Szegénylegények (1966)

Een zeer krachtige film over macht en het misbruik ervan. Het begeleidende boekje bij de DVD van Second Run geeft wat uitleg over de achtergrond (die hier ook summier in de synopsis staat) van de Hongaars-Oostenrijkse geschiedenis om de setting te begrijpen. Afstandelijk, maar ook met passie, geloof en overgave van de betrokkenen. Maar ook weerzinwekkend en toch van grote, grote schoonheid. De Hongaarse poesta is nog desolater dan Béla Tarr ons het land ooit heeft laten zien.

Ook zonder de inhoudelijke kennis van zaken is het een visueel krachtig statement, denk bijvoorbeeld aan Shepitko's Voskhozhdeniye. Al gaan de gedachten door de geïsoleerde setting en het psychologische schaakspel over macht (en verveling) ook meer dan eens uit naar Denis' Beau Travail of Zurlini's Il Deserto dei Tartari. Kijk aan: Drie referenties die iedereen nieuwsgierig zou moeten maken

Nogmaals kijken en achter de andere oude werken van Jancsó aan!

Ja, deze jongen is officieel nieuwsgierig.

Voor mij te afstandelijk. Hoewel schitterend gefilmd wist de film me nooit te grijpen.

Inderdaad, ietwat te afstandelijk. De gruwelijke scènes (ik denk aan de scène met de zweepslagen) konden me niet echt raken, al is deze film zeker en vast wel vakkundig gemaakt. Zowel visueel als verhaaltechnisch een opsteker. Tip: lees eerst de plot goed voor je aan de film begint, want dit is op zich niet zo complex, alleen wordt het nooit in je gezicht gesmeten.

Wie dit al te afstandelijk vindt,kan de rest van Jancsó beter overslaan.In feite is dit een voor zijn doen uiterst consumentvriendelijk filmpje met naar verhouding uitbundige dialogen,veel actie, korte takes,duidelijk te onderscheiden figuren en een coherent soort van plot.Geen wonder dat deze film J.s enige grote commerciele succes was in Hongarije(voorzover je daarvan in een communistisch land kon spreken natuurlijk).Om het de kijkertjes helemaal naar de zin te maken besloot J. ook nog een SM-tortureporn scène in te voegen met heerlijk knallende zweepjes ,dus wat wil je nog meer.

De referentie naar Voskhozdeniye lijkt me idd. relevant gezien het thema van de stompzinnigheid en zinloze wreedheid in een autoritaire gezagssctructuur.Als marxist en braaf lezer van Brecht en Lukács ziet J. de club rond Kossuth ook als een stel opportunistische bourgeois renegaten en de revolutie van '48 als een burgerlijke fake,we worden verder ook niet geacht ons te identificeren met de figuren die niet zijn te verwarren met uitgewerkte karakters of pogingen daartoe.

Veel van wat Jancsó wereldberoemd zou maken is in deze film ook stilistisch aanwezig:de setting in het monotone landschap,de aandacht voor geometrische patronen m.n. cirkels,briljant uitgewerkte choreografieen van zowel mens als paard,en uitgebreide trekkingsjots.

De Knock-out: Oorlog bracht mij in kennis met deze voor mij volslagen onbekende Hongaarse film. Tot mijn grote verassing bleek het zeer eenvoudig deze film van het internet te plukken en nieuwsgierig dat ik was heb ik hem vanmorgen maar eens bekeken. Ik werd in ieder geval niet teleurgesteld.
Deze film kende een paar zeer mooie scènes zoals de 'prisoners' round' waarbij de gevangenen in het rond moesten lopen en grote kappen over hun hoofd droegen. Ik moest bij het zien van deze scène onmiddellijk denken aan het gelijknamige schilderij van Vincent van Gogh. Opvallend ook hoe klein de cellen waren. Zo klein heb ik ze nog in geen enkele andere film gezien. Het leken wel hondehokken. De scène die er het meest tussenuit sprong was de sadische scène van de vrouw die naakt spitsroeden moest lopen.
De zwart-wit fotografie was verder ook erg mooi. Met het verhaal zelf kon ik niet zoveel. Duidelijk werd het me pas toen het allemaal te doen bleek te hebben met de mislukte opstand van de Hongaren in 1848 om onder het juk van de Oostenrijkers uit te komen.
De "Round-up" is trouwens pas de tweede Hongaarse film na "Kontroll" die ik gezien heb. Misschien moest ik mij toch maar eens wagen aan de films van Béla Tarr.

3,5*

Geweldige film!

En wat zijn mensen toch een vreselijk soort zoogdier.

Een erg boeiende film, die de leek, zoals ik een beeld geeft van de machtsspelletjes in de tijd van de strijd tussen Hongarije en Oostenrijk. De film speelt zich voornamelijk in en buiten de gevangenis af en heeft nu eens niet een verhaal over ontsnappen of uitbreken, maar juist over de manier waarop men gevangenen aan het praten probeert te krijgen.

De macht waarmee de gevangenen soms misbruikt worden is best bizar om te zien. Ik heb zelden een gevangenis gezien men zo barbaars behandeld werd als hier. De machtsspelletjes worden in ieder geval erg boeiend weergegeven en de manier waarop men de gevangenen zowel figuurlijk alsook letterlijk tegen elkaar uitspeelt is slim, maar wreed. Qua acteren is het allemaal meer dan in orde en visueel ziet het er ook meer dan degelijk uit. Als je bekend bent met de Oostenrijkse/Hongaarse geschiedenis is Szegénylegények echt een grote aanrader, maar ook liefhebbers van pure cinema, zullen als je niet of nauwelijks kennis hierover hebt, zeker aan hun trekken komen.’

Wel jammer, dat het richting het einde een beetje inzakt, maar verder is dit toch wel een toppertje, zeker in het oorlogsgenre.

4,0*

Film over een gevangenkamp in het door Oostenrijk geregeerde Hongarije. "De hulpelozen" is de naam die men geeft aan de gevangenen, al dan niet partizanen. Het uitvissen wie juist tot die laatste groep behoort is het motief van deze film en het spel dat hierbij gespeeld wordt is wreed en vernederend en is voornamelijk gericht op evenueel verraad, gepaard gaand met loze beloftes, en de gevangenen tegen elkaar uitspelen.

Vond de setting in het desolaat gebied, de scherpe zwart-wit beelden bepaald sfeerscheppend. Muziek is er niet en bij momenten enkel het geluid van voetstappen, krakende gevangenishokken, harde bevelen.... Misschien een beetje teveel hetzelfde.

Het acteerwerk is goed. Sommige acteurs geven perfect de gemoedsgesteltenis van in het nauw gedreven, wanhopige mensen weer.

Eerste en enige film die ik zag van deze Miklos Jancso, maar ik zie dat de man nog meer gewaardeerde werken heeft voortgebracht. In ieder geval werd hij voor deze film hier genomineerd voor de Gouden Palm in Cannes.

Erg de moeite waard (vooral cinematografisch), al was het voor mij net niet genoeg voor de 4* waardering.

Een van de favoriete films van zanger Scott Walker.