Krug Vtoroj (1990)

Schitterende film.

Erg eenvoudig, ingetogen verteld verhaal. Er gebeurt niet heel veel meer dan het bovenstaande. De zoon weet niet goed wat hij moet doen. Af en toe komt er iemand binnen die iets van hem wil. De zoon wordt zo passief wordt na de dood van zijn vader dat hij er in weg dreigt te zakken. Totdat zijn rust wreed verstoort wordt door de een lompe vrouw van de begrafenisonderneming. Dat voelt ook als een verstoring van de rust, maar het zet de zoon wel aan om niet mee te gaan in de dood. Om nog te leven. Het einde is ook het enige stuk in de film waar muziek gebruikt wordt.

Mensen die vooral Sokurov's Mat i Syn mooi vonden zullen dit ook wel kunnen waarderen. Een erg intieme, poëtische en gevoelige film, dit maal gesitueerd in een huisje in de onmetelijke Russische sneeuw. Ontzettend klein, intiem en verstild. Ik vond het prachtig. Sokurov laat de kijker letterlijk meewennen aan de dood.

Ruim 4.0*

Toevoeging met eeuwige dankbaarheid aan Narva77 en FisherKing

Geïllustreerd door een wasbeurt in sneeuw, begrafenis bespreking en een lekkend dak (smerig huis) is Krug Vtoroj een schrijnende film. Fascinerend is een te groot woord en het trage camerawerk is niet meer dan in orde.

3*

Mooie Sokurov.

Weinig toe te voegen aan yorgos.dalman, ware het niet dat ik het visueel net wat minder vond dan bijvoorbeeld Mat i Syn, en ook wat minder die zweverigheid van die film terugzie.

Verder mooie verstilde arthouse met mooie beelden en een fascinerend schouwspel. Moeilijk iets zinnigs over te zeggen vind ik bij deze films merk ik keer op keer.

Dikke 3.5*

Deze film net gezien, en hij viel me persoonlijk wat tegen. De film is simpel gezegd inderdaad korter, maar mist ook veel meer emotie en inhoud vergeleken met zijn meester. De film wist mij maar heel matig mee te nemen in beeldende soberheid. Het minimalisme in deze film is aanstekelijk, maar ik had een paar keer het idee, dat ik een modelstad aan het bekijken was. Al met al waren er best mooie shot, vooral het slot stuk is erg mooi. Maar het geheel weet het mij niet te overtuigen. Niet overtuigend goed, maar ook niet overtuigend slecht..

Persoonlijk deed deze film helemaal niet denken aan Nostalghia, maar eerder aan Tarkovsky''s "The Steamroller and the Vo.... Mocht je de film willen vergelijken met een Tarkovsky

Ik zal de film over een tijd nog een keer bekijken, omdat een eerste kijksessie, niet altijd even toereikend is bij mij.

Nee, dit is me allemaal wat te veel. Of te weinig.

De film wekt de indruk van een zuiver registrerende reportage, met een niet aflatende reeks van grauwe, haast volkomen van kleur ontdane beelden, die geen enkel ander perspectief bieden op de rauwe, van elke geest verstoken realiteit die daaruit spreekt, dan dat het is wat het is. Intens, dicht op de huid, maar tegelijkertijd zakelijk en afstandelijk blijvend. Het geeft een gevoel van doffe machteloosheid, die je naar de keel grijpt.

De troosteloosheid en haveloosheid van de winterse omgeving en het huis van de overledene is als een zware, verstikkende deken, en Sokurov lijkt bewust geen enkele lucht te bieden. Als de zoon een doos met persoonlijke memorabilia aantreft - normaal gesproken een gelegenheid om wat emotie naar voren te laten komen - vindt hij daarin wat sieraden en... een boksbeugel.

Een maatstaf voor de menselijkheid van een maatschappij is misschien hoe die weet om te gaan met de dood, en met zijn doden. Ook wat dat betreft is dit een tamelijk ontluisterende film.

De zoon weet zijn gelatenheid en passiviteit niet of nauwelijks te doorbreken; je krijgt de indruk dat hij wel iets.. passends zou willen doen, maar niet weet hoe dat aan te pakken, of daar in ieder geval niet toe bij machte te zijn.

The Second Circle is als een zwart gat, waarin alle mogelijke reflectie verdwijnt, en alles teruggebracht wordt tot één hyper-naturalistische dimensie, waaruit geen ontsnapping mogelijk is.

Daarmee kan ik de associatie met de hel wel volgen, maar de titel verwijst kennelijk specifiek naar de tweede kring van die hel uit Dante's Divina Commedia. Het verband dáármee (in die kring verblijven de zielen die zich te buiten zijn gegaan aan overspel en andere vleselijke lusten) ontgaat me eerlijk gezegd volkomen.

Mwah, ik vond hem inhoudelijk wat te kaal. Er zijn wat prachtige beelden en mooie momenten met een mijmerende hoofdpersoon maar er gebeurt te weinig opvallends om te boeien of te intrigeren. Het is wel de kenmerkende stijl van de vroege Sokurov dus wat unheimisch beeldschone shots, afstandelijke shots als van een toeschouwer en de kunst om het gebeuren en beelden zelf het verhaal te laten vertellen. Ondanks de inhoudsloosheid maakt dit alles het het kijken wel waard.

Na de onhoudbare hysterie van Sokurov's eerdere Save and Protect is The Second Circle voor mij toch wel een verademing. Het is één van die films die conceptueel heel simpel blijft, maar uit dat kleine uitgangspunt toch een hoop weet te halen.

We volgen een zoon wiens vader overleden is en die wacht tot de begrafenis. Hij blijft, buiten de opening om, altijd dicht bij het lijk en komt zo dan ook nauwelijks buiten het huis waar de overledene is opgebaard. Een sobere locatie en een minimum aan personages, meer heeft Sokurov niet nodig. Gefilmd in een sepia-achtig bruin en weer met veel aandacht voor diepteshots, maar wel diepteshots waarin de diepte vaak veel zegt over wat er gebeurt. Zo'n scène waarin het lichaam op de achtergrond gebalsemd wordt, terwijl de zoon praktisch op de voorgrond zich verschuilt omdat hij nauwelijks durft te kijken, is prachtig.

Wat me specifiek hier aansprak was de onbeholpenheid van de zoon. Het is duidelijk dat hij vervreemd was van zijn vader en ik vermoed dat hij weinig interesse had om hem nog een laatste dienst te bewijzen. Maar deze tijd brengt toch wat weemoedige gevoelens naar boven en ik vermoed dat hij uiteindelijk toch wat affectie had voor zijn vader en hem een waardig afscheid wilde geven, ondanks dat het hem aan de juiste middelen en kennis van zaken ontbrak. Dit klinkt bijna als een Hollywoodmelodrama zo, maar de hernieuwde band tussen vader en zoon werkt hier toch wat anders omdat de vader dood is, dit niet het type film is waarin de zoon tegen het lijk begint te praten (gelukkig), er geen geesten verschijnen en er ook niemand is om de vader te prijzen. Sokurov heeft bijna niets om mee te werken wat dat betreft en brengt het toch over.

De onhandigheid waarmee de zoon zijn taak probeert te volbrengen is aandoenlijk en ietwat zwart-komisch, maar vooral menselijk. Het voelt als een spirituele film aan zonder echte spirituele elementen. Het is al met al ontroerend, zelfs al sleept het hier en daar een beetje moeizaam voort en stoorde ik me voor de tweede keer op rij aan het amateuristisch aandoende geluid in een Sokurov-film.
4*

Na Trys Dienos (1991) heb ik mij gisteravond opnieuw laten trakteren op een portie ellende uit de voormalige Sovjet unie. Als die films symbolisch moeten staan voor het verval van de S.U., dan hadden de Russen het volgens mij helemaal zo slecht nog niet in die communistische dictatuur, althans na Stalin uiteraard. Er werden best wel veel optimistische films gemaakt in die periode. Dat heb ik inmiddels wel ervaren. Nu is Sokurov zo wie zo geen regisseur die je vrolijke dingen in zijn films voorschotelt. De enige uitzondering volgens mij is Russkiy Kovcheg (2002) die als je die vergelijkt met zijn overige depri ogende films mij als een feel good movie overkomt. Dat kan dus uiteraard niet gezegd worden van Krug Vtoj die bij mij in de top 5 terecht komt van de meest depri films allertijden. Nog nooit zo'n klungelige persoonlijkheid gezien als die zoon wiens vader is overleden. Als ik begrafenisondernemer was, zou ik er ook knettergek van worden, hoewel medelijden misschien meer op zijn plaats is.

3,0*