overigens retebenieuwd naar deze film (en het boek).

Voor sommige films moet er een aanleiding zijn om ze te bekijken. Het feit dat Scorsese dit historisch drama onder handen neemt, is er zo één. Anders had ik die film wellicht nooit gezocht en gezien. Ik vroeg me af wat de regisseur zou geraakt hebben of op welke manier hij geïnspireerd is geraakt om dit tot een project te maken... Het lijdt geen twijfel dat hij de "Silence" film uit 1971 wel zal gezien hebben.

De film gaat over de mislukte poging van missionarissen om het feodale Japan te kerstenen in de 16de en 17de eeuw. De lokale shogun hebben de priesters en bekeerden met martelingen gedwongen om hun geloof af te wijzen. Nu gaat het niet zozeer om de christenenjacht, dan wel om de hardnekkigheid waarmee de christenen liever afzien onder pijn, dan hun geloof te verloochenen. De vraag rijst dan toch dat er iets fout was met de perceptie van het woord geloof. Dat moesten ze in de film doen door hun voet te zetten op een beeldicoon van christus, een "fumi-e" zoals het genoemd wordt in de film. In de Japanse cultuur is een dergelijke handeling een symbolisch gebaar om het geloof af te wijzen, maar in de christelijke cultuur betekent deze handeling in sé heel weinig of met andere woorden : het is niet omdat je je voet op een beeld zet, dat je daarom foetsie je geloofsovertuiging kwijt bent toch?... Waarom zoveel weerstand tegen die handeling dan?

Daarom sluit ik me ook bij Madecineman aan wanneer hij zegt dat je levensbeschouwing opzij leggen een grotere blijk van geloof is dan martelaarschap . Echter op het einde, zien we dat door afvallig te worden, het laagje beschaving meteen weg is . Leek me toch wat goedkope moraal. Die chagrijnige Japanner Kijijiro was zowat het compleet tegengestelde en ondanks hij een Judas-achtige rol toebedeeld krijgt, toont hij zich heel vroom en trouw in zijn handelingen tegenover de priester... Stof tot nadenken.

Toch blijf ik op een 3* hangen. De film ziet er flink verouderd uit, en ondanks een prima eerste anderhalf uur, waarin de regisseur de vervolging in prachtige decors kadert, begint het stilaan veel van hetzelfde te worden. De weerstand van vader Rodrigues tegen de geloofsafval duurde mij een half uur te lang. Wel knap van die Britse acteurs om het merendeel van de dialogen in het Japans te doen... En nu afwachten wat Scorsese ervan zal maken.

Het is me een raadsel waarom sommige Japanners Engels 'spreken' en dat dan maar Japans te laten ondertitelen. Bovendien zijn de Engelse dialogen van de twee Portugezen, die vaak niet hoorbaar zijn, ook niet ondertiteld. Maar gelukkig was daar wel de Japanse ondertiteling. Veruit de minste MoC-uitgave ...

Op de kop af 10 jaar oud dit bericht, en nu is het zover. Iets later dus