The Gold Rush (1925)

Niet mijn ding.

Charles Chaplin zal me wellicht nooit kunnen bekoren. Ik zie er de charme niet echt van in. Chaplin zelf is daar eigenlijk het grootste probleem van: ik vind hem niet leuk en dan houdt het natuurlijk snel op.

Het eerste gedeelte kon me nog ietwat bekoren, wellicht omdat ik de setting an sich wel interessant vind. De wat meer romantische tweede gedeelte kon me daarentegen gestolen worden.

2

Chaplins groei als filmmaker zet zich voort in dit ambitieuze komische drama waarin hij als goudzoeker afreist naar Klondike Mountain en bevriend raakt met Big Jim McKay [Mack Swain] die zich niet kan herinneren waar hij zijn goudmijn heeft gevonden en verliefd wordt op Georgia [Georgia Hale], die hem aanvankelijk alleen gebruikt om Jack [Malcolm Waite] jaloers te maken. De eerste visuele grap – met een écht beer – is briljant, en het wordt alleen maar beter. Klassieke momenten als het eten van de schoen, Big Jims hallucinaties, de op een afgrond balancerende hut en niet te vergeten de legendarische ‘Dance of the Rolls’, maar dit is een genot van begin tot einde. Opnieuw uitgebracht in 1942 waarbij de tussentitels zijn vervangen door Chaplins eigen commentaar. Beide versies zijn verkrijgbaar, maar vanwege de continuïteit gaat mijn voorkeur uit naar de latere versie.

Dit is denk ik de film van Chaplin waarvan we hem het meest herinneren: hij speelt er het bekende zwerverstype, we zien individuen in groteske ontberingen strijden om hun bestaan en waardigheid, er is romance waarbij het meisje uiteindelijk valt voor de arme, onaantrekkelijke sloeber en de film zit vol met Chaplins typische grappen en slapstick. De film is goed en is aldoor grappig – soms neigend naar het flauwe maar even vaak hilarisch – maar heeft voor mij niet de echte genialiteit van Chaplin: de film ontbeert wat dat betreft de originaliteit en overweldigende charme van The Kid en de diepgang van z’n beste films.

Ik heb overigens de 1942-versie gezien die wat is ingekort maar bovenal is voorzien door muziek en ingesproken tekst (uiteraard weer door Chaplin zelf gecomponeerd en ingesproken).

Tegen het einde van de 19e eeuw brak in de regio Klondike in Canada de goudkoorts uit. Duizenden goudzoekers trokken naar de regio. Onder hen bevindt zich de eenzame tramp Charles Chaplin die zijn best doet de levensgevaarlijke omstandigheden te trotseren.

Na het grote succes van The Kid (1921) was Chaplin op zoek naar een elementair thema voor een nieuwe film. Hij kreeg foto‘s van de Klondike Goldrush onder ogen en het idee voor de film was geboren. Het beeld dat Chaplin inspireerde vormt de basis voor de openingsscène. In die scène vertelt Chaplin op dramatische wijze van de gigantische uitdagingen waarvoor de goudzoekers zich geplaatst zien.

Chaplin toont in The Gold Rush de goudzoekende mannen als dwarse solisten die bereid zijn alles op te offeren voor een goudvondst. De tramp is één van die mannen. Maar zelfs tussen al die eenlingen is hij nog de buitenstaander. Daarvoor zorgt zijn onhandigheid. Zijn stunteligheid. En dat is prettig voor de kijker die daar hartelijk om kan lachen.

Hoewel de film komisch is aangezet hebben beroemde lachwekkende scènes wel degelijk een serieuze kern. De slapstick die fantastisch is getimed en gechoreografeerd, dient niet alleen de lach maar laat ook de paranoia, de claustrofobie en de wanhoop zien die onder de goudzoekers leeft. Goudzoekers die steeds aan het vechten zijn om te overleven onder barre omstandigheden. Op die manier bekeken, heeft een hilarische scène over het eten van de eigen schoen of een humoristische scène waarin een hongerende goudzoeker de tramp voor een enorme kip aanziet, meer impact dan alleen een komische impact. En dat is verrekte knap.

In The Gold Rush laat Charles Chaplin serieuze thema‘s als materialisme, hebzucht en het onwankelbare geloof in succes samenvallen met fantastische komedie. Ik heb genoten!

Soms lollige, maar uiteindelijk gedateerde slapstickfilm van de iconische komedieregisseur Charles Chaplin. Met name de bijzonder indrukwekkend opgebouwde decors vallen duidelijk in de smaak, evenals enkele gewaagde stunts (met name de toevoeging van een echte beer is voor die tijd natuurlijk een groot risico). De film moet je echter wel actief wat doen, anders verzanden de 95 minuten (mijn persoonlijke editie) al snel in uitgerekt, weinig imponerend vermaak. De melodramatische noten evenals de algemene vorm van humor konden mijn persoonlijke aandacht niet vasthouden waardoor The Gold Rush een lange zit voor me was, maar de stijlvolle visuele elementen zijn overduidelijk bewonderenswaardig. Een enkel momentje waar ik om kon grinniken was de hond die plots tijdens de dansscene opdook, maar verder leverde de film een ongezellige avond op.

Ik vond dit één van de mindere Chaplins, zeker in vergelijking met City Lights, The Kid of The Great Dictator. Wel met enkele iconische scènes zoals die met het hutje op de rand van de ravijn en de dansende broodjes. Maar het gedoe met Black Larsen en Big Jim in het begin viel me vies tegen en met het thema van de gold rush kon veel meer gedaan worden dan enkel romantische bevliegingen.