Le Corps de Mon Ennemi (1976)

Uitsluitend voor de glorie van Jean-Paul Belmondo, in zijn beste periode en met een rol van een personage die hem ligt : zelfverzekerd, mooiprater, clever, charmeur en desnoods bereid tot wat kunst-, vlieg- en vuistwerk.

Het verhaaltje dat wordt opgedist is maar een warboeltje en mist elke gelovenswaardigheid. Tijdsprongen worden onhandig ingelast en eigenlijk boeiend wordt de film nooit, tenzij ge natuurlijk een onvoorwaardelijke fan van onze Jean-Paul bent.

Ik volg je verhaal, Mosvin, maar ikzelf heb me toch laten inpakken door de misplaatste grandeur van dit werkje. De thematiek over venijnige bourgeoisie intriges en post-Pétain paranoia in een klein stadje is er één die uit de koker van Chabrol had kunnen komen, niettegenstaande de NV-lieveling zich allicht niet zou bezondigen aan de kluchtigheid en de gezwollen symboliek van Verneuil. Het voelt bij wijlen als een soort komische variant op Once upon a Time in America, met eindeloze flashbacks en het heden en het verleden die naadloos in elkaar overgaan. Dat klinkt allemaal vrij negatief, maar er valt toch heel wat te genieten. Het heeft een goeie 'swing', zoals het wat excentrieke heerschap me voor de vertoning toevertrouwde. Enkele valse noten, zoals de luchtige subplot met de groteske travestiet. Hier en daar probeert Verneuil op aandoenlijk onbeholpen wijze nog iets te zeggen over de modernisering (de komst van HLM's door de Franse bevolkingsaangroei in de jaren '70), iets dat hij zowel in vorm als in inhoud in de film verwerkt. Eén van de personages bezit een 'state of the art' indoor golfterrein, met een scherm waarop een zichzelf aanpassend grasveld geprojecteerd staat. Even later gebruikt Verneuil zelf dezelfde 'technologie' om in de herinneringen van Belmondo een enorme krater te laten overgaan in de stripclub die er ooit stond - en waar hij uitbater van was. De melancholie van dit moment is extra treffend, als we bedenken hoe een real life Belmondo zich een drietal decennia later gevoeld moest hebben toen hij Barbara Galdofini het hof maakte in de Oostendse nachtclub The New Dreams. Geef ze maar eens van jetje, Jean-Pol!

Toch team Movsin in dit verband. Kwam er zelfs wat moeilijk doorheen. De politieke achtergrond van het geheel komt nogal knullig over, net als alle genresprongetjes. Maar ik vond het ook opmerkelijk saai eigenlijk en op een enkel opveermomentje na, heeft het me nauwelijks geboeid. Het was minder een doorsnee genrewerkje als dat ik had gedacht, maar misschien had ik dat nog wel liever gezien.

De voice over van Belmondo vertelt een verhaal met drieledige structuur - jeugd, volwassen leven van voor de rechtszaak, en de tijd van de wraak. Broeierige noir die verder van verschillende walletjes lijkt te eten; bij momenten lijkt het een film met politieke inslag (klassenstrijd), dan weer passeren scenes die niet misstaan in exploitiation (Claude Brosset is hilarisch als travestiet met zweepje, striptease …) en dan is er nog het wraakgegeven. Allemaal erg seventies zou je kunnen zeggen. Ultiem gezien is het dan toch een wraakfilm. Belmondo doet het prima als personage dat niet éénduidig goed of slecht is. En verder vond ik vooral Marie-France Pisier schitteren als rijkeluisdochter.

Op de regie valt niet veel aan te merken. Mooie parallelmontage op het einde.

De soundtrack bevat primitieve synthklanken, tot een muzakversie van Pink Floyd’s Money toe (dan nog wel tijdens een stripscene).

Voorstel voor een alternatieve titel: De torso van Belmondo. Afijn, veel Franser en veel meer 70s wordt het niet. Le corps de mon ennemi is nogal chaotisch in z'n vertelling en overvol qua personages maar paradoxaal genoeg blijft het altijd als een kalme en rustig kabbelende film aanvoelen. Vond vooral het eerste uur zeer genietbaar, tegen het einde zakt het wat in. Kan me vinden in de woorden van yeyo ("me laten inpakken door de misplaatste grandeur van dit werkje") en Bobbejaantje ("vond ik vooral Marie-Franse Pisier schitteren als rijkeluisdochter"). Hou je van Franse films, dan hoef je hier zeker niet omheen te lopen.