Lady in the Lake (1947)

Weer eens wat anders dan de normale film-noir. En ik moet zeggen dat de filmstijl positief uitpakte bij mij. Je wordt in de film gezogen doordat je zelf alles kan zien wat de detective ook ziet. De camera had misschien nog wat meer mogen bewegen want het zag er een beetje statisch uit en ging ietwat langzaam. Ik neem aan dat Marlowe geen 10 seconde nodig heeft om zijn hoofd een kwartslag te draaien.

Het verrassende einde deed het goed bij mij. 2 vliegen in één klap. De dialogen van Marlowe hadden wat mij betreft iets realistischer gekund. De andere acteurs deden het goed en wisten mij te overtuigen.

Gewoon een goede zondagmiddag film waar ik 3,5 sterren voor geef.

Raymond Chandler schreef de detectiveverhalen over Phillip Marlowe altijd vanuit het perspectief van zijn private eye zelf. Misschien was het niet zo'n goed idee om dat perspectief ook maar bij de verfilming van zijn "Lady in the Lake" toe te passen. Op de duur gaat het hoofdzakelijk alleen maar subjectief gebruik van de camera tegenstaan, de gimmick begint zich tijdens het kijken soms negatief te manifesteren.

De film heeft in ieder geval wel een zekere bekendheid te danken aan dit experiment. Ook wordt duidelijk, wat in literatuur prima werkt, dat dit bij film niet automatisch het geval is. Alles alleen maar via het blikveld van een personage ervaren, werkt visueel te beperkend en gaat irriteren. Als filmkijker wil je de gevoelens van het ik- of hoofdpersonage ook vanaf een gezicht of door de lichaamshouding kunnen lezen.

Toch is het ook dit keer weer genieten van de vertelkunst van Chandler. De prachtige ironie die lekker losjes rondgestrooid wordt, is in de verfilming nauwelijks verloren gegaan. Net zo min als de intelligente scherpte, die er voor zorgt dat alle rare, losse partjes in de ingewikkelde puzzel uiteindelijk toch op een goed gemotiveerd plekje in het verhaal vallen.

Film-noir met bijzonder opvallend camerawerk want men probeert het verhaal te vertellen vanuit het perspectief van de eerste persoon. Zeker voor die tijd een verrassend experiment. Best gewaagd ook aangezien ze een populair personage gebruikten. Het is een verfilming van een roman van Raymond Chandler (ook van de The big Sleep) die zich afspelen rond detective Phillip Marlowe. Hoofdrolspeler Robert Montgomery, die bekend stond om zijn uiterlijk, is gek genoeg voor het grootste deel van de film buiten de camera. We zien het gezicht van Montgomery alleen als hij in de spiegel kijkt. Op zijn zachtst gezegd was dit intrigerend! Ook omdat dit soort first person scenes anno nu toch veel meer gemeengoed zijn. Het mysterie-verhaal zelf was adequaat, misschien iets te luchtig, waardoor het niet altijd even spannend werd. En dan is er nog het subtiel aanwezige kerstthema; dat begint bij de opening met titelkaarten die op kerstkaarten lijken. Maar ook met kerstliedje, kerstbomen of kerstkransen aan de deur. Of als inspecteur Kane (Tom Tully) luistert ia de telefoon naar de voordracht van 'The Night Before Christmas' door zijn dochtertje. Het is geen klassieke bewerking van Philip Marlowe-verhaal, noch lijkt op een klassieke film noir. Maar misschien juist daardoor was dit nog steeds erg leuk om naar te kijken.

Het ongewone van Lady of the Lake is natuurlijk dat de hele film in point of view geschoten is. Op een paar vertellerscenes waar Marlowe echt het publiek aanspreekt na is de film dus volledig door de ogen van Philip Marlowe. Daarbij had Hollywood zeker in deze tijd Raymond Chandler ontdekt. Dit was de vijfde Marlowe-verfillming in evenveel jaar en de hierna zouden ze even stoppen en zou Marlowe alleen nog opduiken in een Bitse film.

De manier van filmen lijkt me vooral lastig voor de acteurs die wel in beeld komen. Want ineens moeten ze recht in de camera kijken in plaats van vooral niet. Zoals wel vaker bij Marlowe is het plot tamelijk ingewikkeld en een beetje een doolhof al is het hier nog wat minder dan The Big Sleep of Murder My Sweet.

Is de point of view nu een gimmick of maakt het de film beter? Een beetje twijfelachtig. Ik denk dat het deze film beter maakt, maar ook met gemmick s dit echt minder goed als een Murder My Sweet bijvoorbeeld, die film is echt superstijlvol en dat niveau haalt de film nooit en juist die enorme hoeveelheid aan stijl matcht goed met het doolhofverhaal. Interessant dat Marlowe in deze film eigenlijk ook nog eens erg onsympathiek is. Totter steelt de show in deze film. De revolutie waar de poster over spreekt is schromelijk overdreven.

Montgomery was al jaren bezig als acteur (sinds 1929) en was invalregisseur geworden van They Were Expandable toen John Ford ziek was. Dit was zijn regiedebuut. Hij zou uiteindelijk vijf films regisseren tussen 1947 en 1960.