Höhenfeuer (1985)

Wilde (dieren) gok: Gouden Luipaard, Locarno?

Vreemde film die nu en dan te afstandelijk overkwam. Grote zus en kleine broer komen nader tot elkaar, aangezien ze als adolescenten geen contact hebben met leeftijdsgenoten. De enigen die ze zien zijn paps en mams, en opa en oma die aan de andere kant van de grote vallei wonen (met wie zo communiceren met verrekijkers en speciale tekens). Tja, dan gebeuren er nu eenmaal dingetjes die de hormonen niet geheel onder controle hebben. En als een ware klassieke tragedie ontvouwt de film zich met een opmerkelijke finale.

Dove puberjongen Büb pubert er flink op los. Conflicten met paps, en jaloersheid jegens zaken waarmee hij niets kan beginnen, zoals geluid. Een radio is niet zeker voor zijn leven als Büb in de buurt is. En de klusjes die hij moet doen voor paps worden steeds meer klusjes of rituelen die te maken hebben met 'je bent een echte man'.

Höhenfeuer wordt veelal omschreven als een poetische stille film. Ten eerste, omdat er weinig gesproken wordt (behoorlijk onzinnig, er wordt veel gesproken, m.u.v. de scenes tussen broer en zus). Ten tweede door het camerawerk (hier en daar fijne snoepmomenten), enigszins beeldende scenes (spiegelscene + prachtig eindshot), en een soort van idylle schepping, door het verhaal te laten afspelen in een prachtig bergrijk gebied waar geen mens / toerist ooit komt, een mate van onbedorvenheid.

En dan is het wel begrijpelijk dat een aanstootgevend onderwerp als incest, begrijpelijk overkomt. Bij mij dan.

Toch zijn er te veel saaïge momenten in de film waar ik niks tot weinig mee kon, zodat ik niet compleet overdonderd ben door deze toch wel intrigerende film.

Beklemmend en wrang enerzijds, maar droog en afstandelijk anderzijds. 'Höhenfeuer', een relaas over gevangen jeugd en gedesoriënteerde gevoelens, bevat een gamma aan onderhuidse emoties, maar deze kijker had zichtbare moeite om onderhuids te gaan en het web van emoties te ontwarren. De symbolische, haast existentiële strijd met de menselijke natuur en de natuur an sich komt op die manier moeilijk en onvoldoende tot uiting.

2.5*

Vader, moeder, dochter Belli en dove zoon Bub wonen met hun varkens en koeien op een afgelegen alp. Contact met de bewoners in het dal is er amper. De moderne tijd lijkt geen vat te hebben gehad op het gezin. In de eenzaamheid van de alp en in de voortdurende aanwezigheid van hun ouders kunnen de tienerkinderen hun hormonale behoeften niet vrij ontwikkelen. Een normale puberteit en de uitwisseling met leeftijdgenoten is niet aan de orde. De broer en zus moeten het allemaal zelf ontdekken.

Höhenfeuer is een film die met weinig middelen veel naar boven brengt. Met name een gevoel van treurnis. In de zuivere en onschuldige omgeving van de alp duikt een thema op dat in de taboesferen vertoeft en zich als een Höhenfeuer ontlaadt. De film onderscheidt zich niet alleen door de bijzondere thematiek maar heeft meer aangrijpende ingrediënten. Ingrediënten waarover je je interpretatie kunt loslaten. Ingrediënten om te overpeinzen.

De vier hoofdrolspelers zijn goed. Ze zijn geloofwaardig. De camera dicht op de huid. De camera weidser. De personages zijn echt. De authenticiteit wordt onderstreept door het onverstaanbare dialect dat ze spreken. En door de stilte. Het is soms alsof de camera het onvervalste leven van een gezin dat in afzondering op een alp leeft, registreert. Aan het werk. Aan het ontbijt. Bij het opstaan. Bij het slapen gaan. En dat alles in een heel rustig tempo. Het is soms alsof je naar een documentaire kijkt.

Er gebeurt eigenlijk vrij weinig. Toch is de film niet saai. Ik vond het verrekte intrigerend om tijd door te brengen met personages die hun dagelijkse ding doen, weinig spreken en veelal met houding en gedrag blijk geven van hun emoties. Het kijken riep bij mij zelfs een bepaalde spanning op. Dat de precaire thematiek niet moraliserend of kitscherig wordt behandeld deed mij goed.