W.R. - Misterije Organizma (1971)

Op zoek naar sporen van fenomeen Wilhelm Reich stuitte ik op 2 films van Makavejev: W.R. - Mysteries of the Organism en Sweet Movie. Hélaas was de eerste gdeeltelijk te volgen (Spaanse versie) maar oogde beter dan de tweede. Beide films lijken de overgang aan te geven van beklemmende communistisch systeem naar het 'bevrijdende' commune-leven. Uiteindelijk zit de beklemming in het lichaam en dat moet bevrijdt worden. Socialist Reich was daarbij een belangrijke ideoloog: seks speelde daarbij een sleutelrol.

Reich had vanaf de jaren 30 allerlei lichaamstherapiën ontwikkeld i.t.t de gebruikelijke psychotherapie. Eigenlijk niet zo'n gek idee: de geest kan, door allerlei oorzaken, het lichaam doen verstarren en blokkades opwerpen. Door het lichaam als medium te gebruiken kunnen gevoelens worden bereikt die via de geest verdrongen wordt. Dat er bij het aanraken een interactie van (emotioneel geladen) energie ontstaat is volstrekt logisch. Het begrip 'overdracht' stond in de psychotherapie al centraal. Als de patient verliefde gevoelens ontwikkelde voor de (ideaal gesproken afstandelijke) therapeut werkte de therapie het meest effectief. Verhouding patient therapeut kent van begin af aan een preciare traditie: zo raakte Jung verliefd op een patient.

Reich probeerde die (emotioneel geladen) interactieve energie later objectief te identificeren en kwam zo op zijn al-chemistische orgon en bion. Want de vraag: hoe reageert het lichaam op cel niveau op bijvoorbeeld beklemmende emoties...was een interessante vraag.

Na Reichs dood in 1957 barstte in de jaren zestig de seksuele revolutie los. Hij werd een cultfiguur voor de naar (seksuele) vrijheid snakkende generatie. Linkse utopische idealen speelde daarbij een belangrijke rol. Weg met de burgelijke blokkades! Ironisch was dat voor de vrouw eerst een veilige biologische blokkade opgworpen moest worden: de ontwikkeling van anti-conceptie door kapitalistische Multinationals, de pil, want seksuele vrijheid was pas echt mogelijk als de oorspronkelijke levensenergie (in de vorm van nageslacht) werd afgestopt...

We leven in een tijd waar de pil de gewoonste zaak van de wereld is geworden, het geeft de vrouw een veilig gevoel. Porno is voor iedereen bereikbaar. Je zou zeggen dat Reich zijn idealen vervuld had gezien. Dat is maar de vraag. Reich kwam uit een andere tijd: seks was een volstrekt taboe. (In 1936 formuleerde hij de: "Bankroet der seksuele moraal"). Zijn absolutering van seks lijkt nu dan ook overdreven. De konsekwenties van zijn idealen zijn in de jaren 60 en daarna uitgeprobeerd en onderzocht met allerlei excessieve varianten. Naast het erotisch gevoel blijkt machtsgevoel dan ook doorslaggevend te zijn: communeleiders raken aan beiden verslaafd. Daar zit ook de tragische manco van overlever Reich: hij was, ondanks zijn kritiek op autoritaire structuren, te veel moreel (maatschappelijk betrokken) om het begrip macht in al zijn gevolgen afstandelijk te overzien.

Bovenstaande is bedoeld om de films W.R. - Mysteries of the Organism en Sweet Movie een context te geven. Want ze zijn interessant als tijdsdokument en zijn makkelijke belachelijk te maken. Wat dan ook opvalt is, vooral in Mysteries of Organism, de naieve seks vergeleken met ons huidig tijdsgewricht: aandoenlijk en speels. Ook de lichaamtherapie anex schreeuwtherapie is broeirig erotisch en onnozel. Wat dat betreft is Sweet Movie al wat cynischer en sektarischer.

Socialist Wilhem Reich leefde, als joods intellectueel, noodgedwongen voortdurend op de rand van wanhoop, hij was daarbij een dapper mens met een verziende blik. In zijn boek, oorspronkelijk uit 1936, Die Sexualität in Kulturkampf (te braaf vertaalt in Sexualiteit en Nieuwe Cultuur) formuleerde hij profetisch:

Doch het leven laat zich in zijn ontplooing niet tegenhouden. Men vatte het maatschappelijke proces niet zonder reden als natuurproces op. De 'historische noodzaak' van het socialisme is niets anders dan de actuele, biologische noodzaak van de levensontplooing. De ombuiging in het ascetische, autoritaire, levensontkennende gelukt momenteel misschien nog éénmaal; maar aan het einde staat de zegepraal van de natuurkrachten in de mens: de eenheid van natuur en cultuur. alle tekenen wijzen er op, dat het leven in fel verzet is gekomen de opgelegde levenswijze. De strijd om het 'nieuwe leven' is thans goed begonnen, voorlopig nog in de vorm van de ergst materiële en geestelijke verwoestingen. Doch zij, die in staat zijn het leven te begrijpen, versagen niet. Wie zat is, steelt niet. Wie sexueel gelukkig is, heeft geen 'moreel houvast' nodig en beleeft de meest waarachtige en natuurlijke 'godsdienst'. Het leven is zo eenvoudig als deze feiten. Het wordt slechts gecompliceerd door de levensbang geworden menselijke structuur.

(citaat uit; "Sexualiteit en Nieuwe Cultuur. Bijdrage tot de socialistische omvorming van de mens." uitg: N.V.S.H. 1949)

:

Na reklame door Narcissus over deze film bij een andere film ben ik hier terecht gekomen (nog bedankt )

Gekke beelden van een speels demonstrerende soldaat in oranje vodden (en vlaggen?), gelardeerd met oost-europese anti-autoritaire filmfragmenten, idiote montage van docubeelden en gefilmd materiaal en daaronder best wel fijne ondersteunende muziek (veel Balkan en Russisch).

Een dikke aanklacht tegen fascisme kwam boven drijven, of het nu Nazi Fascism of Red Fascism (communisme) betreft. Het laatste lied in de film ging mij door merg en been, na al het voorgaande gezien te hebben. De mens rolt in de modder en kan er maar niet bovenuit stijgen en wat of wie gebruik wil maken van de natuurlijke energie wordt met geweld bestreden.

Daar komt de link naar Wilhelm Reich. Net als Nicolas Tesla, Carl Reichenbach, Franz Mesmer ('mesmerizing', niet?), wellicht Jezus en andere oosterse en westerse filosofen en natuurwetenschappers heeft deze man onderzoek gedaan en vervolgens een bron van oneindige GRATIS en helende energie gevonden, genoeg reden om hem (net als veel van zijn voorgangers en die na hem kwamen) voor gek te verklaren, op te sluiten, al zijn spullen in beslag te nemen en zijn boeken en werken te vernietigen.

Hoezo vrij denken en vrije energie? (pornography in politics)

Deze film is van net na de seksuele revolutie en er komen veel onderwerpen aan bod die daar nog mee te maken hebben. Beelden zijn te zien van naakte mensen, masturbatie en seks.

Wat ik hierin interessant vond waren de beelden van therapieën om blokkades in energiestromen in het lichaam op te heffen, het vrijelijk laten uiten van emoties, zodat het lichaam gaat trillen en energie door kan stromen. Heel zinnig voor vastgeroesten, lijkt mij. Waar kun je nog, alleen met jezelf, ongehoord schreeuwen, ongestoord met de heupen bewegen en zeer ruim de tijd nemen om tot jezelf te komen?

Als je ziet waar de jaren '60 en '70 toe geleid hebben kun je 'free love' in de zin van vrije seks tegenwoordig wel waarnemen maar is er nu niet tevens een overvloed aan pornografie in seks en politiek?

Opmerking en vraag daarbij kan zijn of er inmiddels tevens pornografie in de handel/politieke belangen/industrie rond met name 'mindclosing' drugs (alcohol, coke (eerder in cola!), heroine) te vinden is en in andere (machts)middelen (religie, media, recreatie-industrie) om de natuurlijke energie te blokkeren?

De orgon energie is dus m.i. wederom ergens blijven steken in een blokkade (politiek en/of seksueel). De lichaams- en emotietherapieën die getoond worden zien we ook niet veel meer, wel een hausse aan medicijnen/drugs, of het nu 'voorgeschreven' of 'voorgeschreven recreatief' is. Wie is nog vrij?

Aan Reich, assistent van Dr. Freud, is deze film opgedragen met een tekst aan het begin::

"All his life Reich fought against pornography in sex and politics. He believed in work-democracy, in an organic society based on liberated work and love." en ook

"Who will protect us from our protectors?"

Ik denk erover om ook zo'n kastje te bouwen van hout buiten en metaal binnen om in plaats te nemen voor het bevorderen van doorstromen van energie. Kijken of het werkt

Eeh, wtf heb ik nou gezien ? Deze Joegoslavische ratjetoe van alles begint met een verhandeling over de miskende psychiater Reich, die seksuele uitspattingen als oplossing zag voor allerlei problemen, bijvoorbeeld tegen kanker. Hier gebruikte hij de Orgone voor, een of ander device die me deed denken aan de Excessive Machine uit Barbarella. Verder was as geëmigreerd naar Amerika, was een nogal vreemde kwibus en werd als communist gezien in de jaren '50. Ik heb nu de eerste twintig minuten samengevat.

Anyway dan maakt de film een radicale omslag en krijg je o.a. stock footage van een orerende Stalin te zien, elektroshocktherapieën, her en der onfunctioneel bloot, twee Joegoslavische dames die een Russische kunstrijder verleiden en verder wat commentaar op het communisme. Het een heeft (denk ik) niet noodzakelijkerwijs verband te houden met het ander. Echt sterk en boeiend vond ik het over het algemeen niet. Al waren sommige stukjes an sich nog wel aardig om te zien, maar meestal overheerste bij mij het gevoel van verbazing.

Wilhelm Reich is een man, waar ik tot aan het zien van deze film nog nooit van gehoord had. Ik moet zeggen dat zijn ideeën en therapiën over het menselijk lichaam op zich wel interessant zijn.

W.R. - Misterije Organizma lijkt een beetje een mengelmoesje te zijn van zijn ideeën, een aanklacht tegen het fascisme en nog even laten zien dat we de seksuele revolutie goed hebben verwerkt. Ik moet zeggen dat ik het in het begin nog wel aardig vond, maar dat er daarna toch steeds meer oninteressante zaken inslopen.

Het springt allemaal teveel van de hak op de tak en de samnehang tussen Stalin en de blote mensen lijkt me ook even te ontgaan. Als je van cult houdt zou dit best weleens iets voor je kunnen zijn. Soms vind ik het leuk en soms is het niet zo heel veel. Helaas valt dit voor mij onder die laatste noemer.

2,0*