Zelary (2003)

Nee, dit is het niet. Als we in Nederland zoiets kennen als een spruitjesgeur, is dit het Tsjechische equivalent ervan. Zeer belegen drama met erg matig acteerwerk, waarvan er de laatste jaren erg veel exemplaren te vinden zijn. En weer allemaal dezelfde acteurs die je in iedere hedendaagse Tsjechische film tegenkomt. Veel te lange film ook, met allemaal korte scenes die hun fade-out kennen om maar weer ergens iets nieuws te beginnen. Enige binding met de personages wordt hierdoor niet mogelijk. Ik begin me ook steeds meer te ergeren aan dat zachte kleurgebruik waar Tsjechië het patent op lijkt te hebben. Films krijgen er een zoetsappige zweem van.

Erg jammer wat mij betreft, want het verleden bewijst dat ze er prachtige films kunnen maken. De half-melancholische komedies zijn ook veel beter te pruimen. Nog wel leuk dat avant-gardemuzikante Iva Bittová nog een rolletje heeft, maar ze kan beter zingen...

Op zich wel mooi, maar de film heeft inderdaad ook zijn manco's. Er zijn toch betere oorlogsdrama's in Tsjechië/Slowakije gemaakt. Zo was ik ook niet zo weg van die fade-to-black overgangen tussen de scènes. Verder vond het plot ook ietsepietsje ongeloofwaardig. Zo ziet Eliska Joza helemaal niet zitten als lover, vijf minuten later is ze helemaal hoteldebotel van hem?

Toch wel mooie beelden en een mooie, dromerige soundtrack.

Episch drama over het dagelijks leven van een tamelijk gesloten gemeenschap in een afgelegen bergdorpje tijdens de Tweede Wereldoorlog. Fraai om te zien hoe een stadse vrouw noodgedwongen stapje voor stapje went aan het totaal andere leven in een omgeving, die nog onaangeroerd is door allerlei zaken die het leven aangenaam en/of gemakkelijk maken. Regisseur Ondrej Trojan neemt de tijd om de verschillende karakters uit te diepen en ook om de twee hoofdpersonages, die in alles elkaar tegenpolen lijken te zijn, naar elkaar toe te laten groeien.

Een bewogen en tegelijkertijd eenvoudige film met een lach en een traan en een fikse dosis spanning. Prima vertolkingen van de oude Jaroslava Adamová en de mooie Anna Geislerová.
Een dijk van film, geschoten in een wonderschone omgeving.

Fijn.

Er zijn een hoop films over de Tweede Wereldoorlog gemaakt en boeken geschreven, en hoe meer je er gezien en gelezen hebt, hoe sneller je je ergert aan cliche's of gemakzucht. Extra fijn dan als er uit onverwachte hoek een film komt die zijn tijd neemt, en waarin de oorlog slechts de achtergrond is voor een ander verhaal. Kleiner, maar niet minder interessant. Misschien zelfs wel interessanter wanneer je een beetje murw bent geslagen door Hollywoods holokitsch .

Het is trouwens niet dat Zelary vreselijk origineel is, maar wat het doet, doet het goed en ingeleefd. Mooi gefilmd en gespeeld, vooral Geislerová heeft een fijn gezicht om naar te kijken.

Aanrader voor wie niet terugdeinst voor een rustig voortkabbelend oorlogsdrama. Niet zo sterk als het Russische Voskhozhdenie (1977) gisteravond, maar het is ook een compleet andere film, al spelen ze in de zelfde oorlog.

4*