Klute (1971)

Origineel? Jazeker! Klute is een film die qua originaliteit uitblinkt. En de acteerprestaties zijn van hoge klasse. Schitterende performances van zowel Fonda (die pas gewaardeerd werd na Klute) als Sutherland. Ik zou zeggen bekijk Klute en onderga een geweldige maar uitputtende kijkervaring. Zeker zien!

4,5*

Ik vond het wel een sterke film. Fonda kreeg een Oscar en dat vond ik ook wel verdiend. Niet alleen zij speelde goed, maar ook de rest van de cast waaronder Sutherland en Scheider. Het verhaal is ook goed en erg origineel. Krijgt een 4,0.

Ik herinner mij, dat nadat ik deze film zo'n 40 jaar geleden in de bioscoop had gezien ik helemaal hoteldebotel was van Jane Fonda. Zó sexy kwam je actrices in films in die tijd niet zo vaak tegen. Vier decennia later valt dat hoteldebotel wel mee, hoewel Jane er nog steeds fris en fruitig uitziet.

Ook de film heeft nog niets van zijn klasse verloren. Zoals vrijwel altijd het geval is bij regisseur Pakula is de film zorgvuldig gemaakt. Het verhaal boeit van begin tot eind, ondanks het feit dat de clou zich al vroegtijdig aankondigt. Echt een film om niet licht te vergeten, vanwege... Jane Fonda.

Film die zich voorstelt als onderzoeksthriller, maar zich stilaan toelegt op de psyche van een call girl in de grote appel. Pakula mikt meer op een smeulende ambiance rondom Bree dan op het oplossen van de verdwijning en doet dat met een schim, een prikkelende piano score, veel schaduwen en haar paranoia, controle en verborgen verlangens.

Om dat vorm te geven zijn bezoekjes aan een psychiater iets te gemakkelijk, maar Fonda doet het verder met verve. Donald Sutherland krijgt iets minder om handen als observerend, vastberaden ijskonijn van het platteland die kennis maakt met de stadse losbandigheid. De klemtoon van de film wordt nog eens onderstreept door de twijfel in het slot.

Aardige film waarin een prive-detective de hulp van een call-girl inschakelt als hij op zoek is naar een verdwenen vriend. De voortgang van het plot is erg traag hier waardoor de film nogal langdradig is. Gelukkig wordt het personage van de call-girl beter neergezet (niet in de laatste plaats door de overtuigende en oscarwinnende rol van Jane Fonda).

Deze film ken ik nog vanuit de begin-jaren-80, toen de Vara het eens in hun hoofd hadden gehaald om een avondje 'echt Amerikaanse' televisie uit te zenden. Met voor de begrippen van toen bespottelijk veel reclame er tussendoor, en, jawel, een 'echte' film als piece-de-resistance.

Toen was ik wellicht wat te jong om de film echt goed te snappen, de diepte er in te zien. Maar ook nu nog heb ik moeite om te herkennen wat er dan kennelijk zo goed aan is. Veel verder dan wat nostalgie bij de nog erg jonge Sutherland en Fonda kom ik eigenlijk niet. Het verhaal is wel erg langdradig, moet het meer van de sfeer hebben dan van wat er gebeurt. Maar door de langdradigheid raak je ook makkelijk afgeleid, en daarmee verliest de sfeer aan kracht.

Wellicht zit een deel van de faam van de film er gewoon in dat de onthullingen van Fonda bij de psychiater voor die tijd wat gewaagd waren. Hoewel, de scene met de bandrecorder aan het einde is wel erg sterk.

Nu vier keer gezien, met steeds lange tussenpozen, en nog altijd is het meer een film waarvoor ik bewondering heb dan dat ik erdoor word gegrepen, misschien wel omdat ik Jane Fonda hier zo duidelijk vind actéren. En goed ook, daar niet van, maar het is ook wel een beetje bedácht, zodat ik me niet aan de film kan overgeven maar me eigenlijk zit af te vragen hoe het komt dat Fonda hiervoor haar eerste Oscar won terwijl Donald Sutherland in de eerste helft van de jaren zeventig M*A*S*H, Klute, Don't look now, The day of the locust, 1900 en Fellini's Casanova maakte zonder daarvoor ooit zelfs ook maar een nominátie te hebben ontvangen. (Pluim overigens voor camerawerk en muziek.)

         Misschien een beetje een heikele vraag, maar toch ook wel een redelijke: is Jane Fonda hier sexy genoeg om haar populariteit als call-girl aannemelijk te maken? En zo nee, doet dat iets af aan haar geloofwaardigheid?

Prima film met veel diepgang en een verdiende Oscar voor Jane Fonda die haar rol als call girl heel goed neerzet. Achteraf lees ik in boek van Jane Fonda dat haar man (Vadim) regelmatig call girls mee naar huis nam in bijzijn van Jane Fonda. Ik kan me goed voorstellen dat deze ervaring al dan niet bewust heeft meegespeeld om haar rol zo geloofwaardig neer te zetten.

De bijna apathisch rol van Sutherland staat in schril contrast met de rol van Fonda, die hierdoor alle ruimte krijgt om te schitteren. Het verhaal is niet echt sprankelend of origineel, het karakter van Fonda is wel interessant en maakt deze film de moeite waard. De climax is niet zo sterk terwijl dit de film net naar een hoger plan had kunnen helpen.

Klute wordt vaak een onderdeel genoemd van de Paranoia-trilogie (samen met Parrallex View en All The President's Men). De seksuele revolutie en de kleurrijke flower power hadden plaats gemaakt voor een permanent gevoel van onbehagen. "All You Need is Love" werd niet meer gezongen voor de doorgeslagen Vietnamveteranen, Watergate moest nog ontdekt worden, en de Club van Rome had zowat het einde van de wereld voorspeld. Dat gevoel van een zekere misère, Camus-achtige vervreemdheid schuilt in elk donker appartementgebouw in Klute. In elke klant die het hoertje Bree over de vloer krijgt. Bij de man die haar een delicate seksuele fantasie in het oor fluistert, tot de grijsaard die vanachter z'n bureau een gefantaseerd gesprekje voert met z'n overleden vrouw. Alan J. Pakula heeft een unieke stijl. Zonder dat ik er maar ook de vinger op kan leggen wat dat nu precies inhoudt, maar hij heeft nooit het gerinkel van een telefoon zo onheilspellend doen klinken.

Jane Fonda. Schiet me niet neer, maar ik heb blijkbaar grote gaten in mijn filmgeschiedenis. Ik had haar altijd voorgesteld als een wat blonde bimbo, die wat lieflijk kon lachen (fijn rolletje in Cat Ballou), maar ik had geen idee dat ze ook nog eens kon acteren. 2x Oscarwinnaar zelfs. Blijkbaar leeft ze ook nog. Ik weet dat dat vloeken in de kerk is, maar ik had hier absoluut geen idee van. Ter vergiffenis: haar rol in Klute is fantastisch. Net zoals Deneuve in Belle de Jour, neemt ze de rol van prostituee zeer serieus op. Bijzonder pijnlijk als ze bij de psychiater haar verhaal ligt te doen. De tranen en de hoop snottebellen in de eindscene waren overigens niet gescript.

Eind jaren zestig en begin jaren zeventig stond In Amerika een generatie nieuwe filmmakers op die met inhoud en vorm durfden te experimenteren. In 1971 kwamen kort na elkaar twee films uit waarvan het de moeite loont deze vlak na elkaar te bekijken. Alan J. Pakula's 'Klute' en William Friedkin's 'The French Connection' delen zowel onderwerp (de zelfkant van New York) als decors (de, laten we zeggen, niet echt toeristische trekpleisters van The Big Apple). New York is een moderne versie van de hel, waarin pooiers, hoeren, junkies, dealers, agenten en detectives ieder hun eigen rol spelen zonder dat er veel vooruitzicht is dat er aan die rollen ooit een einde zal komen. De verhaallijnen in beide films zijn flinterdun: 'The French Connection' is in feite één lange achtervolging en 'Klute' een who-dun-it met in feite maar één verdachte. De uitvoering is in beide gevallen echter geweldig: veel hand-held camera-beelden en (zeker in 'Klute') veel donkere naargeestige scenes.

Begrijpelijk dat Jane Fonda een oscar heeft gewonnen voor haar acteerprestatie in deze film. Ze speelt de pannen van het dak, het moet zijn dat deze rol haar als gegoten zat. Net als haar kledij overigens want je kan er moeilijk naast kijken dat ze de hele film lang geen b.h. heeft gedragen. Ja, 1971 was nog een uitloper van de sxities, en dat waren echt nog andere tijden. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat het lag aan een gebrek aan budget .

Klute zou moeten draaien - zoals de titel aangeeft - om privé-detective John Klute, in een rol van Donald Sutherland. Hij viel me toch wat tegen eigenlijk, vond hem redelijk flets spelen, met het charisma van een stijve hark. Of lag het toch aan het soort rol? Wat anderzijds Jane Fonda nog meer de gelegenheid gaf om te schitteren.

Naar hedendaagse normen heeft deze film een redelijk traag script, waarbij de nadruk veeleer ligt op het opwekken van suspense dan het volgen van bijzondere gebeurtenissen. Het gaat natuurlijk om de zoektocht van Klute naar een verdwenen man, maar het neemt allemaal zijn tijd.

Qua sfeer en Morricone gelijkende soundtrack doet deze film me nog het meest denken aan de giallo die toen opgang maakte. Het lijkt erop dat men inspiratie heeft gehaald bij de jonge Dario Argento & co, al vind ik zeker niet dat deze Klute de Italiaanse originelen overtreft. Daardoor heeft deze film voor mij een Europese feel, ondanks dat hij mooi op locatie in New York geschoten is.

Alan J. Pakula en cameraman Gordon Willis (heeft ook meegewerkt aan The Godfather saga) kennen duidelijk hun vak. Eén van de visuele hoogtepunten vond ik de finale waarin Jane Fonda belaagd wordt in old school noir stijl. Wat het film noir gegeven nog betreft, vond ik de dialoog tussen Fonda en haar psychiater, als draad doorheen de film en als alternatief voor de klassieke bariton voice-over, een heel geslaagde vondst. En misschien ook wel tekenend voor het vrouwelijk overwicht in deze film, ondanks de aanwezigheid van Klute.

Al met al een degelijk gemaakte film al vind ik in dit genre de Italiaanse giallo een heel stuk intenser.

Het eerste beeld dat we te zien krijgen is een bandopnemertje. Dan een 'cut to' een etentje met vrienden. Op het eerste zicht totaal geen verband. Maar eens de eindgeneriek over het scherm rolt weten we : de bandopnemer is het icoon van deze film en natuurlijk een referentie naar het thema. Pakula is vooral een visuele verteller. Bandopnemer benadrukt paranoia. Want paranoia daar gaat het om in deze film. Met behulp van DOP Gordon Willis die met magistrale beelden gefilmd in het duister, tegenlicht, omring door immense gebouwen of machines de personages als silhouetten tekent. Ook de uiterst efficiënte score van Michael Small verhoogt het gevoel van een dreiging. Neem nu bv die knappe scene waar Fonda binnenkomt in het atelier om een rol te spelen voor haar vaste klant. Sterk. Klute is dus geen vlot entertainment maar eerder een psychologisch drama. Lange scenes, weinig plot en veel vertellen over character/personages. Komt daarbij dat de film verwarrend doet over het hoofdpersonage. Titel is KLUTE zoals tv detective reeksen in die tijd als Cannon, McMillan & wife, Mike Hammer, etc maar een echt mysterie is het niet (dader is al lang op voorhand bekend) en niet de detective Klute maar vooral het personage van Fonda dat wordt gevolgd in haar evolutie van een call girl dat probeert uit haar oud leven te stappen, dat probeert om opnieuw gevoelens te krijgen. Ontroerend toch die scene waar Fonda en Sutherland winkelen op de fruitmarkt. Let op hoe de connectie als koppel wordt gemaakt. Kiezen van fruit, die goedkeurende blik van Fonda naar Sutherland, Fonda dicht bij Sutherland, dromerig, dan lachend ontwaken en dan het vasthouden aan de rug van het jasje van Sutherland terwijl ze wegwandelen in het halfduister met verlichting van de winkeltjes dat ze passeren. Prachtige cinema !

Ik kende Jane Fonda vooral van luchtige rollen als Barbarella of Cat Ballou waar ze toch een tegenhanger speelde van Europese sexsymbolen als Brigitte Bardot, Anna Karina of Claudia Cardinale. Dat is ze nog wel grotendeels in Klute, maar ze toont dat ze ook goed kan acteren. Ze draagt de film zo goed, dat ik me afvroeg waarom de film genoemd werd naar haar tegenspeler en niet naar haar.

Klute is een neo-film noir die voor een goeie sfeer kan zorgen en een boeiend verhaal vertelt. En naar begin jaren '70 gebracht, het is geen parodie op de film noirs van de 50's. Nog maar de 2e film van regisseur Alan J. Pakula die eerder producer was van films als To Kill a Mockingbird. Als regisseur zou hij het zeker zo goed doen met titels als All the President's Men en Sophie's Choice. De film is vooral mooi om zien met enkele heerlijke shots, gehuld in de typische 70's kleuren met een warme gloed erover. Cinematograaf Gordon Willis werkte een jaar later aan The Godfather (hij werkte aan de hele trilogie), maar ook de Woody Allen films Annie en Manhattan. Toptalent dus achter deze Klute wat er duidelijk aan te zien is. De combinatie van een boeiende film, goed gemaakt en vooral een sterke en aantrekkelijke Jane Fonda, maken deze film tot een klein pareltje.

Mwah, eigenlijk meer van verwacht. Qua sfeer, aankleding, locaties en camerawerk zit je bij deze film wel goed. Het spelen met silhouetten en decors wordt hier prima uitgevoerd die samen met de aanwezige muziek voor de nodige spanningskracht zorgen. Positief zijn ook een paar krachtige sfeervolle shots zoals de momenten in de lift, de scène waar Fonda in een atelier komt om een rol te spelen voor een oude man, de scène waar Peter vanuit zijn kantoor naar buiten kijkt en de camera een volledig beeld geeft van de wolkenkrabber, de scène in de discotheek waar ze uiteindelijk in de armen van haar pooier belandt en de uiteindelijke confrontatie in het atelier. Veel aandacht voor de personages, vooral voor Fonda en niet zozeer voor Sutherland als Klute. Daardoor ook wel langdradig opgebouwd waarbij de plot eerder matig overkomt en gezien het feit dat je al snel door hebt wie er achter zit, heeft het verhaal ook weinig spanning te bieden. 6/10

Klute. Heb het altijd een bijzondere titel gevonden, en was licht teleurgesteld dat het om de achternaam van een van de hoofdpersonages blijkt te gaan. Maar ja, what's in a name. Klute blijkt verder een sfeervolle thriller te zijn met knappe rollen van Sutherland en Fonda, en een plot die veelbelovend begint maar een beetje eindigt met een anticlimax. De film draait dan ook niet zozeer om "who"- het wordt al redelijk vroeg in de film weggegeven- maar meer om de sfeer, eentje van onbehagen en wantrouwen, flink ondersteund door het camerawerk en de editing en niet te vergeten de soundtrack (vooral dat Death in Vegas-achtige nummer). De rol van Scheider valt een beetje tegen, daarentegen wel een verrassend optreden van Jean 'All in the Family" Stapleton als secretaresse.

Naar aanleiding van het recente overlijden van Donald Sutherland heb ik deze film maar eens gekeken. De beste acteerprestatie wordt hier echter niet door Sutherland geleverd maar door Jane Fonda, die een zeer behoorlijke rol neerzet als call girl. Sutherland zelf acteert degelijk, maar zijn personage is niet erg interessant. Roy Scheider heeft een erg beperkte rol en komt maar weinig in het stuk voor. De film moet het vooral hebben van de sfeerzetting, die is zeker in orde. Het verhaal is echter niet erg boeiend en ook niet echt spannend, want hoe de vork in de steel zit wordt al relatief snel duidelijk. De ontknoping is op zich behoorlijk cliché en daarmee niet al te sterk. Kortom, geen al te overtuigende film.

De seksuele avonturen van het Bree Daniel personage nemen heel veel plaats in deze Columbo achtige enquête, waarin een man de verdwijning van een vriend onderzoekt. De link tussen het onderzoek en de zelfanalyse van Jane Fonda's personage die bang is voor 'echte gevoelens', is moeilijk te leggen (althans tot de ontknoping) en daardoor vond ik het allemaal wat de mist ingaan. Wel leuke scènes soms in die zin dat Pakula ze lekker laat uitbollen.

Fonda zag ik nooit sexier dan in deze film denk ik; hoe wulps en speels ze ook is, hoe suf Sutherland er bij loopt, net een zak aardappelen. Ik vond hem tegenvallen. Voor mij niet meer dan een OK film die het vooral van Fonda moet hebben. Helaas waren de whodunnit en de where-is-he ondergeschikt aan de vele psycho-praat. Echt geen film die iedereen kan bekoren.

Alan J. Pakula heeft met deze Klute een goede thriller afgeleverd. Het is een typische thriller uit de jaren 70’ geworden met een erg grauwe en donkere sfeer, maar daar ben ik wel een fan van.

Pakula neemt best zijn tijd om heel het verhaal op poten te zetten en soms voelde het wat langdradig aan, maar we krijgen er wel een heerlijke sfeer voor in de plaats. De telefoontjes die Bree ontvangt, het constante gevoel dat ze bespied wordt, de donkere hoekjes van het appartementsgebouw, de sterke bijpassende muziek,.. het werkt allemaal erg sfeerverhogend.

Qua plot weet Pakula het over de hele speelduur boeiend genoeg te houden, hoewel de clue dat Peter Cable achter de moorden zat misschien te vroeg werd prijsgegeven. Niettemin is dit een goede thriller dat vooral een sterke sfeerschepping heeft en een sterk acterende Jane Fonda.

3.5*

Zondagavond klassiekeravond bracht deze Klute waar ik vorig week wel even een Eureka momentje had bij de kringloop. Want dit is toch wel een bekende titel, een film die je zelden tegen komt, vergelijkbaar met de orginele versie van Sleuth en in die zin iets wat ik graag wilde proberen. Toch werd het niet helemaal wat ik er van gehoopt had.

Aanvankelijk begint het geheel nog goed met een geheimzinnig sfeertje, muziek die dat gevoel verhoogd en een vibe die aan voyeurisme doet denken. Het verhaal dat zich daarna ontvouwt is simpel met Klute opzoek naar zijn kameraad Tom die vervolgens uitkomt bij callgirl Bree die naar verluidt last zou hebben van een stalker en een brief ontvangen zou hebben die van Tom afkomstig zou kunnen zijn. Jane Fonda is natuurlijk prachtig en zowel overtuigend als betoverend in haar rol, en Sutherland is buitengewoon degelijk en rustig. Daarnaast zijn er enkele momenten van een ontzettend subtiele opbouw waar het de spanning betreft van de telefoon die maar blijft gaan, het onveilige gevoel van Bree en bijvoorbeeld het moment dat er iemand op het dak zit waar Klute achteraan gaat.

Maar dat zijn de spaarzame momenten die de film echt meerwaarde bieden waar de psychologische inkijk van Bree haar psyche alleen maar bevestigd dat dergelijke dames niet helemaal goed zijn in de bovenkamer. Buiten dat slaat de film op bepaalde momenten zo dood als een pier en gaat de ontwikkelende band tussen John en Bree totaal aan mij voorbij en vind ik deze totaal niet interessant

Spaarzaam positief momentje is dan weer de inbraak en vernieling van Bree haar flat en spullen b in een film die verder onvoldoende uit de verf komt en wat mij betreft dan ook geen voldoende krijgt. Helaas.