Satansbraten (1976)

Dit is niet het beste werk van Fassbinder, maar wel z’n experimenteelste. Hij had een achtergrond in het avant-gardetheater van de jaren ‘60. Z’n eigen groep maakte Antiteater. Op het einde verschijnt een citaat van Antonin Artaud, grondlegger van het “theater van de wreedheid”. Omdat taal ontoereikend was als uitdrukkingsmiddel, moesten acteurs gebruik maken van geschreeuw en lichamelijke uitingen. Perversiteiten en viezigheden waren een protest tegen de kleinburgerlijke maatschappij.

Schuttingtaal wordt gebruikt, met scheldwoorden als Frühjahrskartoffeln en Schwachkopf, en met de uitdrukking Fliegen ficken. Het moordonderzoek, dat een parodie lijkt op de Duitse krimi’s, heeft een hoog absurditeitsgehalte. Waarom zou de politie een verdachte ondervragen als er geen lijk is?

Walter Kranz, een dichter met een writer’s block, wordt neergezet als een parasiet en een narcist. Van de mensen in z’n omgeving verwacht hij dat ze hem geld lenen en hem blindelings bewonderen, zelfs als hij al twee jaar geen woord op papier gezet heeft. Hij geeft niet om z’n medemensen, maar gebruikt hen als inspiratie.

Hij wil met elke vrouw naar bed, behalve met z’n eigen echtgenote. In de veronderstelling dat hij de reïncarnatie is van Stefan George, gaat hij met homoseksualiteit experimenteren, wat een kolderieke scène oplevert. Schwul is tegenwoordig een neutraal woord, maar een halve eeuw geleden had het een spottende connotatie. Enkele momenten hebben een sadomasochistisch trekje. Er zitten afstotelijke elementen in, maar ook diepere lagen en schaamteloze humor.